راهآهن حجاز که زمانی شاهرگ حیاتی زائران و بازرگانان بود، قرار است احیا شود تا مسیرهای جدید سفر و تجارت را در منطقه ارتقا دهد.
راهآهن تاریخی حجاز اولین بار در اوایل دهه ۱۹۰۰ در زمان امپراتوری عثمانی ساخته شد که دمشق را از طریق بیابانها به مدینه متصل میکرد. بیش از صد سال پیش، این خط زائران، سربازان و بازرگانان را از طریق بیابانها به مقاصدشان میرساند. اکنون، پس از دههها متروکه بودن این خط افسانهای دوباره زنده میشود.
ترکیه، سوریه و اردن متعهد شدهاند که راهآهن دوران عثمانی را احیا و زمینه را برای پروژهای فراهم کنند که تاریخ، سیاست و اقتصاد منطقه را نوسازی کند.
علت از کار افتادن ناگهانی این خط جنگ جهانی اول بود. در جریان شورش بزرگ اعراب، افسر بریتانیایی، تی. ای. لارنس در طی خرابکاری بزرگ ریلها را از هم جدا کرد. اگرچه تلاشهایی برای بازگشایی در سالهای ۱۹۱۹ و ۱۹۲۵ انجام شد، اما این سیستم به تدریج از کار افتاد. با اینن حال بخشهایی از آن به صورت پراکنده در اردن، سوریه و لبنان فعالیت میکردند. ایستگاه مدینه که زمانی پر از مسافر بود، برای همیشه بسته شد و بخش زیادی از مسیر توسط شن و ماسه و زمان بلعیده شد.
این طرح جدید که در جلسه سه جانبه در عمان در ۱۲ سپتامبر مورد توافق قرار گرفت، اولین تلاش جدی برای مرمت این خط تاریخی ریلی است. ترکیه قرار است طرح جامع ارائه دهد تا یک مسیر ۳۰ کیلومتری از دست رفته در سوریه را بازسازی کند.
اردن با تکیه بر مسائل فنی، به نگهداری و بهرهبرداری از لوکوموتیوها خواهد پرداخت. مطالعات مشترکی نیز برای تقویت دسترسی ترکیه به دریای سرخ از طریق بندر عقبه اردن در دست بررسی است. یکی از نتایج فوری این تصمیم، بازگشایی حمل و نقل جادهای بین ترکیه و اردن از طریق سوریه پس از بیش از یک دهه وقفه ناشی از جنگ داخلی است.
برای این کشورها، این فقط احیای یک راهآهن قدیمی نیست، بلکه فرصتی برای بازسازی روابط اقتصادی، ایجاد مسیرهای تجاری جدید و احیای میراث مشترک است.
از بسیاری جهات، احیای این خط آهن به همان اندازه که نشاندهنده زیرساخت های این کشورهاست، نشاندهنده آشتی و روابط دیپلماتیک نیز محسوب میشود و مسیری برای بازگشت به همکاری پس از سالها وقفه است.
کارشناسان معتقدند که این پروژه اهداف نمادین و استراتژیک دارد. احیای ارتباط سوریه و اردن میتواند کریدورهای تجاری را که از استانبول تا دریای سرخ و از آنجا تا عربستان سعودی و آفریقا امتداد دارند، باز کند. برای سوریه نیز که درگیر جنگ است، این میتواند به معنای فرصتهای جدید برای تجارت باشد.
برای ترکیه، این امر زنجیرههای تأمین کالا را تقویت میکند و نقش این کشور را به عنوان یک رابط منطقهای برجسته میسازد و برای اردن، هم یک پتانسیل اقتصادی محسوب میشود.
