هیات بینالمللی قضات محکمه مردمی برای زنان افغانستان در حکم نهایی خود اعلام کرد که طالبان در قبال زنان افغانستان مرتکب جنایت علیه بشریت شده است.
این حکم روز پنجشنبه ۲۰ قوس/آذر در جلسهای در محکمه لاهه در هالند/هلند اعلام شد و بر اساس این حکم، رهبران طالبان و مقامهای حکومتی این گروه به ارتکاب جنایت علیه بشریت از جمله آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت و اعمال غیرانسانی علیه زنان و دختران مسئول شناخته شدند.
هیات قضات این محکمه در حکم نهایی اعلام کردند که طالبان با ایجاد یک سیستم سرکوبگرایانه، زنان و دختران را از ادامه تحصیل ،حق کار، دسترسی به مراقبتهای صحی/پزشکی و مشارکت سیاسی و اجتماعی منع کردهاند و به شیوه نهادیه زنان را سرکوب میکنند.
در جلسات استماعیه این محکمه مردمی برای زنان افغانستان که به تاریخ ۱۸ میزان/ مهر سال روان در شهر مادرید، پایتخت اسپانیا تشکیل شد، سه سارنوال/دادستان و بیش از ۲۰ شاهد مدارکی را در مورد ممنوعیت طالبان بر زنان در بخش آموزش و کار، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه وسرکوب زنان معترض به هشت قاضی ارائه کردند.
در جریان این جلسات، شاهدان درباره تجارب خود از شکنجه، حبس و خشونت جنسی در زمان بازداشت در زندانهای طالبان روایت کردند.
طالبان پس از حاکمیت دوباره بر افغانستان در آگست سال ۲۰۲۱ تاکنون محدودیتهای فراوان و سختگیرانه را بر حقوق و آزادیهای زنان وضع کرد و آنان را از حق آموزش پس از صنف/کلاس ششم، کار در ادارههای دولتی و غیردولتی و مشارکتهای سیاسی و اجتماعی منع کرده است.
حبیبه سرابی، فعال حقوق زن و والی/فرماندار پیشین ولایت/ استان بامیان در نظام جمهوریت، به پایگاه خبری نیماد گفت که طالبان پس از به قدرت رسیدن دوباره در افغانستان، ۱۶۰ فرمان علیه حقوق زنان وضع کرده است.
هیات قضات این محکمه در این حکم از جامعه جهانی خواستند، تا از عادی سازی سرکوب سیستماتیک مبتنی جنیست که توسط طالبان در افغاستان اعمال میشود، جلوگیری کنند و از زنان در معرض خطر حمایت کنند.
این محکمه در حالی طالبان را مسئول جنایت علیه بشریت معرفی کرده است که در محکمه کیفری بینالمللی که در ماه جولای برگزار شد، حکم بازداشت شماری از رهبران این گروه از جمله هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، سرپرست محکمه عالی طالبان به ارتکاب جنایت علیه بشریت صادر شد، حکمی که طالبان به آن واکنش دادند و گفتند که این گروه خود را در برابر محکمه کیفری بینالمللی مکلف نمیدانند.
محکمه مردمی برای زنان افغانستان
در وبسایت این محکمه ذکر شده است که محکمه مردمی برای زنان افغانستان به رهبری نهادهای جامعه مدنی افغانستان از جمله نهاد رواداری، موسسه حقوق بشر و دموکراسی افغانستان، مجمع مدافعان حقوق بشر و نهاد پژوهش و توسعه راهاندازی شده است تا مسیری برای برای مستندسازی و افشای نقض سیستماتیک حقوق بشر و تقویت صدای قربانیان و ایجاد همبستگی در راستای تحقق عدالت و پاسخگویی فراهم کند.
قضات این محکمه، گروهی از حقوق دانان برجسته و مدافعان حقوق بشر از سراسر جهان هستند. در این محکمه راشده منجو، ارسلی گارسیا دل سوتو، الیسندا کالوت ماتینز، امیلیو رامیرز ماتوس، غزال حارس، کلپنا شرما، مای ال السدنی و مارینا فورتی، قاضیان بینالمللی به عنوان قضات حضور داشتند.
در این محکمه علاوه بر هیات قضات و سانوالان، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد برای أفغانستان، ریم السالم، گزارشگر سازمان ملل متحد برای زنان، ایوانکا کرسیتک، معاون کار گروه سازمان ملل برای زنان و شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزهٔ نوبل صلح نیز حضور داشتند. آنان با تایید حکم قضات محکمه مردمی تاکید کردند که تنها صدور حکم کافی نیست.
بنت در جلسه اعلام حکم نهایی محکمه مردمی که در هالند برگزار شد، با اشاره به کارکرد این محکمه برای بازتاب وضعیت زنان در أفغانستان تحت حاکمیت طالبان گفت: «زنان و دختران در أفغانستان زیر یک سیستم نهادینه شده تبعیض جنسیتی زندگی میکنند که تقریبا بر همه بخشهای زندگی آنان تاثیر گذاشته است.» او از کشورهای جهان خواست تا به خواستهای این محکمه گوش دهند.
شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح نیزکه در جلسه پایانی محکمه مردمی برای زنان افغانستان حضور داشت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس با ستایش از مبارزات زنان افغانستان گفت: «اگر مبارزات زنان فغانستان نبود، دنیا باز هم چشمش را بر جنایات طالبان میبست، اما اکنون به برکت مبارزات شما، دنیا متوجه شده است که آپارتاید جنسیتی چگونه در افغانستان کرامت انسانی را لکهدار کرده است.»
