اپوزیسیون ترکیه پس از واکنش ملایم آنکارا به اقدام آمریکا در ربودن نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، دولت را تحت فشار قرار داده است تا موضعی محکمتر در قبال این اقدام اتخاذ کند.
اوزگور اوزل، رهبر حزب حزب جمهوریخواه خلق که حزب اصلی اپوزیسیون است، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، را متهم کرد که از دونالد ترامپ میترسد.
به گزارش وبسایت «میدلایست آی»، او در جریان تجمعی اعتراضی گفت: «دوستت ترامپ از راه رسیده است؛ او قوانین بینالمللی را نقض میکند، به اتاق خواب برادرت مادورو و همسرش یورش میبرد، دستهایش را میبندد، چشمهایش را میبندد و او را با خود میبرد. چقدر تأسفبار است که در برابر چنین تصویری اکنون سکوت کردهای.»
اشاره اوزل به رابطه شخصی اردوغان با مادورو است. رهبر ربودهشده ونزوئلا چندین بار به ترکیه سفر کرده و در ژانویه ۲۰۱۹، زمانی که مجلس ملی تحت کنترل اپوزیسیون ونزوئلا به دنبال انتخابات مناقشهبرانگیز ریاستجمهوری ۲۰۱۸، مادورو را «غاصب» اعلام کرد، بهطور علنی از حمایت اردوغان برخوردار شد. اردوغان در آن زمان با مادورو تماس گرفت و به او گفت: «برادر، محکم بایست. ما کنار تو هستیم.»
مادورو نیز یکی از نخستین رهبرانی بود که پس از کودتای نافرجام نظامی علیه اردوغان در ژوئیه ۲۰۱۶ با او تماس گرفت و این ابتکار راه را برای شکلگیری رابطهای روبهگسترش هموار کرد؛ رابطهای که تا سال ۲۰۲۳ به گردش تجاری نزدیک به یک میلیارد دلار، بهویژه در حوزه معادن و طلا، انجامید.
اوزل گفت اردوغان با دفاع از مادورو در زمانی که مشروعیت انتخاب او مورد تردید بود، در سمت نادرست تاریخ ایستاده است.
او افزود: «اما اکنون که باید از نظم جهانی دفاع کنی، سکوتت به معنای مشروعیتبخشی به کودتای ترامپ علیه کشوری دیگر است. تو از ترامپ میترسی؛ کسی که احساس میکنی به او وابستهای.»
رهبر ترکیه آخر هفته در یک برنامه تلویزیونی ظاهر شد، اما هیچ اشارهای به این ماجرا نکرد. اردوغان در ژوئن ۲۰۲۳ میزبان مادورو در مراسم تحلیف خود در آنکارا بود و از آن زمان نیز ارتباط خود را با او حفظ کرده است.
پس از انتخابات مناقشهبرانگیز ونزوئلا در سال ۲۰۲۴، آنکارا بهطور رسمی درباره نتایج آن اظهار نظر نکرد، اما اردوغان به تعامل با کاراکاس ادامه داد.
آخرین تماس تلفنی میان دو طرف در ۶ دسامبر انجام شد؛ زمانی که اردوغان به مادورو گفت ترکیه معتقد است مشکلات ونزوئلا و آمریکا میتوانند از طریق «گفتوگو» حلوفصل شوند. چندین گزارش حاکی از آن بود که آمریکا در همان مقطع به مادورو پیشنهاد تبعید به ترکیه را داده است؛ موضوعی که سناتور آمریکایی لیندزی گراهام همان صبح، در حالی که ترامپ کنار او ایستاده بود، تأیید کرد.
وزارت امور خارجه ترکیه در بیانیهای در روز شنبه، از محکوم کردن ربودن مادورو خودداری کرد و در عوض از همه طرفها خواست خویشتنداری کنند تا از تبدیل شدن این وضعیت به پیامدهای منفی برای امنیت منطقهای و بینالمللی جلوگیری شود. آنکارا همچنین آمادگی خود را برای مشارکت دیپلماتیک در حل بحران ونزوئلا اعلام کرد. اظهارات اوزل اما موجب شکلگیری مناظرهای تند میان او و مقامات ارشد ترکیه شد.
برهانالدین دوران، رئیس اداره ارتباطات ریاستجمهوری، اوزل را به بیمسئولیتی متهم کرد و گفت: «سیاست خارجی ترکیه نه با شعارهای پرطمطراق و فرصتطلبانه، بلکه با در چارچوب منافع دولت و ملت ما پیش برده میشود. ترکیه همواره در پایبندی به اصول احترام به حقوق بینالملل و حاکمیت کشورها ثابتقدم بوده است. موضع ما در برابر قانونگریزی، فارغ از منشأ آن، کاملاً روشن است.»
دولت باغچلی، رئیس حزب حرکت ملیگرا و شریک اصلی اردوغان در ائتلاف حاکم، بازداشت مادورو را به تلاش کودتای سال ۲۰۱۶ در ترکیه تشبیه کرد و گفت این رویداد یادآور تلاش برای ربودن اردوغان در مارماریس در آن زمان است. او گفت: «روشی که علیه مادورو به کار گرفته شد، دقیقا همان روشی است که آن زمان استفاده شد. در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۶، ایالات متحده نتوانست به هدف خود در برابر اراده ملت ترکیه برسد و امروز تلاش مشابهی را در ونزوئلا آغاز کرده است.»
میدلایستآی مینویسد که با این حال، به نظر میرسد دولت ترکیه در این موضوع دچار دوگانگی شده است.
بر اساس این گزارش، جمیل ارتم، مشاور رئیسجمهور، در ابتدا پیامی تند در شبکه اجتماعی ایکس منتشر در آن آمریکا را «نسلکش» خواند و متهم کرد که به «راهزنی امپریالیستی» خود در ونزوئلا ادامه میدهد. اما او این پیام را حذف کرد.
