دولت ترامپ روز جمعه، تنها چند ساعت پس از آنکه یکی از قضات موسس دیوان کیفری بین‌المللی برنده جایزه صلح نوبل شد، تحریم‌هایی را علیه خود این نهاد اعمال کرد.
این اقدامات در ادامه تحریم‌های قبلی علیه نیمی از ۱۸ قاضی این دادگاه و رئیس و دادستان کل این دیوان در واکنش به صدور احکام بازداشت رهبران اسرائیل در سال ۲۰۲۴ انجام شده است.
به گزارش وبسایت میدل‌ایست آی، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، روز جمعه در پیامی ویدیویی این تحریم‌ها را اعلام کرد. او گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد که دیوان کیفری بین‌المللی شهروندان آمریکایی را تحت پیگرد قانونی قرار دهد.»
آقای روبیو افزود: «به همین دلیل است که امروز ایالات متحده دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم می‌کند. ما هر گونه تراکنش [مالی] با این دادگاه خودسر را ممنوع کرده و منابع آنها را قطع و توانایی این نهاد را برای فعالیت مختل خواهیم کرد.»
وی تاکید کرد که ایالات متحده به عنوان یک کشور غیرعضو، مشمول صلاحیت قضایی این دادگاه نمی‌شود.
روبیو همچنین گفت: «یا دیوان کیفری بین‌المللی تهدیدهای خود را متوقف می‌کند، یا ما به کار این دادگاه پایان خواهیم داد. ما از متحدان خود انتظار داریم که دادگاه را مهار کنند؛ بسیاری از متحدان ما عضو دیوان هستند در حالی که برای دفاع از خود به نیروی نظامی آمریکا اتکا دارند.»
به نوشته میدل‌ایست آی، این محدودیت‌ها ممکن است دیوان را از انجام تراکنش‌های دلاری محروم کرده و عملا آن را از بخش بزرگی از سیستم مالی بین‌المللی جدا کند و مانع فعالیت‌هایش شود جرا که بانک‌ها به دلیل وابستگی به این سیستم، خود را ملزم به رعایت تحریم‌ها می‌دانند.
جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ به رئیس کمیته حقیقت‌یاب غزه رسید؛ واکنش اسرائیل: گوبلز خوشحال شد
با این حال، مقامات دیوان پیش از این اعلامیه به رسانه‌ها گفتند که آماده‌اند در برابر تأثیرات تحریم‌های نهادی مقاومت کنند و ترتیبات جایگزینی را در نظر گرفته‌اند.
تام برندسِین، وزیر خارجه هلند، در واکنش به این تحریم‌ها گفت کشورش به عنوان میزبان این دادگاه، همچنان به حمایت از آن ادامه خواهد داد. او گفت: «هلند در کنار دیوان کیفری بین‌المللی خواهد ایستاد. ما تمام تلاش خود را به کار خواهیم بست تا اطمینان حاصل کنیم که دادگاه به خوبی فعالیت می‌کند.»
قاضی توموکو اکانه، رئیس دیوان نیز اعلام کرد که کار این دادگاه متوقف نخواهد شد. اکانه گفت: «دادگاه با استقلال و بی‌طرفی و صرفا بر اساس قانون و شواهد، برای حمایت از قربانیان بی‌شمار جرایم سنگین، به انجام کامل وظایف خود ادامه خواهد داد.»
واشینگتن توضیح داد که وزارت خزانه‌داری ایالات متحده در راستای منافع این کشور در حال صدور تعدادی مجوز است تا تنها برخی از تراکنش‌های دیوان امکان انجام داشته باشند. این موارد شامل مجوزی ۱۸۰ روزه برای برخی فعالیت‌های خاص مربوط به دیوان است؛ همچنین فعالیت‌های مرتبط با فناوری اطلاعات از جمله خدمات کلود و نرم‌افزاری را مجاز می‌شمارد.
وزارت امور خارجه تاکید کرده این مجوز ۱۸۰ روزه «با هدف فراهم کردن زمان برای کشورهای عضو جهت نشان دادن پیشرفت معنادار در راه‌حل‌های دیپلماتیک و حقوقی» در خصوص دغدغه‌های بنیادین آمریکا صادر شده است.
مقامات دیوان پیش‌تر هشدار داده بودند که تحریم‌های هدفمند علیه این نهاد می‌تواند خرید خدمات فناوری اطلاعات و بیمه، استخدام بازرسان و عملیات مالی روزمره از جمله پرداخت حقوق به ده‌ها کارمند آمریکایی را مختل کند.
این تحریم‌ها چند ساعت پس از آن اعلام شد که ناوی پیلای، حقوقدان برجسته اهل آفریقای جنوبی و یکی از قضات مؤسس دیوان، برنده جایزه صلح نوبل شد. خانم پیلای همچنین ریاست کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل در جنگ غزه را بر عهده داشت، کمیته‌ای که در سال ۲۰۲۵ به این نتیجه رسید که اسرائیل در جریان جنگ غزه دست به نسل‌کشی زده است.
کمیته اعطای جوایز نوبل ضمن تقدیر از اهمیت کار پیلای، به تحریم قضات دیوان و حملات به این نهاد نیز اشاره کرد. این کمیته گفت: «تاریخ نشان داده است که جهانی بدون حاکمیت قانون، ناعادلانه، خردگریز و غیرانسانی است. بنابراین، قضات – کسانی که از خط قرمز باریک میان نظم و آشوب محافظت می‌کنند – شایسته بیشترین ستایش‌ها هستند. اما امروز، همین قضات تحریم می‌شوند و نهادهایشان مورد حمله قرار می‌گیرد.»
واشنگتن پیش‌تر تحریم‌هایی را علیه چندین مقام ارشد دیوان اعمال کرده بود؛ از جمله توموکو اکانه، رئیس دادگاه که در ماه اوت تحریم شد. کریم خان، دادستان کل سابق، اولین فردی بود که در فوریه سال گذشته تحریم شد و پس از او دو معاون دادستان و ۹ قاضی درگیر در تحقیقات دیوان درباره فلسطین و افغانستان تحت تحریم قرار گرفتند.
