در حالی که کاخ سفیدِ ترامپ مسیر خود را برای مذاکرات پشتپرده با مسکو پیش میبرد، رهبران اروپایی نسبت به کنار گذاشتهشدن از روند طراحی نقشهٔ صلح هشدار میدهند و از «نادیده گرفته شدن» در تصمیمهای حیاتی جنگ سخن میگویند.
لو موند در گزارشی مفصل نوشته است شکاف میان آمریکا و متحدان اروپایی در هفتههای اخیر به بالاترین سطح از آغاز جنگ اوکراین رسیده؛ بهگونهای که برخی مقامات اروپایی رویکرد واشینگتن را «تحقیرآمیز» توصیف کردهاند.
مکرون: اوکراین نخستین سپر ماست و وحدت غرب نباید شکسته شود
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، روز جمعه در جریان سفرش به چین بار دیگر بر «نقش حیاتی اوکراین در امنیت اروپا» تأکید کرد و گفت: «اوکراین نخستین سپر ماست و باید در برابر روسیهای که بهدنبال تسلیم کییف است، به پیشروی ادامه دهیم.»
او با اشاره به تنشهای اخیر در فضای سیاسی اروپا هشدار داد: «نباید در برابر هیچگونه هیاهو یا تحریک دچار لغزش شد.»
مکرون همچنین صریح اعلام کرد که تنها دو جبهه وجود دارد: «جبههٔ صلح، و جبههٔ جنگ ـ یعنی روسیه که از سال ۲۰۱۴ تجاوز را آغاز کرده و همچنان صلح را رد میکند.»
او تأکید کرد که حفظ انسجام غرب ضروری است و هر طرح صلحی «تنها با همکاری جمعی ممکن خواهد بود، نه با بر هم زدن انسجام میان متحدان».
اروپا نگران صلحی است که ممکن است در واشینگتن و مسکو رقم بخورد
بر اساس گزارش لو موند، دولت ترامپ در حال پیشبرد مسیرهای مستقل و محرمانهای برای مذاکره با روسیه است؛ مسیری که در آن بروکسل، پاریس و برلین از جزئیات حیاتی بیخبرند. یکی از دیپلماتهای اروپایی به این روزنامه گفته است: «بزرگترین ترس ما این است که یک روز صبح از رسانهها بفهمیم آمریکا و روسیه به توافق رسیدهاند، بدون اینکه اروپا در شکل دادن به آن نقشی داشته باشد.»
اروپاییها نگراناند که رویکرد یکجانبهی واشینگتن، معماری امنیتی اروپا را در سالهای آینده تضعیف و جایگاه ژئوپلیتیک آن را حاشیهای کند.
اظهارات سفیر آمریکا در ناتو: «بیش از هر زمان دیگری به صلح نزدیک هستیم»
در همین فضای تنشآلود، متئو ویتیکر، سفیر آمریکا در ناتو، در جریان «فروم دوحه ۲۰۲۵» در قطر اظهار داشت که اوکراین و روسیه «بیش از هر زمان دیگری» به توافق صلح نزدیک شدهاند. او گفت: «یک تلاش چندلایه و پیچیده با حضور فعال آمریکا در جریان است… ما از هر زمان دیگری به صلح نزدیکتریم.»
ویتیکر افزود که ناتو و اتحادیه اروپا خارج از روند صلح عمل میکنند و هرکدام «در مسیرهای مستقل خود» فعالیت دارند؛ اظهاراتی که بهطور ضمنی تأیید میکند مذاکرات اصلی میان آمریکا و اوکراین و البته گفتوگوهای جداگانهٔ واشینگتن با مسکو دنبال میشود.
این سخنان، که در اروپا با حساسیت دنبال شده، بار دیگر پرسش قدیمی را زنده کرده است: آیا واشینگتن در حال آمادهسازی توافقی است که متحدان اروپایی تنها پس از نهایی شدن از آن مطلع خواهند شد؟
تحرکات تازه دیپلماتیک: دیدارهای لندن برای ترمیم شکاف
همزمان، رویترز گزارش داده که مکرون روز دوشنبه در لندن با ولودیمیر زلنسکی، کییِر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و فریدریش مرتس صدر اعظم آلمان دیدار خواهد کرد. هدف این نشست، تقویت هماهنگی اروپاییها و بررسی پیامدهای مسیر مستقل آمریکا عنوان شده است.
مکرون در پیام اخیر خود در شبکهٔ اجتماعی ایکس نیز تأکید کرده که فرانسه در کنار اوکراین خواهد ایستاد و اروپا باید «بهطور جدیتری مسئولیت امنیت خود را بر عهده بگیرد».
چشمانداز: صلحی که غرب را دوپاره کرده است
اروپا بیم آن دارد که صلح آیندهٔ اوکراین به توافقی میان واشینگتن و مسکو تبدیل شود؛ توافقی که لزوماً امنیت یا اولویتهای اروپا را بازتاب نمیدهد. در مقابل، دولت ترامپ معتقد است مسیر مستقیم با روسیه، «واقعبینانهترین راه» برای پایان دادن به جنگ است.
تا زمانی که واشینگتن و اروپا بر سر معماری صلح به تفاهم نرسند، به نظر میرسد این شکاف فراآتلانتیک مهمترین خط روندی باشد که مسیر تحولات جنگ اوکراین را در ماههای پیش رو تعیین خواهد کرد.
