شبکه الجزیره در گزارشی هدف قرار گرفتن ناوچه ایرانی دنا در اقیانوس هند را نشانهای از ضعف هند دانست که نتوانسته است از مهمان خود محافظت کند.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، پیشتر ادعا کرده بود که نیروی دریایی این کشور «نگهبان اقیانوس هند» است. اما کمتر از پنج ماه بعد، این ادعا زیر سؤال رفته است؛ کشوری که حتی نتوانست از مهمان خود محافظت کند.
ناوچه ایرانی آیآرآیاس دنا روز ۱۳ اسفند، تنها در فاصلهای حدود ۸۰ کیلومتری جنوب سریلانکا، با اژدر یک زیردریایی آمریکایی هدف قرار گرفت. مقامهای جمهوری اسلامی میگویند این ناوچه در حال بازگشت از رزمایش دریایی چندملیتی به میزبانی هند بوده است.
بیش از یک روز طول کشید تا نیروی دریایی هند به طور رسمی به این حمله واکنش نشان دهد؛ حملهای که مقامهای آمریکایی آن را نشانهای از آمادگی دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، برای گسترش جنگ علیه ایران توصیف کردند.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز چهارشنبه در پنتاگون گفت، زیردریایی آمریکایی یک ناو جنگی ایرانی را که تصور میکرد در آبهای بینالمللی امن است، غرق کرد.
تهران از حمله به ناو جنگی خود که صدها مایل دورتر از خاک ایران رخ داده خشمگین است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به این اقدام گفت ایالات متحده مرتکب «جنایتی در دریا» شده و تأکید کرد که آمریکا از این اقدام پشیمان خواهد شد.
اکنون ناو دنا در کف اقیانوس هند قرار دارد و بیش از ۸۰ ملوان ایرانی که در جریان دو هفته حضور در هند در رژههای مشترک شرکت کرده و با افسران هندی عکس گرفته بودند، جان باختهاند.
به گفته افسران بازنشسته نیروی دریایی هند و تحلیلگران نظامی، چیزی که همراه با این ناو سقوط کرده، تصویر هند از خود به عنوان تأمینکننده امنیت در اقیانوس هند است. به گفته آنها، حمله آمریکا به دنا محدودیتهای قدرت و نفوذ هند در حوزه دریایی خود را آشکار کرده است.
جنگ به حیاط خلوت هند رسیده است
در پی هدف قرار گرفتن ناو دنا توسط زیردریایی آمریکایی، نیروی دریایی سریلانکا بیش از ۸۰ جسد را از آب بیرون کشید و ۳۲ بازمانده، از جمله فرمانده ناو و چند افسر ارشد را نجات داد. بیش از ۱۰۰ تن همچنان ناپدید هستند.
دریاسالار شِخار سینها، معاون پیشین فرمانده نیروی دریایی هند، به شبکه الجزیره گفت پیش از این تصور میشد اقیانوس هند – که برای امنیت انرژی و راهبردی پرجمعیتترین کشور جهان اهمیت حیاتی دارد – منطقهای امن است.
اما به گفته او، اکنون روشن شده که چنین نیست و جنگی که میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر در حال شکلگیری است، به حیاط خلوت هند رسیده است.
او افزود هند دیگر آزادی عمل گذشته را در اقیانوس هند ندارد و دهلینو باید نسبت به این تحولات نگران باشد.
وضعیت دشوار هند
نیروی دریایی هند یک روز پس از حادثه بیانیهای رسمی درباره این حمله منتشر کرد. در این بیانیه گفته شد که نیروی دریایی سیگنال اضطراری ناو ایرانی را دریافت کرده و آماده کمک به عملیات نجات بوده است، اما در آن زمان نیروی دریایی سریلانکا عملیات امداد را آغاز کرده بود.
با این حال، نه دولت هند و نه نیروی دریایی این کشور حتی به طور تلویحی تصمیم آمریکا برای غرق کردن ناو ایرانی را مورد انتقاد قرار ندادهاند.
به گزارش شبکه الجزیره به نقل از تحلیلگران نظامی، اگر دهلی نو از این حمله غافلگیر شده باشد، این موضوع بهطور مستقیم بر روابط هند و آمریکا تأثیر خواهد گذاشت. اما اگر هند از حمله اطلاع داشته باشد، بسیاری آن را نشانه همسویی راهبردی دهلی نو با آمریکا و اسرائیل در جنگ علیه ایران تلقی خواهند کرد.
تنها دو روز پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، نارندرا مودی در اسرائیل بود و در کنست سخنرانی کرد و با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار داشت؛ کسی که او را «برادر» خطاب کرد.
همزمان، ایران نیز برای هند شریک مهمی بوده و دهلی نو سرمایهگذاریهای اقتصادی و راهبردی قابل توجهی در این کشور انجام داده است.
با این حال، پس از ترور علی خامنهای، رهبر پیشین ایران، نارندرا مودی هیچ پیام تسلیتی منتشر نکرد. روز پنجشنبه تنها ویکرام میسری، معاون وزیر خارجه هند، برای امضای دفتر یادبود به سفارت ایران در دهلی نو رفت؛ در حالی که معمولا در چنین مواردی وزیران حضور پیدا میکنند.
در چنین شرایطی، واکنش هند به حمله به ناو دنا بیش از پیش زیر ذرهبین قرار گرفته است.
سرینات راگاوان، تاریخدان نظامی و تحلیلگر راهبردی هندی، میگوید از آنجا که کشتی در آبهای بینالمللی هدف قرار گرفته، هند «مسئولیت رسمی» نداشته است.
با این حال او تأکید میکند اقدام نیروی دریایی آمریکا نشان میدهد دامنه جغرافیایی این جنگ در حال گسترش است و همچنین محدودیتهای توان هند برای مدیریت پیامدهای آن را آشکار میکند.
به گفته او، از نظر دیپلماتیک نیز هند در عمل در کنار مهاجمان در این جنگ قرار گرفته است؛ موضوعی که میتواند اعتبار این کشور را به عنوان بازیگری مهم در منطقه تضعیف کند و پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدتی برای موقعیت هند در غرب آسیا به همراه داشته باشد.
