در یکی از سنگینترین حملات ماههای اخیر، روسیه بامداد جمعه ۱۴ نوامبر با ترکیبی از صدها پهپاد و دستکم ۱۸ موشک، پایتخت اوکراین و چند شهر دیگر را هدف قرار داد. مقامهای اوکراینی میگویند در این حمله دستکم چهار نفر در کییف کشته و دهها نفر، از جمله کودکان و یک زن باردار، زخمی شدهاند و زیرساختهای انرژی، ساختمانهای مسکونی و تأسیسات عمومی در نه منطقه پایتخت آسیب دیده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، این حمله را «شرورانه» توصیف کرده و گفته است روسیه در مجموع حدود ۴۳۰ پهپاد و ۱۸ موشک را به سمت اوکراین شلیک کرده که آن را به یکی از بزرگترین حملات به کییف از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه در ۲۰۲۲ تبدیل میکند. به گفته او، هرچند سامانههای پدافندی بخش بزرگی از این موشکها و پهپادها را ساقط کردهاند، ترکشها و آوار ناشی از آنها آتشسوزیهای گسترده و قطع برق و گرمایش در بخشهایی از کییف، اودسا و دونتسک بهدنبال داشته است.
در روزهای پیش از این حمله نیز روسیه موج تازهای از حملات موشکی و پهپادی به شبکه انرژی اوکراین آغاز کرده بود؛ حملاتی که به گفته مقامات اوکراینی، بخشی از تلاش مسکو برای تکرار «جنگ زمستانیِ انرژی» علیه این کشور است.
در واکنش، اوکراین دامنه حملات خود به داخل خاک روسیه را گسترش داده است. زلنسکی روز جمعه اعلام کرد نیروهای اوکراینی در حملهای شبانه، از موشکهای دوربرد «لانگ نپتون» ساخت داخل برای هدف قرار دادن اهدافی در داخل روسیه استفاده کردهاند؛ موشکهایی که برد آنها حدود هزار کیلومتر گزارش شده است. او جزئیاتی از محل دقیق اهداف ارائه نکرد، اما گفت این حملات «هر روز دقیقتر و مؤثرتر» میشود و آنها را «پاسخی عادلانه» به تهاجم روسیه خواند.
در همین روز، گزارش اختصاصی رویترز از مسکو حاکی است که حمله پهپادی منتسب به اوکراین به بندر نفتی نووروسیسک در دریای سیاه، صادرات نفت از این بندر را موقتاً متوقف کرده است؛ توقفی که بهگفته منابع صنعتی معادل حدود ۲ درصد عرضه جهانی نفت است. در این حمله، یک پایانه نفتی، دو اسکله بارگیری و یک کشتی نیز آسیب دیده و چند خدمه زخمی شدهاند و آتشسوزی در یک مخزن نفتی رخ داده است.
اوکراین در ماههای اخیر کارزار هدفگیری پالایشگاهها، خطوط لوله و بنادر نفتی روسیه را تشدید کرده تا، بهگفته مقامهای کییف، «ماشین جنگی کرملین» را از منبع اصلی تأمین مالی محروم کند. منابع انرژی غربی میگویند این حملات صادرات سوخت روسیه را مختل و مسکو را وادار کرده از ظرفیت ذخیره و پالایش جایگزین استفاده کند.
همزمان، نبردهای فرسایشی در جبهههای زمینی ادامه دارد. گزارشها از جنوب و شرق اوکراین حاکی از پیشروی تدریجی نیروهای روسیه در محور دونتسک و اطراف شهر پوکراوسک است، هرچند فرماندهان اوکراینی میگویند همچنان خطوط دفاعی خود را حفظ کردهاند و تلفات سنگینی به نیروهای روسیه وارد میکنند.
در سطح دیپلماتیک، کاخ الیزه اعلام کرده امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، ۱۷ نوامبر میزبان زلنسکی در پاریس خواهد بود؛ دیداری که انتظار میرود محور آن ادامه کمکهای نظامی و مالی اروپا به اوکراین و هماهنگی واکنش غرب به حملات تازه روسیه باشد.
امروز ۱۴ نوامبر نیز پس از تشدید حملات روسیه، وزیران دفاع و خارجهٔ پنج کشور اروپایی نشست اضطراری برگزار کردند و کایا کالاس، نماینده عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که اروپا «نمیتواند حملات ترکیبی روسیه را بهعنوان وضعیت طبیعی جدید بپذیرد».
او گفت کار بر روی «بستهٔ بیستم تحریمها علیه روسیه» در جریان است و تأکید کرد که «استفاده از داراییهای منجمدشدهٔ روسیه، واضحترین راه برای تضمین پایداری دفاع اوکراین است». به گفته کالاس، کشورهای اروپایی در حال بررسی اقداماتی برای تقویت ظرفیت پدافندی اوکراین و تشدید فشار اقتصادی بر کرملین هستند.
با تشدید همزمان حملات هوایی روسیه به زیرساختهای اوکراین و ضربات موشکی و پهپادی اوکراین به عمق خاک روسیه، بسیاری از تحلیلگران از ورود جنگ به مرحلهای جدید سخن میگویند؛ مرحلهای که در آن «جنگ زیرساختها» و هزینههای انسانی و اقتصادی آن، بیش از نبردهای خط مقدم، در شکلدهی به روند جنگ و محاسبات سیاسی مسکو و کییف نقش خواهد داشت.
