برنامه محیط‌زیست سازمان ملل متحد (یونپ) در گزارش تازه خود اعلام کرد جهان برای جلوگیری از عبور فاجعه‌بار از اهداف اقلیمی باید انتشار گازهای گلخانه‌ای را تا سال ۲۰۳۰، دست‌کم ۱۸ درصد و تا سال ۲۰۳۵ نیز ۴۵ درصد کاهش دهد؛ هرچند مهلت نگه‌داشتن گرمایش جهانی به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد دیگر به سر آمده است.
به نوشته گاردین، این گزارش اعتراف می‌کند که کشورها در تبدیل اهداف بلندمدت کاهش انتشار به اقدام‌های کوتاه‌مدت ناکام مانده‌اند. انتشار کربن جهان در سال ۲۰۲۵ نیز تقریبا در سطح سال پیش از آن ثابت ماند، اما تحلیلگران یونپ باور دارند کاهش ۱۸ درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای تا ۲۰۳۰ و کاهش ۴۵ درصدی تا ۲۰۳۵ شانس خوبی برای محدود کردن افزایش دما به ۱.۷ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی می‌دهد؛ سطحی که در آن موج‌های گرمای رکوردشکن ماه‌های اخیر مدام تکرار خواهند شد، اما شاید بتوان از وخامت شدیدتر آنها جلوگیری کرد.
اندرسن: تعلل کردیم و مهلت به پایان رسید
اینگر اندرسن، مدیر اجرایی یونپ، گفت؛ :سال‌ها به دولت‌ها هشدار داده می‌شد که زمان رو به پایان است. تلاش خارق‌العاده‌ای که لازم بود انجام نشد. تعلل کردیم و اکنون می‌گوییم این مهلت به سر آمده است.» او با این همه از کشورها خواست هدف ۱.۵ درجه، محور توافق اقلیمی پاریس، را رها نکنند و گفت: «می‌توانیم رسیدن به این هدف را تا حد ممکن کوتاه و زودگذر کنیم. وقت دست کشیدن و تسلیم شدن نیست؛ مسئله این است که هرچه کوتاه‌تر و سریع‌تر، راه بازگشت را پیدا کنیم.»
ایالات متحده در دوران دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور، که پس از چین دومین منتشرکننده بزرگ گازهای گلخانه‌ای در جهان است، از توافق اقلیمی پاریس خارج شده و تهدید می‌کند روند دیرینه کاهش انتشار خود را معکوس کند. بر اساس تحلیل یونپ، سرسختی واشینگتن بر دیگر کشورها نیز اثر گذاشته و تعهدات اقلیمی سال گذشته کشورها آشکارا ضعیف بوده است؛ از جمله در نشست اقلیمی کاپ ۳۰ در برزیل در نوامبر گذشته (آبان ۱۴۰۴) که قرار بود دولت‌ها تعهدات تازه‌ای برای کاهش انتشار بدهند. یونپ می‌گوید حتی اگر همه این تعهدات به‌روزشده اجرا شوند، دمای جهان ۲.۶ درجه سانتی‌گراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی می‌رود و با سیاست‌های فعلی کشورها، این افزایش به ۲.۸ درجه می‌رسد. هر پنج سال انتشار در سطح فعلی نیز ۰.۱ درجه به پیش‌بینی‌های گرمایش جهانی می‌افزاید و دانشمندان نگران‌اند هرچه عبور از مرز ۱.۵ درجه بیشتر شود، احتمال فعال شدن نقاط عطف سامانه اقلیمی نیز بالاتر رود.
بیل هیر، مدیر اجرایی اندیشکده «کلایمت آنالیتیکس»، گفت همه دولت‌ها وظیفه دارند، اما به‌ویژه تولیدکنندگان بزرگ سوخت فسیلی مانند ایالات متحده و عربستان سعودی که ۲۰ تا ۲۵ درصد سوخت‌های فسیلی جهان را تولید می‌کنند، باید «دست از سیاست‌بازی بردارند و با واقعیت علمی روبه‌رو شوند». محمد آدو، مدیر اندیشکده «پاور شیفت آفریقا»، نیز گفت: «تراژدی این است که راه‌حل‌ها در دسترس ماست. انرژی خورشیدی و بادی بسیار سریع‌تر از آنچه هر کس انتظار داشت رشد می‌کنند، اما دولت‌ها هنوز به اندازه کافی سریع از سوخت‌های فسیلی فاصله نمی‌گیرند. فناوری با شتاب جلو می‌دود، در حالی که رهبری سیاسی لنگ می‌زند.»
ارزیابی ۲۰۲۸ هم در هاله تردید
قرار است کمبود تعهدات کشورها در سازوکار توافق پاریس موسوم به «ارزیابی جهانی» اصلاح شود که نوبت بعدی آن برای سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است، اما این امر نیز با موانعی جواجه است. هیات بین‌دولتی تغییر اقلیم سازمان ملل این هفته نتوانست برای انتشار تازه‌ترین گزارش خود پیش از این ارزیابی جدول زمانی تعیین کند؛ موضوعی که ارزیابی پیشرفت دولت‌ها بر اساس تازه‌ترین یافته‌های علمی را ناممکن می‌کند. یوهان راکستروم، مدیر موسسه پژوهش‌های اثرات اقلیمی پوتسدام و از برجسته‌ترین دانشمندان اقلیم جهان، هشدار داد جدال بر سر زمان‌بندی گزارش‌های این هیات نباید اقدام دولت‌ها را متوقف کند. او اظهار داشت: «اگر همه تعهدات فعلی کشورها اجرا شود، انتشار جهانی تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۵۰ گیگاتن معادل دی‌اکسید کربن در سال می‌رسد، در حالی که باید زیر ۳۵ گیگاتن باشد. علم هم‌اکنون روشن است؛ بستن این شکاف مسئله اقدام سیاسی است، نه کمبود شواهد علمی.»
یونپ یکی از راه‌های سریع محدود کردن گرمایش را کاهش انتشار متان می‌داند؛ گازی گلخانه‌ای که ۸۰ برابر دی‌اکسید کربن قدرت گرمایشی دارد.
