ایتامار آیچنر، روزنامهنگار اسرائیلی، با اشاره به حملات روز شنبه اسرائیل به غزه و لبنان نوشت که این وقایع نشان میدهد آتشبسها چقدر شکنندهاند و از سویی همچنان احتمال باز شدن جبهه سومی نیز افزایش یافته که آن جبهه ایران است.
یادداشت این روزنامهنگار که در شبکه خبری واینت اسرائیل منتشر شده است، تلاش میکند نمایی کلی از شرایط این کشور نشان دهد که تنها بر روی کاغذ در شرایط آتشبس بهسرمیبرد.
بر اساس گزارش الجزیره، ارتش اسرائیل علیرغم آتشبس با حماس روز شنبه حملات گستردهای را نوار غزه انجام داد که این حملات، به گفته مقامات غزه، دستکم ۲۴ کشته و ۸۷ مجروح بر جای گذاشت.
نیروهای اسرائیلی در همین روز و فردای آن با حمله نقاط مختلف خاک لبنان از جمله دره بقاع و بیروت، نیز چندین نفر از اعضای حزبالله را کشت که شاخصترین آنان هیثم علی طباطبایی از فرماندهان ارشد این گروه بود.
ایتامار آیچنر در یادداشت خود ادعای مقامات اسرائیل را تکرار کرده که دلیل حمله ارتش این کشور به لبنان «ناتوانی دولت و ارتش لبنان» در اجرای تعهدات آتشبس و خلعسلاح حزبالله است.
چرا ارتش لبنان نمیتواند حزبالله را خلع سلاح کند؟
او اما به این پرسش که چرا ارتش لبنان توانایی خلح سلاح حزبالله را ندارد، پاسخی سه بخشی داده است. این روزنامهنگار با استناد به گفته مقامهای اسرائیلی نوشته که ساختار ارتش لبنان مانع رویارویی مستقیم آن با حزبالله است؛ بخشی از نیروهای ارتش از جوامع شیعه میآیند و رویارویی ارتش لبنان با یک گروه شیعه میتواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی داشته باشد.
دلیل دیگر بحران اقتصادی لبنان است. آیچنر مینویسد، حقوق یک سرباز لبنانی حدود ۲۰۰ دلار در ماه است، در حالی که رزمندگان حزبالله سه برابر آن دریافت میکنند. بسیاری از سربازان شغل دوم دارند و انگیزهای برای مقابله جدی با حزبالله ندارند.
به نوشته او، از سویی دیگر نگرانی از فروپاشی دولت یا جنگ داخلی نیز توان تصمیمگیری بیروت را کاهش داده است؛ فضایی که حزبالله از آن برای افزایش نفوذ و انتقال سلاح استفاده میکند.
همزمان انتقادهایی از کمرنگترشدن نقش آمریکا در نظارت بر اجرای توافقها مطرح شده است. ورود میشل عیسی، سفیر جدید آمریکا در لبنان، امیدهایی در اسرائیل ایجاد کرده که واشنگتن فشار بیشتری بر بیروت وارد کند. آمریکا همچنین سفر فرمانده ارتش لبنان به واشنگتن را پس از آنکه او اسرائیل را «دشمن» خواند لغو کرد.
غزه؛ اختلاف واشنگتن و تلآویو بر سر «مرحله دوم»
ایتامار آیچنر در ادامه به جبهه غزه میرسد و به «اختلاف» ایالات متحده و اسرائیل بر سر مرحله دوم طرح آتشبس مینپردازد.
او مینویسد: «آمریکا خواستار ورود به مرحله دوم چارچوب آتشبس است؛ مرحلهای که شامل بازگشایی گذرگاه رفح، افزایش کمکهای انسانی و تسهیل رفتوآمد خواهد بود. اما اسرائیل میگوید تا زمانی که حماس جسد سه گروگان کشتهشده را تحویل نداده، ورود به مرحله دوم قابل قبول نیست.»
آیچنر باز ادعاهای ارتش اسرائیل را تکرار میکند که این نهاد طی روزهای اخیر پس از آنکه افراد مسلح دوبار از «خط زرد» عبور کرده و تیراندازی کردند، حملات گستردهای انجام داد. به نوشته او، در یکی از این حملات، ابوعبدالله حدیدی، مسئول عملیات واحد تأمین سلاح حماس، هدف قرار گرفت. همچنین ۱۷ عضو حماس که از تونلهای منطقه رفح خارج شده بودند، کشته یا بازداشت شدند.
مقامهای اسرائیلی مدعیاند که هدف از این سیاست، جلوگیری از بازسازی توانمندی نظامی حماس است.
چشمانداز ورود نیروهای خارجی
بر اساس مصوبه جدید شورای امنیت، یک نیروی بینالمللی برای تثبیت اوضاع غزه تشکیل خواهد شد؛ نیروهایی که به گفته منابع اسرائیلی، احتمالا از کشورهای عرب و مسلمان خواهند بود، نه از دولتهای غربی.
به نوشته تحلیلگر واینت، با این حال برخی کشورهای عرب نگراناند که حضورشان به درگیری مستقیم با حماس منجر شود، زیرا این گروه حاضر به خلع سلاح نیست.
اسرائیل نیز تلاش میکند قبل از ورود این نیروها، شرایط میدانی را به نفع خود تثبیت کند؛ چرا که پس از استقرار نیروهای خارجی، پاسخ اسرائیل به نقض آتشبس حساستر خواهد شد.
ایران؛ جبههای که ممکن است زودتر از پیشبینی شعلهور شود
آیچنر مینویسد که اما در کنار این دو جبهه، نگرانیها از باز شدن جبهه ایران هم افزایش یافته است چرا که «ارزیابیهای اطلاعاتی اسرائیل حاکی از آن است که تهران در حال بازسازی ظرفیت موشکهای بالستیک خود است».
مقامهای اطلاعاتی اسرائیل میگویند که ایران در حال احیای برنامه موشکهای بالستیک خود است تا توان حمله به داخل خاک اسرائیل را حفظ کند.
تحلیلگر واینت میافزاید که در این حال مقامهای بینالمللی هشدار میدهند که خطر «اشتباه محاسباتی» وجود دارد؛ یعنی یا ایران یا اسرائیل ممکن است از ترس حمله طرف مقابل، دست به اقدام پیشدستانه بزند.
به نوشته او، با وجود تلاشهای دیپلماتیک، بیاعتمادی تهران به اراده و برنامههای اسرائیل ادامه دارد.
جمعبندی ماجرا اینکه اسرائیل سه جبهه فعال غزه، لبنان و ایران را در وضعیتی میبیند که هنوز تحت آتشبساند اما هر لحظه امکان گسترش درگیری وجود دارد. به گفته مقامهای این کشور، «پنجره زمانی محدودی» برای شکلدهی به شرایط جدید پیش از ورود بازیگران بیرونی، بهویژه در غزه، باقی مانده است.
