فرهنگ و هنر
هویت همچون حجابی پیشِ چشم: مجسمه جدید منسوب به بنکسی در لندن
مجسمهای جدید با امضای بنکسی در مرکز لندن ظاهر شده که مردی با پرچمی بر چهره را نشان میدهد؛ اثری که بسیاری آن را نقدی بر ملیگرایی، هویت و سیاست معاصر میدانند.
کنسرت کینگ رام در تهران جنگزده؛ گزارشی از شکستن یک تابو و احتمال بازگشتهای دیگر
در گیرودار ادامه یا توقف گفتوگوهای آمریکا و ایران، چشمانداز شکننده آتشبس و احتمال از سرگیری دوباره درگیریها، تهران میرود تا اردیبهشتماه شاهد یک کنسرت بحثبرانگیز باشد. شهر عبوسِ زخمخورده از بمباران یک جنگ ۴۰روزه، بهطرفهالعینی بعد از اعتراضهای خشونتبار دیماه ۱۴۰۴، شاهد اجرای کینگ رام خواهد بود.
میراث فرهنگی زیر بمباران؛ جنگ چگونه تمدن ایران را نشانه رفته است؟
با انتشار تصاویر صدماتی که کاخ گلستان و دهها اماکن تاریخی دیگر از حملات ایالات متحده و اسرائیل متحمل شدهاند، این ترس فراگیر شده که جنگ کنونی از یک نظر هویت و تمدن ایرانی را نشانه رفته است. تورج دریایی، ایرانشناس، برای مخاطبان نیماد از این وجه جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران میگوید، نسبت به تبعاتش هشدار میدهد و دعوت به اندیشیدن دراینباره میکند.
آیا میراث فرهنگی تخریبشده در جنگ قابل احیا هستند؟
تاکنون ۱۳۲ بنا و آثار میراث فرهنگی ایران در اثر حملات آمریکا و اسرائیل آسیب دیدهاند. با وجود این، برخی حامیان جنگ چنین وانمود میکنند که این آثار به سادگی قابل ترمیماند، حال آنکه یک اثر هنری، پس از آسیب، هرگز به وضعیت نخستین خود بازنمیگردد. مرمت فقط میتواند از ویرانی بیشتر جلوگیری کند؛ اما آنچه از میان رفته، برای همیشه از دست رفته است. سما سلطانی، تصویرگر و نقاش هنرهای سنتی، دراینباره برای مخاطبان نیما روشنگری میکند.
متفکری ایستاده در مرز میان ادبیات و فلسفه؛ اصغر دادبه درگذشت
اصغر دادبه، استاد فلسفه اسلامی و از چهرههای برجسته حافظپژوهی، در ۸۰ سالگی درگذشت. او با تأکید بر پیوند زبان فارسی و هویت ملی، نقش مهمی در تبیین نسبت ادبیات، فلسفه و فرهنگ ایرانی ایفا کرد.
عارف، خواننده سرشناس ایرانی درگذشت
عارف، خواننده سرشناس موسیقی پاپ ایران، پس از طی یک دوره بیماری در ۸۵ سالگی درگذشت.
یونس تراکمه، داستاننویس و عضو حلقه «جُنگ اصفهان»، درگذشت
یونس تراکمه، نویسنده و منتقد ادبی و از چهرههای شناختهشده حلقه ادبی «جُنگ اصفهان»، روز یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ در سن ۷۸ سالگی درگذشت.
میراث فرهنگی قربانی خاموش جنگ؛ تخریب آثاری که حتی از صدام هم در امان ماندند
تخریب میراث فرهنگی جز آخرین اخبار جنگی است که مورد اهمیت رسانه ها قرار میگیرد. اخباری هم که به صورت ناقص منتشر میشود عمدتا توسط دغدغهمندان در فضای مجازی و نه رسانهها اطلاع رسانی میشود.
جلال خالقیمطلق، شاهنامهپژوه برجسته، درگذشت
جلال خالقیمطلق، مصحّح برجسته شاهنامه فردوسی و ایرانشناس نامدار، در هامبورگ درگذشت. تصحیح او از شاهنامه به دلیل بهرهگیری از نسخههای کهنتر و روش دقیق تصحیح انتقادی، پس از چاپ مسکو به متن معیار دانشگاهی بدل شد.
وقتی روزنامهنگار به لکنت میافتد…
این یادداشت به بررسی نوعی از روزنامهنگاری فارسیزبان در خارج از کشور میپردازد که با وجود ادعای رادیکالیسم، در برابر لایههای پیچیده قدرت دچار لکنت شده است. نویسنده با بهرهگیری از مفهوم «پارِسیا» نشان میدهد چگونه نظم سازمانی، فشار اجتماعی و برساختهای گفتمانی، امکان رکگویی و حقیقتگویی را محدود کردهاند.
علی باباچاهی از «آبشخور غوکان بدآواز» رفت
علی باباچاهی، شاعر و منتقد ادبی در سن ۸۳ سالگی بر اثر ایست قلبی در بیمارستانی در کرج درگذشت. او در سالهای اخیر به بیماری ریوی مبتلا بود.
توتالیتاریسم درام میسازد؛ گفتوگوی مجله فرانسوی لالیبر با نگار جوادی
من رژیم فعلی را توتالیتر میدانم، در حالی که قبلی دیکتاتوری بود. تفاوتش این است که رژیم فعلی توی اتاقخوابت است. دیگر فقط به اتاق نشیمن محدود نمیشود؛ بین کمدها و اتاقهاست، نگاه میکند چه میخوری و با چه کسی زندگی میکنی.
بیضایی از چه گفت و چرا هیچ جایگزینی ندارد؟
پرویز جاهد تلاش کرده در این ویدیوی کوتاه مرور فشردهای بر زندگی بهرام بیضایی داشته باشد و از تاثیر او بر سینمای ایران و موج نوی آن تا مقابلهاش با سانسور و مهاجرت به ایالات متحده بگوید.
بریژیت باردو درگذشت؛ اسطورهٔ سینما با سابقهٔ محکومیتهای قضایی در فرانسه
بریژیت باردو، بازیگر و خوانندهٔ فرانسوی که در دهههای میانی قرن بیستم به یکی از نمادهای جهانی سینما بدل شد، در سن ۹۱سالگی درگذشت.
«…تا رایِ درفشِ سیاهِ آنان چه باشد»؛ مرگ یزدگرد چه درباره آینده سیاست در ایران به ما میگوید؟
مرگ یزدگرد بیضایی نه روایتی تأسفبار از گذشته است، نه مابهازای تاریخی مشخصی دارد، بلکه تحلیل سازوکاری است که در آن «داوری» به ابزار تثبیت نظم سیاسی بدل میشود. بیضایی هشدار میدهد: بدون گسست در منطق قدرت، تغییر پرچمها آیندهای متفاوت نمیسازد.