Tag: جامعه‌شناسی

در نقد تخیل انقلابی: درسی از جامعه‌شناسی

امروز هر فعال سیاسی یک دوجین آرمان و آرزوی سیاسی با خود حمل می‌کند. در چشم‌انداز آرمان‌شهرگرای فعالان سیاسی، چشم‌اندازی که جامعه را فضایی میان‌تهی می‌بیند که هیچ گونه ساختار و نهاد و نظام هنجاری و ارزشی مستقل از اهداف غایی سیاسی ما در آن وجود ندارد، تنها مساله ایجاد یک انقلاب و یا برانداختن نظم سیاسی مستقر است.

از روایت‌های کالایی تا نهادینه‌سازی نقد؛ بازاندیشی در وضعیت سیاست و رسانه در سال‌های اخیر

اتفاقاتی که در چند سال اخیر رخ داد و حاکمیت رسانه‌هایی با جهت‌گیری‌های سیاسی که افکار عمومی را فریب می‌دادند، همگی موجب شد برخی وقایع آن‌گونه که بود بازگو نشود. این رسانه‌ها فضایی را ایجاد کردند که گویی همه به شکلی متحد و یکپارچه در حال مبارزه‌اند؛ اما در واقع به تخریب چهره‌های سیاسی و فعالان مدنی در خارج و داخل کشور می‌پرداختند.

مدرسهٔ میناب و سکوتِ رضا پهلوی؛ دموکراسی در آزمونِ نقد

آیا می‌توان مدعی دموکراسی بود، اما از لرزش پایه‌های قدرت آینده در برابر یک نقد ساده هراس داشت؟ حادثه تلخ مدرسهٔ میناب، فراتر از یک سوگواری ملی، پرده از مسئله‌ای عمیق‌تر برداشت: مسئلهٔ فرهنگ سیاسی. در فضایی که نقد به‌سرعت به «خیانت» تعبیر می‌شود و سکوت‌ها توجیه می‌شوند، شکل‌گیری یک هژمونی دموکراتیک دشوار خواهد بود. زیرا دموکراسی پیش از آن‌که در نهادها متولد شود، باید در تحملِ نقد و پاسخ‌گوییِ قدرت، حتی قدرتی که هنوز مستقر نشده، تمرین شود.

آگاهی فقط از کتاب نمی‌آید؛ در دل مبارزه ساخته می‌شود

وقتی از وضعیت سیاسی امروز ایران حرف می‌زنیم، یک واکنش آشنا به‌سرعت خودش را نشان می‌دهد: «چرا مردم دوباره در جست‌وجوی یک ناجی هستند؟ چرا هنوز از اقتدار خوششان می‌آید؟ چرا به بازگشت سلطنت می‌اندیشند؟»

فقر نظریه؛ فرانکشتاینِ سلطنت‌طلبیِ نو

خوابی که مری شرلی دید، انگار رویای صادقه‌ای است که باید جزء جزء برای ما اتفاق بیفتد. حتی تفسیرها و تحلیل‌های آن بخشی از زندگی روزمره ما شده است، رویای مردی که از تکه‌های بدن مردگان ساخته شده، مردی که تمثال شر و شرارت نیست، اما نمی‌تواند از آن جدا باشد. او حتی نمی‌تواند با آفریننده‌اش سر کند و دکتر ویکتور فرانکشتاین را تنها می‌گذارد تا تنهایی خودش را آغاز کند.