خبرگزاری رویترز گزارش داد که واردات نفت خام چین از اندونزی در ماههای اخیر به شکلی بیسابقه افزایش یافته و این محمولهها احتمالا نفت ایران باشد که برای دور زدن تحریمها با عنوان نفت اندونزی معامله میشود.
این گزارش به نقل از تحلیلگران میگوید که سالهاست بخشی از نفت ایران به دلیل تحریمهای آمریکا با عنوان نفت مالزی وارد چین میشود اما از آنجا که نظارت بر محمولههای نفتی که منشأ آن مالزی اعلام میشود، تشدید شده، نفت ایران با عنوان نفت اندونزی به چین عرضه میشود.
چین بزرگترین خریدار نفت تحریمشده ایران است. به نوشته رویترز، این کشور بهطور رسمی از سال ۲۰۲۲ واردات نفت ایران را «صفر» اعلام کرده است، اما آمار گمرکیاش با این ادعا همخوانی ندارد.
طبق دادههای گمرک چین، واردات این کشور از اندونزی از کمتر از ۱۰۰ هزار تن در سال ۲۰۲۴ به ۹.۸۱ میلیون تن تا پایان اکتبر سال جاری رسیده است؛ یعنی بهطور متوسط ۲۳۵ هزار و ۵۰۰ بشکه در روز.
این در حالی است که آمار رسمی اندونزی میگوید این کشور طی ژانویه تا سپتامبر فقط ۱.۷ میلیون تن نفت صادر کرده و سهم چین از این میزان تنها ۲۵ هزار تن بوده است.
کاهش واردات از مالزی؛ افزایش از اندونزی
مالزی که مهمترین مرکز انتقال کشتیبهکشتی نفت ایران محسوب میشود، از ژوئیه امسال نظارت بر انتقالهای غیرقانونی در آبهای خود را تشدید کرده است. نتیجه این سختگیری کاهش چشمگیر واردات نفت چین از مالزی بوده؛ وارداتی که از اوج ۸.۵ میلیون تن در ماه مارس تقریبا نصف شده است.
تجار میگویند که اکنون اندونزی جایگزین مالزی در این روند شده است، چراکه برخی بانکها اسناد مربوط به نفت با منشأ مالزی را نمیپذیرند.
پانکاج سریواستاوا، معاون ارشد شرکت مشاوره انرژی ریستاد، به رویترز گفت: «با توجه به توافقهای انرژی واشنگتن و جاکارتا و برنامه ساخت ۱۷ پالایشگاه ماژولار در اندونزی، احتمال دارد اندونزی برای معاملهگران به گزینهای راحتتر از مالزی تبدیل شود. اما اگر نظارت و اجرای قوانین سختتر شود، منشأ اعلامی روی کاغذ میتواند هر زمان تغییر کند.»
انتقال نفت ادامه دارد
با وجود تغییر منشأ اعلامی از مالزی به اندونزی، تحلیلگران میگویند انتقال کشتیبهکشتی نفت ایران در آبهای مالزی همچنان ادامه دارد.
جیانان سون از شرکت انرژیاَسپکتس به رویترز گفته: «بیشتر انتقالهای کشتیبهکشتی نفت ایران که راهی چین میشود، همچنان در نزدیکی سواحل مالزی انجام میشود.»
بر اساس دادههای شرکت تحلیل داده «کپلر»، چین در ۱۰ ماه نخست سال جاری بیش از ۵۷ میلیون تن (معادل ۱.۳۷ میلیون بشکه در روز) نفت با منشأ یا منشأ احتمالی ایران وارد کرده که بیش از ۵۱ میلیون تن آن از طریق عملیات انتقال کشتیبهکشتی جابهجا شده است.
مقامات گمرکی چین و اندونزی و همچنین اداره امور دریایی مالزی به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخ ندادهاند
