رسانه «ژئوپلیتیکال مانیتور» هشدار اخیر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، درباره بحران کمبود آب و فرونشست زمین در تهران را مورد بررسی قرار داده و نوشته که نه تهران، بلکه ایران در حال فرونشست است.
آقای پزشکیان روز پنجشنبه ۱۰ مهر در استان هرمزگان گفته بود که انتقال پایتخت به دلیل این بحرانها از «یک انتخاب» به «یک الزام» تبدیل شده است.
«ژئوپلیتیکال مانیتور» روز دوشنبه ۱۴ مهر در گزارش نگاه هفته خود با اشاره به این اظهارات نوشت: «ایران سالهاست با بحران روبهافزون آب مواجه است؛ بحرانی که نتیجهی سالها مدیریت نادرست منابع، سیاستهای تشویقی زاد و ولد، گسترش شهرنشینی و ساخت سدهای متعدد در داخل و کشورهای همسایه است. تغییرات اقلیمی این وضعیت را وخیمتر کرده و پژوهشهای متعددی روند بلندمدت افزایش دما و کاهش بارش را تایید کردهاند؛ روندی که فشار مضاعفی بر منابع آبی کشور وارد کرده است.»
این گزارش ایران را اساسا «کشوری در حال فرو رفتن» توصیف کرده، امری که دلیلش کاهش شدید آبهای زیرزمینی است.
به نوشته «ژئوپلیتیکال مانیتور»، حدود ۳۱ هزار و ۴۰۰ کیلومتر مربع از زمینهای ایران با سرعتی بیش از ۱۰ میلیمتر در سال در حال فرونشست هستند.
این گزارش یادآور شده که اما مشکل فرونشست در تهران و حومه آن بسیار شدیدتر است و فقط کافی است وسعت شهر منچستر را در نظر بگیرید و بعد تجسم کنید که چنین گسترهای در پایتخت ایران و نواحی اطرافش هر سال بهطور میانگین ۱۳ سانتیمتر فرو میرود.
«ژئوپلیتیکال مانیتور» نوشته است: «علت اصلی این پدیده، برداشت بیرویه و غیرپایدار از سفرههای آب زیرزمینی تهران است که در نتیجه رشد سریع شهرنشینی با شدت بیشتری ادامه دارد. و پیامدهای سطحی آن از ایجاد حفره در زمین، جابهجایی خاک و آسیب به ساختمانها و زیرساختهای حیاتی گرفته تا تخریب دائمی لایههای زیرزمینی و در نهایت احتمال فروپاشی کامل منابع آبی زیرزمینی را دربر میگیرد.»
این رسانه سپس به دیگر مخاطرات ناشی از کمآبی در ایران پرداخته که صرفا به مسائل محیطزیستی یا زمینشناسی محدود نمیشود، بلکه «بر سیاست داخلی ایران تاثیر گذاشته و به ناآرامیهای اجتماعی و بیثباتی سیاسی منجر شده است».
نواحی مختلف ایران طی سالهای اخیر بارها صحنه اعتراضات به مدیریت آب بوده و از جمله تابستان امسال این اعتراضات حتی در شهرهای شمالی کشور مانند بابلسر و خمام نیز رخ داد.پ
«ژئوپلیتیکال مانیتور» در نهایت پیشبینی کرده که «اگر روند فعلی بارش ادامه یابد چنانکه در سال ۲۰۲۴ نیز میزان بارندگی ۴۲ درصد کمتر از میانگین بلندمدت بوده است، بحران آب ممکن است به سطحی وجودی و حیاتی برسد؛ بهگونهای که پایتخت با خطر واقعی اتمام کامل منابع آبی (روز صفر) روبهرو شود».
