وزیر خارجه عمان با انتشار یادداشتی در روزنامه فرانسوی لوموند، سیاست گسترش پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس برای تامین امنیت منطقه را شکستخورده دانست و گفت نظام امنیتی خلیج فارس طی این دههها ، بر یک «فرض نادرست» استوار بوده که ایران تهدیدی وجودی برای منطقه است.
یادداشت بدر البوسعیدی با این گزارف آغاز میشود که جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، نیاز به بازنگری جامع در ساختار امنیتی خلیج فارس را آشکار کرده است.
او خواستار گذار از سیاست بازدارندگی که دهههاست ترتیبات امنیتی منطقه را شکل داده است، به سیستمی مبتنی بر مشارکت همه کشورهای منطقه و مسئولیت مشترک آنها در قبال امنیت دستهجمعی شد.
وزیر خارجه عمان نوشت مردم کشور پادشاهی عمان و کشورهای حاشیه خلیج فارس با پیامدهای جنگی زندگی میکنند که هرگز نباید رخ میداد.
وی توضیح داد که یکی از اولویتهای فوری، ایجاد چارچوبی دائمی برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز است و به مسئولیت ویژه عمان در این زمینه اشاره کرد، کشوری که آبهای سرزمینی آن در کنار آبهای ایران، مرزهای این تنگه را تشکیل میدهند.
تنگه هرمز طی روزهای اخیر بار دیگر به کانون درگیری نظامی میان ایران و ایالات متحده تبدیل شده است. ایران تلاش میکند بر این آبراهه اعمال حاکمیت کند و میگوید که تفاهمنامه تازه امضاشده با ایالات متحده چنین اختیاری به ایران میدهد، اما ایالات متحده در برابر این ترتیبات ایستاده چنانکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، مدعی شده که آمریکا «نگهبان تنگه هرمز» خواهد بود و برای تامین امنیت عوارضی ۲۰ درصدی از کشتیها میگیرد.
وزیر خارجه عمان اما در یادداشت خود صرفا به نقش کشور خود و ایران در این زمینه اشاره کرده و نوشته است که عمان و ایران باید با همکاری جامعه بینالمللی، ترتیبات عملی، پایدار و قانونی بینالمللی را ایجاد کنند که آزادی عبور و مرور را تضمین و از کشتیرانی در این آبراه حیاتی محافظت کند؛ آبراهی که همچنان یکی از ستونهای اصلی تجارت جهانی و اقتصاد بینالملل به شمار میرود.
بدر البوسعیدی استدلال کرد سیستم امنیتی که از سال ۱۹۷۹ در خلیج فارس مستقر شده، بر این فرض استوار بوده که ایران تهدیدی وجودی برای منطقه و منافع غرب به شمار میرود؛ فرضیهای که او آن را اساسا نادرست توصیف کرد.
وی خاطرنشان کرد که دهههای گذشته شاهد هزینههای نظامی هنگفت، گسترش پایگاههای نظامی ایالات متحده در سراسر منطقه و تحکیم یک سیستم امنیتی وابسته به حفاظت خارجی بوده است. با این وجود، این سیستم در برقراری امنیت پایدار یا جلوگیری از جنگها و بحرانهای پیدرپی ناکام مانده است.
وزیر امور خارجه عمان اظهار داشت که جنگ اخیر نشان داد سیاست بازدارندگی تا چه حد یک توهم بوده است. وی افزود بزرگترین تهدیدها برای امنیت خلیج فارس اغلب از تصمیماتی ناشی میشود که خارج از منطقه، بهویژه در تلآویو، اتخاذ میشوند.
وزیر خارجه عمان سپس سوالاتی را در این باره مطرح کرد که با توجه به این تحولات، سیستم امنیتی خلیج فارس چگونه باید بازسازی شود. وی تاکید کرد که هر گونه ساختار امنیتی در آینده باید شامل تمامی هشت کشور هممرز با خلیج فارس باشد: شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس به همراه ایران و عراق.
بدر البوسعیدی توضیح داد که چنین تحولی مستلزم گفتوگوهای صریح و شاید دشوار خواهد بود. این امر همچنین نیازمند بازنگری در فرضیاتی است که برای دههها بر روابط منطقهای و بینالمللی حاکم بودهاند، تا بتوان میان شراکتهایی که امنیت خلیج فارس را تقویت میکنند و آنهایی که ممکن است آسیبپذیری یا منابع جدیدی برای تنش ایجاد کنند، تمایز قائل شد.
در همین راستا، او خواستار بازنگری متوازن در روابط با شرکای بینالمللی و در راس آنها ایالات متحده شد. وی گفت هدف از این کار، دست کشیدن از روابط دیرینه و ریشهدار نیست، بلکه متوازن کردن مجدد آنها در راستای واقعیتهای استراتژیکی است که جنگ نمایان کرده است.
او همچنین این سوال را مطرح کرد که اگر ادغام منطقهای به جای بازدارندگی، به پایه و اساس همکاریهای امنیتی منطقه تبدیل شود، کشورهای دوست از جمله ایالات متحده چه نقش سازندهای میتوانند ایفا کنند.
سید بدر این جنگ را یک «فاجعه» توصیف کرد. او خاطرنشان کرد که این جنگ بدون مجوز سازمان ملل متحد آغاز شد و در دستیابی به اهدافی که برای توجیه آن ذکر شده بود، ناکام ماند.
او یادداشت خود را با این ابراز امیدواری به پایان رساند که پیامدهای این جنگ به سیاست بازدارندگی که نزدیک به نیم قرن دوام داشته پایان دهد و راه را برای یک سیستم امنیتی عادلانهتر، واقعبینانهتر و کارآمدتر در منطقه خلیج فارس هموار کند.
