پایگاه خبری نیماد- پیکر آیتالله علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی ایران، پس از برگزاری مراسم تشییع در قم، روز سهشنبه برای ادامه آیینهای تشییع به عراق منتقل شد؛ مراسمی که بیش از چهار ماه پس از کشته شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل آغاز شده، پس از برگزاری آیینهای نجف و کربلا، روز پنجشنبه با خاکسپاری در مشهد به پایان خواهد رسید. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز برای شرکت در مراسم نجف راهی عراق شده است.
رسانههای داخلی ایران شمار شرکتکنندگان در این مراسم را بین ۱۲ تا ۲۰ میلیون نفر برآورد کردهاند؛ مراسمی که تاکنون با حاشیههایی چون غیبت مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، و حضور نیافتن محمد خاتمی و حسن روحانی همراه بوده است.
آیینهای تشییع آیتالله خامنهای از ۱۲ تیرماه با مراسم وداع در مصلای تهران آغاز شد و از روز بعد، با حضور هزاران نفر از هواداران جمهوری اسلامی ادامه یافت. پیکر او و چهار تن از اعضای خانوادهاش که در نخستین روز حملات آمریکا و اسرائیل به مجموعه موسوم به «بیت رهبری» کشته شدند، روز دوشنبه در تهران تشییع و سپس به قم منتقل شد.
پس از پایان مراسم قم، پیکر آیتالله خامنهای برای ادامه تشریفات به نجف منتقل شد. بر اساس برنامه اعلامشده، مراسم روز چهارشنبه در نجف و کربلا برگزار خواهد شد و سپس پیکر او برای مراسم پایانی و خاکسپاری به مشهد انتقال مییابد.
دولت ایران همزمان با برگزاری این مراسم، چند روز را در تهران و سپس در سراسر کشور تعطیل رسمی اعلام کرد. همچنین محدودیتهای گستردهای برای پروازها و تردد در پایتخت اعمال شد؛ فرودگاه مهرآباد در برخی روزها تعطیل شد، آسمان تهران برای ساعاتی بسته شد و مسیرهای اصلی برگزاری مراسم تحت تدابیر شدید امنیتی قرار گرفت. خبرگزاری فرانسه نیز از استقرار «گسترده» نیروهای امنیتی، بسته شدن خیابانها و حضور «تکتیراندازان» در اطراف محل برگزاری مراسم گزارش داده است.
یکی از مهمترین ویژگیهای این مراسم، حضور «شمار زیادی» از هیئتهای خارجی بود. مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردهاند نمایندگانی از حدود ۱۰۰ کشور در مراسم شرکت کردهاند. در میان مهمانان، مقامهایی از پاکستان، عراق، تاجیکستان، ارمنستان، چین، هند، عمان، قطر، عربستان سعودی، ترکمنستان و بلاروس حضور داشتند. همچنین هیئتهایی از حکومت طالبان افغانستان، حزبالله لبنان، حماس و حشد شعبی عراق نیز در مراسم شرکت کردند.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد کشورهایی از اروپا که به گفته او از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران حمایت کرده بودند، برای حضور در مراسم دعوت نشدهاند.
با وجود حضور گسترده مقامهای داخلی و خارجی، غیبت مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، مهمترین حاشیه سیاسی این مراسم بوده است. او که پس از کشته شدن پدرش به عنوان جانشین وی معرفی شد، تاکنون در هیچیک از مراحل علنی مراسم، از آیین وداع و نماز میت تا تشییع در تهران و قم، حضور نداشته و هیچ تصویر یا ویدئوی رسمی از او منتشر نشده است.
در مقابل، سه برادر او، مصطفی، مسعود و میثم خامنهای، در صف نخست مراسم نماز میت در مصلای تهران حاضر شدند. انتشار ویدئویی از یک روحانی در مصلای تهران نیز برای ساعاتی باعث شد برخی کاربران شبکههای اجتماعی تصور کنند مجتبی خامنهای در مراسم حضور یافته است، اما بعدتر مشخص شد فرد حاضر روحانی دیگری بوده و این گمانهزنی نادرست بوده است.
غیبت برخی دیگر از چهرههای شناختهشده جمهوری اسلامی نیز مورد توجه قرار گرفت. محمود احمدینژاد، رئیسجمهور پیشین، در مراسم تشییع تهران حضور داشت، اما تصویری از حضور محمد خاتمی و حسن روحانی منتشر نشد. گزارشها همچنین حاکی از آن بود که از این دو رئیسجمهور پیشین برای مراسم رسمی دعوت نشده است. محمدعلی ابطحی، رئیس دفتر پیشین محمد خاتمی، در واکنش به این موضوع نوشت که دعوت از همه مقامهای بلندپایه سابق، حتی کسانی که با رهبر پیشین اختلافنظر داشتهاند، میتوانست پیام وحدت و انسجام داخلی را تقویت کند.
از دیگر حاشیههای مراسم، اعتراض گروهی از شرکتکنندگان به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بود. ویدئوهای منتشرشده از مراسم تهران نشان میدهد که شماری از حاضران هنگام عبور آقای عراقچی، شعارهایی از جمله «بیشرف» و «مرگ بر وطنفروش» سر میدهند. این اعتراضها در شرایطی صورت گرفت که مذاکرات اخیر ایران و آمریکا و تفاهم میان دو کشور با مخالفت بخشی از جریانهای تندرو حامی جمهوری اسلامی روبهرو شده است.
در جریان مراسم همچنین شعارهایی علیه آمریکا، اسرائیل و رضا پهلوی، از چهرههای مخالف جمهوری اسلامی، سر داده شد. همزمان، گروهی از مخالفان جمهوری اسلامی نیز در چند شهر جهان، در پاسخ به فراخوان رضا پهلوی، مقابل سفارتخانههای آمریکا تجمع کردند و شعارهایی علیه حکومت ایران سر دادند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز در چند نوبت به مراسم تشییع آیتالله خامنهای واکنش نشان داد. او ضمن اشاره به توقف یکهفتهای مذاکرات تهران و واشینگتن همزمان با برگزاری مراسم، گفت از دیدن گریه برخی شرکتکنندگان در مراسم تشییع شگفتزده شده و درباره واقعی بودن این تصاویر ابراز تردید کرده است. ترامپ همچنین مدعی شد که دو طرف توافق کردهاند تا پایان مراسم خاکسپاری، مذاکرات و تنشهای نظامی را متوقف نگه دارند.
قرار است مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای روز چهارشنبه در نجف و کربلا ادامه یابد و سرانجام روز پنجشنبه با خاکسپاری او در حرم امام رضا در مشهد به پایان برسد؛ مراسمی که به یکی از مهمترین رویدادهای سیاسی جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل تبدیل شده و علاوه بر نمایش قدرت و بسیج حکومتی، شکافها و تنشهای درون ساختار سیاسی جمهوری اسلامی را نیز به نمایش گذاشته است.
