دیدگاه
شریعتی، شاندل و مسلمانی
کسی، برخی از ایدههای خودش را، بنا به هر علتی تحت نام دیگری منتشر کرده و سخنانش را بر زبان شخص دیگری گذاشته. نه ادعای انتشار مقالۀ و کتاب آکادمیک کرده، و نه ایدهها و سخنان دیگران را سرقت کرده. در این باب چه میتوان گفت؟ پاسخ ساده است. در تاریخ فلسفه و ادبیات، به علل گوناگونی این کار طی چند سده اخیر توسط نویسندگان برجستهای صورت گرفته، از اسپینوزا و کیر کگور گرفته تا سن زون پرس.
پاسخی به اظهارات محمد طبیبیان درباره سفر عبدالکریم سروش به ژاپن؛ «یک چمدان دروغ»
محمد طبیبیان در گفتوگو با «آگاهی نو» مدعی شده است که عبدالکریم سروش پس از سفری به ژاپن، حجم زیادی وسایل برقی با خود به ایران آورده بود. سروش دباغ، فرزند او، در یادداشتی برای «نیماد» این روایت را «دروغ و جعل» خوانده و برخی جزئیات آن را نادرست دانسته است.
چگونه میتوان یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا را بازسازی کرد؟
اگر تهران و واشینگتن از منطق «همه یا هیچ» فاصله بگیرند و به جای انتظار برای یک توافق کامل و ایدهآل، مجموعهای از توافقهای کوچک، مرحلهای و قابل راستیآزمایی را دنبال کنند، میتوانند از بازتولید بحران جلوگیری کنند.
میراثِ مارادونا و مسی
مهم این است که من و تو چگونه نقش خود را در سراچۀ هستی بازی کنیم؛ نغمۀ خود را چهسان بخوانیم و به چه نحو صحنه را ترک کنیم. ما بسان مسافرانی هستیم که به داخلِ قطار زندگی پرتاب شده و ایام را سپری میکنیم. هر یک از ما، روایتگرِ روزها، ماهها و سالهایی است که در قطار زیسته، زیر و زبر گشته، واگنهای گوناگون قطار را تجربه کرده و نقشی یکتایی از خود بر جای نهاده است.
بازگشت مککارتیسم به کاخ سفید ترامپ؛ عمق بحران در قلب سرمایهداری جهانی
دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ را نمیتوان صرفا یک چرخش سیاسی به راست خواند. آنچه در ماههای اخیر در آمریکا در جریان است، ترکیبی است از سرکوب داخلی مخالفان با ادبیاتی که مستقیما از دوران مککارتی وام گرفته شده، و همزمان دخالت بیسابقه دولت در اقتصاد که با آرمانهای اعلامی محافظهکاری آمریکایی در تضاد آشکار قرار دارد.
اقلیتهای سرکوبشده میتوانند به سرکوبگر تبدیل شوند
اقلیتهای تحت ستم ممکن است خود، آگاهانه یا ناآگاهانه، در قبال دیگر اقلیتها به نقش سرکوبگر ظاهر شوند؛ همان گفتمان و سازوکارهایی را که علیه خود به کار رفته است، در رابطه با دیگران و جامعه بازتولید کنند و به این ترتیب چرخه تبعیض را استمرار بخشند.
میراث خامنهای؛ بازسازی استبداد، نهادینگی نظم سیاسی و افقهای چندمرکزی قدرت
حکایت علی خامنهای، همانا روایت تراژدی سیاست در ایران است. مردی که سالها با نظام استبدادی جنگیده بود چون به قدرت رسید خود دستگاه استبداد را بازسازی کرد. بدینسان، تراژدی سیاست ایرانی تکرار شد: انقلاب، هرجومرج و سپس استبداد. چرخهای که بارها در تاریخ ایران باز تولید شده است.
شهید، جاویدنام یا کودک؟ چگونه زبان و رسانه، مرگ کودکان را روایت میکنند
جامعه باید نام کودکان کشتهشده را به یاد بسپارد، درباره آنان بنویسد و حقیقت مرگشان را مطالبه کند. اما مسئله این است که یاد آنان چگونه روایت میشود: بهعنوان کودکانی که حق زندگیشان نقض شده، یا بهعنوان نمادهای یک آرمان سیاسی؟
زمزمههای مخملینِ تابستانی
چهل زمزمه/ نجوا/ نیایشی را که قوام بخش جلد اولِ « زمزمههای مخملین»اند، در بازۀ زمانیِ یک ساله نگاشتم. کتاب آخر پاییز سال گذشته منتشر شد. پس از شش ماه وقفه و سکوت و نظارهگری، بر آن شدهام تا نوشتنِ این سنخ زمزمهها را پی بگیرم و ما حصل این گفتوگوهای تنهاییِ تکمیلی و از پیش خود راه افتادن و به پیش خود رسیدنها را که از جنس «سلوک افقی» است، با مخاطبان در میان نهم.
تشییع پیکر خامنهای و ترس مواجهه با جمعیت: چگونه رسانههای براندازی با امتناع از نگاه به دیگری، خود را نامشروع میکنند؟
جمعیت عظیمی که در تشییع جنازه آیتالله علی خامنهای ظاهر شد، پیش از آنکه موضوعی برای ستایش یا انکار باشد، یک واقعیت سیاسی-اجتماعیست. برای اپوزیسیون ایران، چنین صحنههایی معمولا ناراحتکنندهاند؛ چون این صحنهها تصویر سادهشدهای را که بخشی از اپوزیسیون از «مردم» ساخته است، برهم میزند.
تغییر رژیم، گذشته و حال، ایران و کنگو*
در اسفند ۱۴۰۴، رهبر ایران علی خامنهای به همراه اعضای خانوادهاش و تعدادی از سران نظامی و سیاسی ایران در حمله آمریکا و اسرائیل کشته شدند. یکی از اهداف اصلی این جنگ تغییر رژیم در ایران بود که نه تنها صورت نگرفت، بلکه به تقویت نظام حاکم نیز منجر شد. وقتی صحبت از طرح تغییر رژیم در گذشته میشود، دو چهره بدنام به ذهن خطور میکنند: یکی کرمیت روزولت در ایران و دیگری لری دولین در کنگو.
میانهروی در میدان مین؛ چرا صدای اعتدال در ایران تضعیف شد و آیا میتواند بازگردد؟
تاریخ معاصر ایران نشان میدهد که میانهروی معمولا در دوران هیجان، انقلاب، جنگ، سرکوبیهای خونین، کشتار و بحران عقب مینشیند، اما در دورههای بازسازی و آیندهنگری دوباره به صحنه بازمیگردد. این الگو بارها در یک قرن گذشته تکرار شده است. پرسش مهم این است که آیا نیروهای میانهرو میتوانند خود را بازسازی کنند؟
مراقبت به مثابه سیاست
در ماههای اخیر، هر که به صفوف پادشاهیخواهان نمیپیوست متهم میشد به حافظ وضع موجود و مورد هجوم این پرسش قرار میگرفت که «پس چه کسی؟» اما پرسش درست چه میتواند باشد؟ حالا و پس از جنگ، آنچه باید طلب کنیم میتواند دولتی باشد مراقبتکننده که سیاست را نه از منظر اعمال سلطه بر دیگران که از منظر مراقبت از زندگیهای آسیبپذیر میفهمد. همانطور که در مادری شاهدیم: حفظ حیات، رشد و شکوفایی.
بازی در زمینِ کاغذها؛ خوانش تاریخیـتمدنی از ساختار ناپایدارِ معاهدات ایران معاصر
پرسش اصلی این یادداشت واکاویِ یک الگوی کلان و تمدنی است. اینکه با پایانِ توافقهای بینالمللی ایران با غرب، چه دستاورد ملموسی برای ایران باقی مانده است؟ میراثِ مادی و نهادی، یا صرفا ردپایی از اسناد و ترتیبات لغزان دیپلماتیک، از دست رفتنِ زمان، فرسودگیِ امید و ظرفیتهای اجتماعی جامعه ایرانی؟
اختصاصی نیماد؛ گفتوگو با پیتر کریفت: شیطان هم میتواند بسیار معنوی باشد!
پیتر کریفت که خود را با طنزی آگاهانه «دایناسور» مینامد، در این گفتوگو از ایستادگی در برابر امواج مدرنیته سخن میگوید؛ جهانی که از نگاه او بر وفاداری به متون مقدس و هیبتی آمیخته با ترس از امر قدسی استوار است. او ریشه بسیاری از بحرانهای بشری—از فروپاشی خانواده تا جنگ—را در فاصله گرفتن از حقایق ساده و مطلق الهی میداند. این گفتوگو دعوتی است به سکوت، تأمل و بازخوانی ریشههای رنج انسانی.