در مراسمی که آخر هفته گذشته در تورنتو برگزار شد، نسخه انگلیسی کتاب «داستانهایی از تهران» نوشته فرشته مولوی، نویسنده و مترجم ایرانی، رونمایی شد. در این برنامه شماری از نویسندگان، استادان دانشگاه و منتقدان ادبی درباره آثار او و جایگاهش در ادبیات معاصر فارسی و ادبیات مهاجرت سخن گفتند.
در این مراسم سخنرانانی از جمله مهدی گنجوی، مهدیه عزتکرمی، نیاز سلیمی، مارتا سیمیدچیوا، ساسان قهرمان، محسن ملکی، ماریا میندل و دیانا منوله درباره آثار داستانی، جستارها و ترجمههای فرشته مولوی سخن گفتند. همچنین یادداشتی از حورا یاوری، منتقد ادبی و ویراستار «دانشنامه ایرانیکا»، قرائت شد.
در بخش دیگری از این برنامه فیلمی بر اساس یکی از نمایشنامههای انگلیسی فرشته مولوی به نمایش درآمد و ارکستر موج قطعاتی را اجرا کرد. مراسم با اهدای تندیسی با عنوان «آزادی اندیشه» به این نویسنده و امضای کتاب به پایان رسید.
این برنامه با حمایت انتشارات آسمانا، بنیاد زاگرس، حلقه ادبی سهوربع کم، مرکز ایرانشناسی الهه امیدیار دانشگاه تورنتو، انتشارات نقره، ارکستر موج و شماری از حامیان خصوصی برگزار شد.
تأکید بر نقش مولوی در ادبیات معاصر فارسی و ادبیات دیاسپورا
مهدی گنجوی، نویسنده و استاد دانشگاه و مدیر نشر آسمانا، در این مراسم گفت فرشته مولوی طی سالها فعالیت ادبی در حوزههای داستاننویسی، ترجمه، جستارنویسی و نشر، در شکلدهی به ادبیات معاصر فارسی و ادبیات مهاجرت نقش داشته است. او افزود که مولوی طی نزدیک به دو دهه از پذیرش سانسور رسمی خودداری کرده و ادامه فعالیت نشر در خارج از ایران را بخشی از موضعگیری فرهنگی خود در این زمینه دانسته است.
به گفته گنجوی، مجموعه «داستانهایی از تهران» شامل آثاری است که پیش از مهاجرت نویسنده در سال ۱۹۹۸ نوشته شدهاند و بازتابدهنده تجربه زیست شهری در تهراناند. او همچنین بر اهمیت انتشار این مجموعه به زبان انگلیسی در معرفی ادبیات معاصر فارسی به مخاطبان غیرایرانی تأکید کرد.
نگاه منتقدان ادبی به آثار نویسنده
در پیامهای کوتاهی که از سوی برخی منتقدان برای این مراسم ارسال شده بود، مهرک کمالی، استاد دانشگاه اوهایو و منتقد ادبی، رمان «تاریکخانه آدم» را اثری دانست که به موضوع مهاجرت، جنسیت و روابط خانوادگی میپردازد و امیرحسین یزدانبد، نویسنده و منتقد ادبی، فعالیتهای مولوی را در چارچوب ادبیات دیاسپورا ارزیابی کرد.
حسین نوشآذر، منتقد ادبی، فرشته مولوی را نویسندهای با ثبات در مسیر حرفهای خود توصیف کرد و حسین آتشپرور نیز به نگاه تجربهگرایانه او در داستاننویسی اشاره کرد.
سابقه فرهنگی و فعالیتهای مولوی در کانادا
در بخش تحلیلی این برنامه، محسن ملکی به بررسی روندهای فمینیستی در ادبیات معاصر ایران و جایگاه مولوی در این زمینه پرداخت. مهدیه عزتکرمی نیز به ارتباط مفهوم دیاسپورا با آثار این نویسنده اشاره کرد و ساسان قهرمان درباره سابقه فرهنگی و فعالیتهای مولوی در کانادا سخن گفت.
دیانا منوله، استاد دانشگاه و شاعر کانادایی-رومانیایی، در سخنرانی خود به مفهوم «جهانسازی» در آثار مولوی پرداخت و آن را بهعنوان یکی از ابزارهای روایی برای بازنمایی محدودیتهای اجتماعی تحلیل کرد. او در این زمینه به بازخوانی داستان «بانو با سگ ملوس» اثر «آنتون چخوف» در یکی از آثار مولوی اشاره کرد و آن را نمونهای از رویکرد میانمتنی در آثار این نویسنده دانست. در این ارائه همچنین به نظریههای ژولیا کریستوا، استوارت هال و هانس روبرت یاوس به عنوان چارچوبهای تحلیلی اشاره شد.
فرشته مولوی از دهه ۱۳۵۰ فعالیت ادبی خود را آغاز کرده و تاکنون آثاری در قالب رمان، مجموعه داستان، نقد ادبی، جستار و ترجمه منتشر کرده است. از جمله آثار داستانی او میتوان به «سنگسار تابستان»، «تاریکخانهی آدم»، «سگها و آدمها»، «کمین بود» و رمان انگلیسی Thirty Shadow Birds اشاره کرد.
در حوزه ترجمه، او آثاری از ماریو آئوسولا، یوزو اوتسوکا و خوان رولفو را به فارسی برگردانده و در کنار آن کتابهایی در زمینه نقد ادبی و کتابشناسی منتشر کرده است.
