شبکه خبری الجزیره در گزارشی به تشدید حملات اسرائیل به لبنان پرداخته و تلاش کرده به این پرسش پاسخ دهد که این همه آیا مقدمهای برای یک جنگ بزرگ دیگر مشابه جنگ پارسال است.
تحلیلگران تاکید کردهاند که اسرائیل به تعهدات خود در آتشبس پایبند نیست و به دنبال بهانهای برای حمله گسترده به حزبالله است.
اسرائیل حملات خود را در حکم تنبیهی برای ارتش لبنان دانسته و گفته که ارتش این کشور سرعت کافی برای خلع سلاح حزبالله ندارد، اما الجزیره به نقل از تحلیلگران مینویسد که دولت و ارتش لبنان خود را متعهد به خلع سلاح این جریان میدانند؛ جریانی که از دهه ۱۹۸۰ تاکنون چندین بار برابر اسرائیل ایستاده و با آن جنگیده است.
الجزیره مینویسد که روند خلع سلاح حزبالله نیازمند حمایت بینالمللی و یک عنصر کلیدی مفقود است، یعنی همکاری اسرائیل.
کریم امیل بیطار، تحلیلگر سیاسی لبنانی، به الجزیره گفت: «اسرائیل روزانه آتشبس را در لبنان نقض میکند و در این مرحله، منصفانه نیست که دولت لبنان را مقصر بدانیم.»
کریم امیل بیطار، تحلیلگر سیاسی لبنانی، میگوید: «اسرائیل روزانه آتشبس را در لبنان نقض میکند و در این مرحله، منصفانه نیست که دولت لبنان را مقصر بدانیم. این در واقع اسرائیل است که به تعهدات خود عمل نکرده»
او افزود: «دولت لبنان فراتر از آنچه لازم بود عمل کرد و تصمیمی تاریخی گرفت تا از ارتش لبنان بخواهد حزبالله را خلع سلاح کند.»
بیطار تاکید کرد که این در واقع اسرائیل است که به تعهدات خود عمل نکرده، موضوعی که در جریان سفر تام باراک، نماینده ویژه آمریکا، به اسرائیل نیز آشکار شد.
به گفته بیطار، «باراک بهوضوح اذعان کرد که نتوانسته نتانیاهو را متقاعد کند که لبنان اجرای این ابتکار بلندپروازانه را آغاز کرده و همچنین نتوانسته هیچ امتیازی از اسرائیل بگیرد تا از پنج منطقهای که همچنان در خاک لبنان اشغال کرده، عقبنشینی کند.»
یک مناقشه طولانی
حزبالله، گروهی لبنانی که در جریان جنگ داخلی لبنان (۱۹۷۵–۱۹۹۰) برای مقابله با اشغال اسرائیل شکل گرفت، در دوره پس از جنگ داخلی به قدرتمندترین بازیگر سیاسی و نظامی لبنان تبدیل شد.
اسرائیل در جنگ خود علیه لبنان بیش از ۴ هزار نفر را کشت که اغلب آنها غیرنظامی بودند، بیش از یک میلیون نفر را آواره کرد، دهها روستا را با خاک یکسان نمود و همچنان از عقبنشینی از دستکم پنج نقطه در خاک لبنان خودداری میکند.
اما تسلیحات حزبالله مدتهاست که در لبنان محل مناقشه بوده و بسیاری از منتقدان از تصمیم دولت در ماه اوت برای تصرف این تسلیحات استقبال کردند؛ تصمیمی که علیرغم حملات مداوم اسرائیل و نقض آتشبس اتخاذ شد.
اسرائیل در جنگ خود علیه لبنان بیش از ۴ هزار نفر را کشت که اغلب آنها غیرنظامی بودند، بیش از یک میلیون نفر را آواره کرد، دهها روستا را با خاک یکسان نمود و همچنان از عقبنشینی از دستکم پنج نقطه در خاک لبنان خودداری میکند.
آتشبس ظاهری که در ۲۷ نوامبر ۲۰۲۴ برقرار شد، مانع حملات تقریبا روزانه اسرائیل به لبنان نشده است؛ حملاتی که بیش از ۱۰۰ غیرنظامی را کشته و مانع بازگشت هزاران آواره به روستاهایشان در جنوب شده است.
چوپانان و کشاورزان در حین رسیدگی به دامها و زمینهایشان کشته شدهاند و تلاشها برای بازسازی نیز هدف حملات اسرائیل قرار گرفته است. حزبالله تنها یکبار به این حملات پاسخ داده است.
این گروه و حامیان و متحدانش، از جمله برخی وزرای کابینه، بهشدت به تصمیم دولت واکنش نشان دادند.
محمود قماطی، معاون شورای سیاسی حزبالله، در مصاحبهای با الجزیره در ماه اوت گفت: «هیچ دولت یا حکومتی در جهان وجود ندارد که در حالی که دشمن هنوز در حال اشغال سرزمین و انجام تجاوزات روزانه است، با مقاومت در خاک خود مقابله کند.»
الجزیره یادآور شده که حزبالله در گذشته میتوانست بهخاطر چنین تصمیمی دولت را ساقط کند، اما اکنون دیگر نفوذ سیاسی سابق را ندارد.
محمود قماطی، معاون شورای سیاسی حزبالله، در مصاحبهای با الجزیره گفت: «هیچ دولت یا حکومتی در جهان وجود ندارد که در حالی که دشمن هنوز در حال اشغال سرزمین و انجام تجاوزات روزانه است، با مقاومت در خاک خود مقابله کند.»
این گروه پس از جنگ سال گذشته با اسرائیل که به نابودی زیرساختهای نظامی و کشته شدن رهبرانش انجامید، تضعیف شده است. سقوط بشار اسد در سوریه نیز که متحد کلیدی آن بود به مشکلاتش افزوده است.
«اسرائیل مصمم به حمله به لبنان است»
حملات اسرائیل با وجود تلاشهای ارتش لبنان برای خلع سلاح ادامه دارد. الجزیره مینویسد که این امر باعث شد تا رودولف هیکل، فرمانده ارتش لبنان، در جلسه کابینه در روز ۶ نوامبر، تاکید کند که اگر حملات ادامه یابد، روند خلع سلاح متوقف شود؛ چرا که این حملات برنامههای ارتش را بهشدت مختل کردهاند.
کریم امیل بیطار به الجزیره گفت: «افراطگرایی اسرائیل امروز بهانهای به دست تندروهای حزبالله داده که میگویند هر چقدر هم لبنان امتیاز بدهد، اسرائیل مصمم به ادامه حملات است چون جاهطلبیهای ارضی دارد.»
او افزود که بازیگران بینالمللی مانند فرانسه، واتیکان (با توجه به سفر قریبالوقوع پاپ به لبنان) و عربستان سعودی میتوانند فشار لازم را بر اسرائیل وارد کنند.
کریم صفیالدین، نویسنده سیاسی لبنانی و دانشجوی دکترای جامعهشناسی در دانشگاه پیتسبورگ، به الجزیره گفت: «دولت برای موفقیت در خلع سلاح، به حمایت بینالمللی بیشتر و قدرت ساختاری بسیار بیشتری نیاز دارد.» او افزود: «عرصه داخلی تا حدی فلج شده است.»
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، روز ۱۱ نوامبر طی نطقی تلویزیونی گفت که دولت لبنان تحت فشار اسرائیل و آمریکا تسلیم شده، بدون اینکه هیچ امتیازی در مقابل دریافت کند.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، روز ۱۱ نوامبر طی نطقی تلویزیونی گفت که دولت لبنان تحت فشار اسرائیل و آمریکا تسلیم شده، بدون اینکه هیچ امتیازی در مقابل دریافت کند.
او هشدار داد: «امروز مسئله فقط سلاح نیست؛ سلاح بهانهای شده برای هدف قرار دادن توانمندیها و منابع مالی، و بعد از آن هم خواهند گفت که مشکل در خود موجودیت مقاومت است. این بهانهها هرگز تمام نمیشوند.»
وی سپس تاکید کرد که شهرکهای شمالی اسرائیل در مرز لبنان بههیچ وجه در معرض تهدید حزبالله نیستند.
به نوشته الجزیره، اگرچه هزاران اسرائیلی به دلیل حملات حزبالله خانههایشان در شمال را ترک کردند، اما این حملات با آتشبس نوامبر گذشته متوقف شد.
آیا جنگی در راه است؟
الجزیره در ادامه مینویسد گزارشهایی در رسانههای اسرائیلی و لبنانی حاکی از آن است که اسرائیل ممکن است جنگی گستردهتر مانند سال گذشته آغاز کند. تام باراک، نماینده ویژه آمریکا، نیز به لبنان هشدار داده که اگر حزبالله خلع سلاح نشود، اسرائیل ممکن است حمله کند. اما تحلیلگران تردید دارند و میگویند مسائل مختلفی از جمله نبود اهداف قابل دستیابی و خستگی نظامی ناشی از جنگ طولانی در غزه ممکن است مانع چنین جنگی شود، حتی اگر نتانیاهو خواهان آن باشد.
ربیع دندشلی، تحلیلگر سیاسی لبنانی، به الجزیره گفت: «دیگر هدف واقعیای باقی نمانده؛ آنچه را که داشتند، زدهاند. کل رهبری را هدف قرار دادند، قاچاق اصلی را متوقف کردند، با کمک آمریکاییها روی منابع مالی حزبالله کار میکنند، پس اگر جنگی باشد، پرهزینه و بیفایده است.»
قاسم قصیر، تحلیلگر سیاسی لبنانی که گفته میشود به حزبالله نزدیک است، عنوان کرد: «اسرائیل از مسئله خلع سلاح برای توجیه تجاوز استفاده میکند.»
تحلیلگران میگویند ملاحظات سیاسی داخلی در اسرائیل نیز ممکن است تعیینکننده باشد که آیا جنگ دیگری در راه است یا نه. بیطار اشاره کرد که حمله به متحدان ایران در منطقه در اسرائیل محبوبیت سیاسی دارد و انتخابات پارلمانی نیز در پیش است.
وقتی از او پرسیده شد که آیا حزبالله ممکن است به حملات اسرائیل پاسخ دهد، گفت: «همهچیز ممکن است. شیخ نعیم قاسم گفته است… هر چیزی در برابر تجاوز اسرائیل حد و مرزی دارد.»
با این حال، تحلیلگران میگویند ملاحظات سیاسی داخلی در اسرائیل نیز ممکن است تعیینکننده باشد که آیا جنگ دیگری در راه است یا نه.
بیطار اشاره کرد که حمله به متحدان ایران در منطقه، از جمله حزبالله، در اسرائیل محبوبیت سیاسی دارد و انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۶ نیز در پیش است.
او گفت: «افزایش حملات اسرائیل نشاندهنده تمایل این کشور برای ادامه این مسیر و جنگ است.»
