دور تازهای از احضار، اخراج، و بازداشت دانشجویان فعال دانشگاههای ایران آغاز شده است. در چهارمین روز از بازگشایی دانشگاهها پس از دو ماه و نیم تعطیلی کامل به واسطه جنگ، بسیاری با دریافت پیامک به کمیته انضباطی دانشگاه احضار، برخی «با خشونت» و در حین «تفتیش کامل منزل» بازداشت، و برخی دیگر برای پنج سال یا کامل از دانشگاه اخراج شدهاند.
نیماد از تشکلها و گروههای دانشجویی دانشگاهها گزارش میدهد بازداشتها محدود به دانشگاههای تهران نبوده و تا اراک، کرمان، گیلان، کرج، تبریز، مازندران و گرگان گسترده است. در ابتداییترین اقدام، دانشجویان تحت پیگرد از دسترسی به سامانه آموزشی دانشگاه محروم شده، و قادر به استفاده از کلاسهای آنلاین دانشگاه یا دسترسی به حساب دانشجویی خود نبودهاند.
در حالی که این دستگیریها با بهره گیری نهادهای اطلاعاتی و امنیتی از عناوین «شرایط جنگی» و «کمک به دشمن» انجام می شود، پیگیری های خبرنگاران نیماد نشان می دهد بسیاری از این چهره های جوان دستگیر شده از فعالان ضد جنگ و حامی تمامیت ارضی ایران هستند.
روزنامه شرق نیز در گزارشی اختصاصی از این دور التهابی و گفتوگو با دانشجویان احضار شده نوشته که «احکام صادره کمسابقه است؛ در دانشگاه شریف پنج تا هفت دانشجو حکم اخراج گرفتهاند و بیش از ۲۰ دانشجو یک تا سه ترم از تحصیل تعلیق شدهاند، سامانههای آموزشی ۲۰ تا ۲۵ دانشجوی دانشگاه شهید بهشتی از دسترسشان خارج شده است، برای بیش از ۱۰۰ دانشجوی دانشگاه علم و صنعت پرونده انضباطی تشکیل شده و ۱۵۰ تا ۲۰۰ دانشجوی دانشگاه تهران در حال نوشتن دفاعیههای خود هستند.»
این گزارش با شرح ابهام در علت این بازداشتها از زبان یکی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف نوشته «اتهامات از موارد کلی مثل رعایتنکردن شئونات دانشجویی شروع میشود و به موارد سنگینی چون حمایت از مکاتب الحادی و برهمزدن نظم دانشگاه میرسد. اما بخش عجیب داستان، برخورد با فعالیتهای فضای مجازی است؛ در حالی که پیش از این ادعا شده بود تجسس در فضای مجازی متوقف شده، حالا شاهدیم که سه نفر فقط بهخاطر فعالیت در تلگرام و توییتر حکم اخراج گرفتهاند. جالب اینجاست که مصداق حکم یکی از آنها صرفا عکس پروفایلش بوده و دیگری بهخاطر پیامی در گروه خصوصی دانشکدهای دچار مشکل شده است».
خبرنگار گروه جامعه این روزنامه با این تحلیل که «تشکیل و رسیدگی به این پروندهها با نقض گسترده اصول «شیوهنامه انضباطی» توسط دانشگاهها همراه است» میگوید وزارت علوم تاکنون دراینباره اظهار نظری نکرده و تلاشها برای گفتوگو با مسئولان این وزارتخانه و معاونان دانشجویی دانشگاهها نتیجهای نداشته است.
سازمان عفو بین الملل در گزارش هشتم خرداد ماه جاری خود با مرور دستگیریهای در حین جنگ و پس از آن اعلام کرده «بیش از ۶ هزار نفر، شامل معترضان، روزنامهنگاران، وکلا، مدافعان حقوق بشر، فعالان مدنی و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی، در ماههای اخیر بازداشت شدهاند.» این رقم در دورانی که خانواده ها همچنان با پیامدهای جنگ و جنگ زدگی روزها را به سختی سپری می کنند قابل هشدار است.
