یک دهه پس از قطع ارتباط دیپلماتیک کانادا با ایران، کشور بزرگ دیگری از اتحادیه کشورهای مشترکالمنافع همین مسیر را طی میکند. استرالیا روز سهشنبه، چهارم شهریور، تهران را مسئول دو حمله ضدیهودی در خاک خود دانست و به سفیر و سه دیپلمات دیگر ایران مهلتی یک هفتهای برای ترک این کشور داد.
اما برخلاف اقدام سال ۱۳۹۱ دولت کانادا که آن زمان ستایش کامل بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر وقت اسرائیل، را به دنبال داشت، واکنش دولت امروز نتانیاهو تلفیقی از ستایش، رویارویی و بیان انتظارات بوده، بهطوری که به بگو مگویی میان طرفین تبدیل شد.
سفارت اسرائیل در کانبرا اگرچه از این اقدام استرالیا استقبال کرد، اما دیوید منسر، سخنگوی دولت اسرائیل شامگاه سهشنبه در نشستی خبری دولت استرالیا را متهم کرد که از سر رودربایستی و احساس گناه دست به این اقدام زده و«اعتبارش» باید به حساب نتانیاهو واریز شود. اما این اختلاف بر سر چیست؟
نتانیاهو «مداخله» کرده است
دیوید منسر در نشست خبری شامگاه سهشنبه خود اظهار داشت: «نخستوزیر نتانیاهو در رابطه با استرالیا، کشوری که ما سابقه روابط دوستانه دور و درازی با آن داریم، آشکارا ناگزیر به مداخله شده است.»
سخنگوی دولت اسرائیل سپس به موضعگیری هفته گذشته نتانیاهو علیه آنتونی آلبانیزی، نخست وزیر استرالیا، پرداخت که مدعی شده بود آلبانیزی «جامعه یهودیان استرالیا را تنها گذاشت».
منسر اظهار داشت: «او به این دلیل چنین سخنانی را بیان کرد که تصور میکند اقدامات دولت استرالیا برای حل مشکل یهودستیزی به هیچ وجه کافی نیست. او اظهارات خیلی صریحی درباره شخص نخستوزیر [آلبانیزی] داشت.»
استرالیا هفته گذشته اعلام کرده بود که امسال در مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصمیم خود برای به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطین را اعلام خواهد کرد، و به این ترتیب به کشورهای فرانسه، بریتانیا و کانادا پیوست که اعلام کرده بودند از ماه سپتامبر «دولت فلسطین» را به رسمیت خواهند شناخت.
آنتونی آلبانیزی در توضیح این تصمیم گفته بود: «وضعیت غزه فراتر از بدترین کابوسهای جهانی شده است. دولت اسرائیل همچنان به مقررات بین المللی بیاعتنایی میکند و از رساندن کمکهای کافی، غذا و آب به مردم بیپناه، از جمله کودکان جلوگیری میکند.»
همین امر خشم نتانیاهو را برانگیخت که آلبانیزی را «سیاستمداری ضعیف» خواند و در شبکههای اجتماعی نوشت: « تاریخ، آلبانیزی را همانطور که هست به یاد خواهد سپرد؛ سیاستمداری ضعیف که به اسرائیل خیانت کرد.»
دیوید منسر با اشاره به این تاریخچه، تصمیم کانبرا برای اخراح سفیر و دیلماتهای ایران را نیز نتیجه فشارهای اسرائیل دانست و گفت: «ما این مسئله را که استرالیا تهدیدات علیه اسرائیل و یهودیان ساکن استرالیا را جدی گرفته است، به حساب اسرائیل میگذاریم.»
اما این اظهارات نارضایی مقامات استرالیا را به همراه داشت که تاکید کرده بودند تصمیمشان فارغ از فشارهای اسرائیل بوده است و از جمله تونی بورک، وزیر امور داخلی استرالیا، آن را «کاملا مهمل» توصیف کرد.
«سیاستمداری ضعیف»
با این حال سخنان دیوید منسر ادعاهای مقامات ایران را تقویت میکند که گفته بودند تصمیم کانبرا برای اخراج دیپلماتهای ایرانی برای «جلب رضایت» نتانیاهو بوده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، گفت: «من در هیچ موضوعی با جنایتکاران جنگی تحت تعقیب نظر موافق نداشتهام، اما نتانیاهو در یک مورد درست میگوید که نخستوزیر استرالیا واقعاً یک سیاستمدار ضعیف است.
وی افزود: «ظاهراً قرار است ایران بهای حمایت مردم استرالیا از فلسطین را بپردازد. کانبرا باید بهتر بداند که تلاش برای جلب رضایت رژیم تحت رهبری جنایتکاران جنگی، تنها نتانیاهو و امثال او را جسورتر خواهد کرد.»
از سویی استرالیا طی هفتههای اخیر صحنه اعتراضات گستردهای علیه جنگ اسرائیل در غزه بوده که به کشته شدن بیش از ۶۰ هزار فلسطینی، ویران شدن این باریکه محاصره شده و بروز قحطی و رواج مرگ بر اثر گرسنگی در آنجا شده است. اوج این اعتراضات اواسط مرداد ماه رخ داد که حدود ۹۰ هزار نفر بر روی پل مشهور و بزرگ بندر سیدنی زیر باران تجمع کردند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز در سخنان روز سهشنبه خود به این اعتراضات اشاره کرد و گفت که امور داخلی استرالیا نیز دولت آلبانیزی را به این سمت سوق داده است.
اتهامات استرالیا علیه ایران چیست؟
استرالیا میگوید که ایران در پشت حملات به «آشپزخانه لوئیس کانتیننتال» در سیدنی و کنیسه آداس اسرائیل در ملبورن است.
حمله نخست در ۲۰ اکتبر سال گذشته رخ داد که در جریان آن رستورانی متعلق به جامعه یهودیان است به آتش کشیده شد. این حادثه اگرچه تلفاتی بر جای نگذاشت، اما خسارتییک میلیون دلاری بر جای گذاشت.
حمله دوم نیز منجر در ۶ دسامبر گذشته رخ داد که به آسیب گسترده به ساختمان و جراحات جزئی به یکی از نمازگزاران شد.
استرالیا میگوید که سپاه پاسداران این حملات را از طریق شبکهای از باندهای جنایی و مجرمان انجام داده است و متهمان احتمالاً از نقش واقعی خود بیخبر بودند.
ایران اما این اتهام را به شدت رد کرده و از جمله عباس عراقچیآن را «بیمعنی» دانست. او اظهار داشت: «ایران میزبان یکی از قدیمیترین جوامع یهودی جهان است که دارای دهها کنیسه هستند. اتهام زدن به ایران مبنی بر حمله به چنین مکانهایی در استرالیا، در حالی که ما در کشور خودمان نهایت تلاشمان را برای حفاظت از آنها میکنیم، کاملاً بیمعنی است.»
