فرهنگ و هنر

یونس تراکمه، داستاننویس و عضو حلقه «جُنگ اصفهان»، درگذشت
یونس تراکمه، نویسنده و منتقد ادبی و از چهرههای شناختهشده حلقه ادبی «جُنگ اصفهان»، روز یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ در سن ۷۸ سالگی درگذشت.

میراث فرهنگی قربانی خاموش جنگ؛ تخریب آثاری که حتی از صدام هم در امان ماندند
تخریب میراث فرهنگی جز آخرین اخبار جنگی است که مورد اهمیت رسانه ها قرار میگیرد. اخباری هم که به صورت ناقص منتشر میشود عمدتا توسط دغدغهمندان در فضای مجازی و نه رسانهها اطلاع رسانی میشود.

جلال خالقیمطلق، شاهنامهپژوه برجسته، درگذشت
جلال خالقیمطلق، مصحّح برجسته شاهنامه فردوسی و ایرانشناس نامدار، در هامبورگ درگذشت. تصحیح او از شاهنامه به دلیل بهرهگیری از نسخههای کهنتر و روش دقیق تصحیح انتقادی، پس از چاپ مسکو به متن معیار دانشگاهی بدل شد.

وقتی روزنامهنگار به لکنت میافتد…
این یادداشت به بررسی نوعی از روزنامهنگاری فارسیزبان در خارج از کشور میپردازد که با وجود ادعای رادیکالیسم، در برابر لایههای پیچیده قدرت دچار لکنت شده است. نویسنده با بهرهگیری از مفهوم «پارِسیا» نشان میدهد چگونه نظم سازمانی، فشار اجتماعی و برساختهای گفتمانی، امکان رکگویی و حقیقتگویی را محدود کردهاند.

علی باباچاهی از «آبشخور غوکان بدآواز» رفت
علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی در سن ۸۳ سالگی بر اثر ایست قلبی در بیمارستانی در کرج درگذشت. او در سالهای اخیر به بیماری ریوی مبتلا بود.

توتالیتاریسم درام میسازد؛ گفتوگوی مجله فرانسوی لالیبر با نگار جوادی
من رژیم فعلی را توتالیتر میدانم، در حالی که قبلی دیکتاتوری بود. تفاوتش این است که رژیم فعلی توی اتاقخوابت است. دیگر فقط به اتاق نشیمن محدود نمیشود؛ بین کمدها و اتاقهاست، نگاه میکند چه میخوری و با چه کسی زندگی میکنی.

بیضایی از چه گفت و چرا هیچ جایگزینی ندارد؟
پرویز جاهد تلاش کرده در این ویدیوی کوتاه مرور فشردهای بر زندگی بهرام بیضایی داشته باشد و از تاثیر او بر سینمای ایران و موج نوی آن تا مقابلهاش با سانسور و مهاجرت به ایالات متحده بگوید.

بریژیت باردو درگذشت؛ اسطورهٔ سینما با سابقهٔ محکومیتهای قضایی در فرانسه
بریژیت باردو، بازیگر و خوانندهٔ فرانسوی که در دهههای میانی قرن بیستم به یکی از نمادهای جهانی سینما بدل شد، در سن ۹۱سالگی درگذشت.

«…تا رایِ درفشِ سیاهِ آنان چه باشد»؛ مرگ یزدگرد چه درباره آینده سیاست در ایران به ما میگوید؟
مرگ یزدگرد بیضایی نه روایتی تأسفبار از گذشته است، نه مابهازای تاریخی مشخصی دارد، بلکه تحلیل سازوکاری است که در آن «داوری» به ابزار تثبیت نظم سیاسی بدل میشود. بیضایی هشدار میدهد: بدون گسست در منطق قدرت، تغییر پرچمها آیندهای متفاوت نمیسازد.

بهرام بیضایی، میراثدار فرهنگ ایران درگذشت
اولین خبر بزرگ زمستانی برای ایرانیان در ششمین روز دی ماه منتشر شد و آن درگذشت بهرام بیضایی، نویسنده، فیلمساز و روشنفکر سرشناس، در سن ۸۷ سالگی بود.

ققنوسی برخاسته از خاکستر
این خواهرانگی است که به موجودیت کسی مثل ترانه هویت میبخشد. اوست که به ما میگوید مردم به معنای درست و دقیق کلمه مردم چه کسانی هستند. مردمی که فراموش شدهاند یا لااقل امید حکومت توتالیتر ایران به این است که آنها فراموش شوند.

کامران فانی، ادیب برجسته، درگذشت
نزدیکان کامران فانی، محقق و مترجم شناختهشده، روز شنبه ۲۲ آذر از درگذشت او در سن ۸۱ سالگی خبر دادند.

یونسکو مینیاتور بهزاد را میراث فرهنگی افغانستان اعلام کرد؛ اعتراض بینتیجه ایران
یونسکو سبک هنر مینیاتوری کمالالدین بهزاد را به عنوان میراث فرهنگی ناملموس افغانستان در فهرست میراث جهانی به ثبت رساند، امری که پیش از این دولت ایران نسبت به آن هشدار داده بود.

علیه کشتار شاعران به دست اسرائیل؛ پیام این همصدایی جهانی چیست؟
دهها شاعر ایرانی و ملیتهای دیگر با انتشار بیانیهای کارزار نظامی پایانناپذیر اسرائیل علیه انسانهای بیدفاع را هدف قرار داده و بهویژه با اشاره به کشته شدن سه شاعر ایرانی و فلسطینی آن را محکوم کردهاند.

انتقاد مدیر نشر «خزه» از تشدید سانسور کتاب: سختگیریهای تازه وزارت ارشاد
محسن فرجی، مدیر نشر «خزه»، در یادداشتی که در صفحهٔ اینستاگرام خود منتشر کرده، از گسترش سانسور و سختگیریهای تازه در روند صدور مجوز انتشار کتاب در وزارت ارشاد انتقاد کرد.