دو مقام اسرائیلی به وبسایت آکسیوس گفتهاند که اسرائیل با فروش جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ از سوی آمریکا به عربستان مخالفتی ندارد؛ اما میخواهد این معامله مشروط به عادیسازی روابط ریاض و تلآویو باشد.
قرار است محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، روز سهشنبه در کاخ سفید با دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، دیدار کند؛ و سه محور اصلی گفتوگوها شامل احتمال فروش جنگندههای اف-۳۵، توافق امنیتی واشنگتن و ریاض، و چشمانداز عادیسازی روابط میان عربستان و اسرائیل خواهد بود.
ماه گذشته ترامپ در یک تماس تلفنی به بن سلمان گفته بود که با پایان جنگ غزه انتظار دارد عربستان در مسیر عادیسازی روابط با اسرائیل گام بردارد. او همچنین در مسیر سفر به فلوریدا به خبرنگاران گفته بود، «امیدوارم عربستان خیلی زود به پیمان ابراهیم بپیوندد» و تایید کرده که در حال بررسی معاملهای تسلیحاتی با ریاض است که جنگندههای اف-۳۵ را نیز در بر میگیرد.
به گفته مقامهای اسرائیلی، اسرائیل با اصل فروش این هواپیماها به عربستان مخالف نیست، اما تاکید دارد چنین اقدامی تنها در صورتی قابل قبول است که در چارچوب عادیسازی کامل روابط دو کشور باشد.
یکی از آنها به وبسایت آکسیوس گفته است: «به دولت ترامپ گفتیم که تحویل اف-۳۵ به عربستان باید مشروط به عادیسازی با اسرائیل باشد» و هشدار داده که دادن این امتیاز به عربستان بدون گرفتن امتیاز دیپلماتیک، «اشتباه است و نتیجه معکوس خواهد داشت». مقام دیگری نیز گفته بر خلاف ترکیه که اسرائیل «بهشدت» با تحویل اف-۳۵ به آن مخالف است، درباره عربستان نگرانی کمتری وجود دارد، البته اگر این کشور در چارچوب پیمان ابراهیم وارد همکاری امنیتی منطقهای شود.
اسرائیل تنها کشور خاورمیانه است که هماکنون جنگنده اف-۳۵ در اختیار دارد و تحویل این هواپیماها به عربستان میتواند توازن نظامی منطقه را تغییر دهد و بر «برتری کیفی نظامی» اسرائیل تاثیر بگذارد؛ اصلی که آمریکا دهههاست حفظ آن را تضمین کرده و کنگره نیز از سال ۲۰۰۸ آن را بهصورت قانون درآورده است. اسرائیل در سال ۲۰۲۰ و هنگام امضای پیمان ابراهیم با فروش اف-۳۵ به امارات توافق کرده بود، اما این معامله بهدلیل محدودیتهایی که دولت بایدن بر نحوه استفاده از این جنگندهها گذاشت عملی نشد.
مقامهای اسرائیلی میگویند اگر فروش اف-۳۵ به عربستان نهایی شود، اسرائیل احتمالا از آمریکا تضمینهای امنیتی مشابه امارات خواهد خواست. یکی از آنها گفته است «یک اف-۳۵ ظرف چند دقیقه میتواند از عربستان به اسرائیل برسد» و افزوده که اسرائیل احتمالا خواهد خواست این جنگندهها در پایگاههای هوایی غرب عربستان مستقر نشوند.
در همین حال، مقامهای آمریکایی میگویند امیدوارند دیدار ترامپ و بن سلمان باعث پیشرفت در این روند شود، اما فاصله خواستههای ریاض و تلآویو همچنان زیاد است. مهمترین اختلاف اینجاست که عربستان از بنیامین نتانیاهو میخواهد تعهد بدهد اسرائیل یک «مسیر معتبر، برگشتناپذیر و دارای جدول زمانی مشخص» برای تشکیل کشور فلسطین ارائه کند؛ درخواستی که نتانیاهو تاکنون با آن مخالفت کرده است.
دو مقام اسرائیلی به آکسیوس گفتهاند امیدوارند ترامپ در دیدار پیشرو بن سلمان را برای کاهش خواستههایش تحت فشار قرار دهد و این دیدار به آغاز گفتوگوهای مستقیم میان آمریکا، عربستان و اسرائیل برای یک توافق احتمالی صلح منجر شود. یکی از مقامهای اسرائیلی نیز تاکید کرده «عربستان باید رویکردش را در این سفر تغییر دهد» و گفته مهم است که دیدار ترامپ و ولیعهد عربستان به «نقشهراهی روشن برای عادیسازی» ختم شود.
