خبرگزاری فرانسه در گزارشی به دخالتهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در انتخابات و امور داخلی کشورها – از آمریکای لاتین گرفته تا اروپا و خاورمیانه – پرداخته است، امری که هم بهخاطر علنی بودن و هم ابعادش بیسابقه تلقی میشود.
نویسنده این گزارش همان اول یادآور شده که ایالات متحده دهههاست در انتخابات کشورهای دیگر مداخله میکند؛ اما تا حالا هیچ رئیسجمهوری در دوران معاصر به صراحت و گستاخیِ دونالد ترامپ در این مسیر قدم نگذاشته بود.
او مینویسد: «عملیاتهای پنهانی سیآیای یا کارزارهای رسانهای در سایه را فراموش کنید؛ ترامپ آشکارا و در ملأ عام از رأیدهندگان در کشورهای دیگر میخواهد که به دوستان راستگرایش رأی بدهند، آن هم اغلب از طریق اسلحه محبوبش: شبکه اجتماعی تروث سوشال».
تازهترین نمونه، حمایت او از نامزد راستگرای هندوراس نسری آسفورا بود که ترامپ او را «تنها دوست واقعی آزادی» نامید و وعده داد در صورت پیروزی با او همکاری کند. آسفورا پس از رأیگیری روز یکشنبه با اختلافی بسیار اندک پیشتاز است بهطوری که تازهترین نتایج با شمارش ۸۷ درصد آرا، آرای او را ۴.۲۵ درصد در برابر ۳۹.۳۹ درصد رقیب نشان میدهد.
توماس کاروترز، مدیر «برنامه دموکراسی» در اندیشکده کارنِگی، به خبرگزاری فرانسه میگوید: «در تاریخ مدرن سراغ ندارم که رئیسجمهوری آمریکا اینچنین بیپرده ترجیحاتش را در انتخابات خارجی اعلام کند.»
آمریکای لاتین؛ زمین بازی مورد علاقه ترامپ
خبرگزاری فرانسه مینویسد، ترامپ در آمریکای لاتین، منطقهای که سابقه طولانی مداخله آمریکا را در حافظه جمعی دارد، احساس آزادی عمل بیشتری میکند.
وزیر خارجهاش، مارکو روبیو رئیسجمهور چپگرای کلمبیا، «گستاوو پترو»، را «دیوانه» خوانده و یک قاضی برزیلی را که ژائیر بولسونارو را بابت تلاش برای ابطال نتایج انتخابات تحت پیگرد قرار داده بود، تحریم کرده است.
در آرژانتین، ترامپ وعده ۲۰ میلیارد دلار کمک اقتصادی داده بود اما هشدار داد که اگر رأیدهندگان در انتخابات پارلمانی پشت خاویر میلی، رئیسجمهور «خشمگین و لیبرتارین» کشور، را خالی کنند، از پول خبری نخواهد بود حزب میلی در نهایت پیروز شد.
ویل فریمن، پژوهشگر آمریکای لاتین در «شورای روابط خارجی»، میگوید: «این تلاشها در راستای تقویت موج رو به رشد راستگرایی در منطقه است.»
در ونزوئلا، حتی بدون انتخابات، ترامپ از احتمال استفاده از قدرت نظامی آمریکا برای کنار زدن نیکلاس مادورو سخن گفته است.
چشم به اروپا
ترامپ در اروپا نیز بارها وارد کارزارهای سیاسی شده است. کریستی نوم، وزیر امنیت داخلی او، در سفر به لهستان رسما از کارول ناوروکی، نامزد محافظهکار حمایت کرد؛ فردی که سرانجام برنده انتخابات ریاستجمهوری شد.
در رومانی، تلاش مشابه ناکام ماند و اما در آلمان، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، بهطور علنی محدودیتهای اعمالشده بر حزب راستافراطی آافدی را محکوم کرد.
ترامپ و مشاورانش از نایجل فاراژ در بریتانیا و مارین لوپن در فرانسه نیز حمایت کردهاند.
همزمان، وزارت خارجه ترامپ بخش بزرگی از سنت دیرینه آمریکا در «ترویج دموکراسی» را کنار گذاشته و به سفارتخانهها دستور داده اظهار نظر درباره مشروعیت انتخابات کشورها را به «حداقل» خود کاهش دهند.
الگوی تکرارشونده؛ داخل و خارج
گزارشگر خبرگزاری فرانسه مینویسد که این رویکرد کاملاً با رفتار ترامپ در داخل کشور همخوانی دارد؛ او هنوز شکست در انتخابات ۲۰۲۰ را نپذیرفته و بابت تلاش برای تغییر نتایج در ایالت جورجیا تحت پیگرد قرار گرفت، پروندهای که پس از پیروزیاش در انتخابات ۲۰۲۴ مختومه شد.
ترامپ حتی از اسرائیل خواسته است رئیسجمهور این کشور، بنیامین نتانیاهو را که پروندههای فساد دارد، عفو کند.
انگیزهها؛ متفاوت از گذشته
کاروترز میگوید که هر چند آمریکا پس از جنگ جهانی دوم بیش از ۸۰ بار در انتخابات خارجی دخالت کرده — آماری که پژوهشگر علوم سیاسی دوو لوین ثبت کرده — اما شیوه و انگیزه ترامپ متفاوت است: «در دوران جنگ سرد، حمایت آمریکا از یک فرد یا حزب به دلایل ژئوپولیتیک بود؛ اما امروز، ترامپ بیشتر از این زاویه وارد میشود که تعدادی دوست در دنیا دارد و میخواهد آنها را پیروز کند.»
به گفته او، تنها کشوری که از نظر صراحت عمل به ترامپ شباهت دارد، روسیه است؛ کشوری که در انتخابات کشورهای پساشوروی از جمله مولداوی آشکارا طرف یکی از نامزدها را میگیرد.
ترامپ ماه گذشته نخستوزیر مجارستان، ویکتور اوربان، را در کاخ سفید پذیرفت و گفت رهبران اروپا باید «بیشتر قدر او را بدانند».
