سازمان «خبرنگاران بدون مرز» اعلام کرد سال ۲۰۲۵ یکی از مرگبارترین سالها برای فعالان رسانهای بوده است؛ سالی که در آن ۶۷ خبرنگار و کارمند رسانهای کشته شدند و ۴۳ درصد این قربانیان تنها در نوار غزه توسط نیروهای اسرائیلی جان خود را از دست دادهاند.
در گزارش سالانه این نهاد آمده است که ۵۳ نفر از ۶۷ قربانی بهطور مستقیم به دلیل اقدامات نیروهای نظامی، رسمی یا شبهنظامی، یا شبکههای سازمانیافته جنایتکار کشته شدهاند. جنگها، بهویژه در غزه، اوکراین و سودان، سه صحنه مرگبار اصلی برای خبرنگاران بودهاند.
سازمان «خبرنگاران بدون مرز» سال گذشته از کشته شدن ۵۴ نفر خبر داده بود.
خبرنگاران در صف مقدم
در اوکراین، ارتش روسیه همچنان خبرنگاران اوکراینی و خارجی را هدف قرار میدهد، و سودان نیز در یک سال گذشته به یک «منطقه فوقالعاده خطرناک» برای خبرنگاران تبدیل شده است.
میزان خشونت در مکزیک هم جهشی قابل ملاحظه داشته که عمدتاً بهدست کارتلهای جنایت سازمانیافته انجام شده است، به طوریکه مکزیک به دومین کشور خطرناک جهان برای خبرنگاران بدل شده و دستکم ۹ خبرنگار در آنجا کشته شدهاند.
براساس این گزارش، روند «مکزیکیشدن» خشونت رسانهای اکنون سراسر آمریکای لاتین را تحت تأثیر قرار داده و ۲۴ درصد از کل خبرنگاران کشتهشده جهان در این منطقه بودهاند.
خبرنگاران در کشورهای خود کشته میشوند
طبق آمار «خبرنگاران بدون مرز»، تنها دو خبرنگار خارجی در سال ۲۰۲۵ کشته شدهاند: آنتونی لالیکان، عکاس خبری فرانسوی، در حمله پهپادی روسیه در اوکراین و خاویر هرکولس، خبرنگار اهل السالوادور، که بیش از ده سال در هندوراس زندگی میکرد. تمام قربانیان دیگر در کشورهای خود مشغول تهیه خبر بودند.
چین زندان بزرگ خبرنگاران
در حال حاضر ۵۰۳ خبرنگار در جهان در بازداشت هستند. چین با ۱۲۱ زندانی همچنان بزرگترین زندان خبرنگاران است. روسیه با ۴۸ مورد در رتبه دوم قرار دارد و بیشترین خبرنگاران خارجی جهان ، از جمله ۲۶ خبرنگار اوکراینی را، زندانی کرده است.
اسرائیل نیز با زندانی کردن ۲۰ روزنامهنگار فلسطینی، که بیشتر آنان طی دو سال گذشته در غزه و کرانه باختری بازداشت شدهاند، در جایگاه بعدی قرار دارد.
دولتهای اقتدارگرای منطقه اوراسیا از جمله روسیه، آذربایجان، گرجستان و بلاروس، بهشدت فضای کار رسانهها را محدود کردهاند و به گفته «خبرنگاران بدون مرز»، موج تازهای از سرکوب سازمانیافته علیه خبرنگاران ذر این کشورها به راه افتاده است.
سازمان «خبرنگاران بدون مرز» همچنین میگوید سوریه، یک سال پس از سقوط حکومت بشار اسد، همچنان بیشترین تعداد خبرنگاران ناپدید شده را دارد و بیش از یکچهارم موارد جهانی در این کشور ثبت شده است.
نفرتپراکنی علیه خبرنگاران
کریستف دولوار، دبیرکل سازمان «خبرنگاران بدون مرز»، در بیانیهای تند هشدار داده است: «این سرانجامِ نفرتپراکنی علیه خبرنگاران است: قتل ۶۷ خبرنگار، نه بر اثر حادثه، بلکه بهطور هدفمند. باید نقد رسانهای داشت، اما نفرتسازی علیه خبرنگاران، که اغلب توسط ارتشها یا باندهای جنایتکار دامن زده میشود، زمینهساز حذف فیزیکی آنان است. خبرنگاران زندگیشان را فدا نمیکنند؛ زندگی از آنها گرفته میشود.»
در حالی که شمار خبرنگاران کشته، زندانی و ناپدیدشده در جهان رو به افزایش است، «خبرنگاران بدون مرز» هشدار میدهد که نبود اراده سیاسی برای حمایت از امنیت رسانهها و تداوم مصونیت عاملان خشونت، شرایط را سالبهسال خطرناکتر میکند. این نهاد میگوید اگر دولتها و نهادهای بینالمللی سازوکارهای الزامآور برای حفاظت از خبرنگاران ایجاد نکنند، شاهد از میان رفتن یکی از مهمترین ارکان جوامع آزاد خواهیم بود: روزنامهنگارانی که بتوانند بدون ترس روایتگر تاریخ باشند.
