تام استندیج، سردبیر بخش «جهان پیش رو» نشریه اکونومیست، در آستانه سال ۲۰۲۶ تلاش کرده تا ده موضوع داغ و اغلب مناقشهانگیز سال جدید میلادی را پیشبینی کند. این موضوعات از عرصه سیاست داخلی آمریکا و سیاست بینالملل گرفته تا ورزش، تغییرات اقلیمی، پیشرفتهای تکنولوژیک و حوزه سلامت را دربرمیگیرد. نکته مهم آنکه تحلیل تام استندیج معطوف به کاخ سفید و حضور دونالد ترامپ در آن است، گویی بسیاری از تحولات جهانی از آن نقطه آغاز میشود، درست یا غلط.
ترجمه این متن در ادامه میآید.
***
این جهان، جهان دونالد ترامپ است، و ما صرفا در آن زندگی میکنیم. این «برهمزننده نظم اصلی» بزرگترین عامل شکلدهندهٔ مسائل جهانی در سال ۲۰۲۵ بود و تا زمانی که او در کاخ سفید بماند، همین وضعیت ادامه خواهد داشت. رویکرد هنجارشکن او در برخی حوزهها (مثل تجارت) آشوب ایجاد کرده، اما در برخی موارد هم دستاوردهای دیپلماتیک داشته (مثل غزه) و تغییرات ضروری را تحمیل کرده است (مثلا در هزینههای دفاعی اروپا). با ادامه «طوفان ترامپ» در ۲۰۲۶، در ادامه ده موضوع داغ و مهم برای سال پیش رو مطرح میشود.
۱. دویستوپنجاه سالگی آمریکا
انتظار داشته باشید روایتهای کاملا متضادی از گذشته، حال و آینده آمریکا بشنوید؛ چراکه جمهوریخواهان و دموکراتها برای بزرگداشت دویستوپنجاهمین سال تاسیس آمریکا، همان کشور را به شکلی کاملا ناسازگار و متفاوت توصیف خواهند کرد. سپس رایدهندگان در انتخابات میاندورهای نوامبر نظر خود را درباره آینده آمریکا اعلام خواهند کرد. اما حتی اگر دموکراتها مجلس نمایندگان را به دست بگیرند، حکومتداری آقای ترامپ با زورگویی، تعرفهها و فرمانهای اجرایی ادامه خواهد یافت.
۲. سرگردانی ژئوپلیتیک
تحلیلگران سیاست خارجی اختلاف نظر دارند: آیا جهان وارد جنگ سرد جدیدی میان بلوکهای تحت رهبری آمریکا و چین شده است، یا توافقی به سبک ترامپ، جهان را به «حوزههای نفوذ» آمریکا، روسیه و چین تقسیم میکند که هر کدام هر چه خواستند بکنند؟ روی هیچیک حساب نکنید. ترامپ ترجیح میدهد بر اساس معاملهگری غریزی و موردی عمل کند، نه چارچوبهای بزرگ ژئوپلیتیکی. نظم قدیمی جهانی مبتنی بر قواعد، بیشتر دچار فرسایش و زوال خواهد شد. اما «ائتلافهای داوطلبانه» در حوزههایی همچون دفاع، تجارت و اقلیم شکل خواهند گرفت.
۳. جنگ یا صلح؟ هر دو
اگر خوششانس باشیم، صلح شکننده در غزه باقی خواهد ماند. اما جنگها در اوکراین، سودان و میانمار ادامه خواهند داشت. روسیه و چین با تحریکات «منطقه خاکستری» در اروپای شمالی و دریای جنوبی چین تعهد آمریکا به متحدانش را خواهند آزمود. هر چه مرز میان جنگ و صلح مبهمتر شود، تنشها در قطب شمال، مدار زمین، کف دریاها و فضای سایبری افزایش مییابد.
۴. مشکلات اروپا
همه اینها آزمونی جدی برای اروپا است. باید هزینههای دفاعی خود را افزایش دهد، آمریکا را در کنار خود نگه دارد، رشد اقتصادی را تقویت کند و با کسریهای عظیم کنار بیاید؛ در حالی که ریاضت اقتصادی خطر افزایش حمایت از احزاب راست افراطی را بالا میبرد. اروپا همچنین میخواهد کماکان مدافع سرسخت تجارت آزاد و سیاستهای سبز باقی بماند. انجام همزمان همه اینها ممکن نیست. افزایش شدید هزینههای دفاعی شاید رشد را کمی بالا ببرد، اما فقط اندکی.
۵. فرصت چین
چین مشکلات خود را دارد: تورم منفی، کندی رشد و مازاد صنعتی. اما سیاست «اول آمریکا»ی ترامپ فرصتهای تازهای برای افزایش نفوذ جهانی چین ایجاد میکند. چین خود را شریک قابلاعتمادتر معرفی خواهد کرد، بهویژه در جنوب جهانی، جایی که در حال انعقاد مجموعهای از توافقهای تجاری است. چین آماده است با ترامپ معاملات تاکتیکی انجام دهد، مثلا بر سر سویا یا تراشهها. هنر کار این است که روابط با آمریکا را معاملاتی نگه دارد، نه رویارویانه.
۶. نگرانیهای اقتصادی
اقتصاد آمریکا تاکنون مقاومتر از آنچه بسیاری انتظار داشتند در برابر تعرفههای ترامپ ظاهر شده است، اما این تعرفهها رشد جهانی را کاهش خواهند داد. و با توجه به اینکه کشورهای ثروتمند بیش از توان خود هزینه میکنند، خطر وقوع بحران در بازار اوراق قرضه رو به افزایش است. بسیاری از امور به جایگزینی جروم پاول در ماه مه بهعنوان رئیس فدرالرزرو [بانک مرکزی آمریکا] بستگی دارد؛ سیاسی کردن فدرالرزرو میتواند به رویارویی بازارها منجر شود.
۷. نگرانیها درباره هوش مصنوعی
هزینههای هنگفت برای زیرساختهای هوش مصنوعی ممکن است ضعف اقتصادی آمریکا را پنهان کرده باشد. آیا این حباب خواهد ترکید؟ همانند راهآهن، برق و اینترنت، ترکیدن حباب به این معنا نیست که فناوری بیارزش است؛ اما میتواند تاثیر اقتصادی گستردهای داشته باشد. در هر صورت، نگرانی درباره تاثیر هوش مصنوعی بر مشاغل، بهویژه مشاغل فارغالتحصیلان، افزایش خواهد یافت.
۸. چشمانداز متناقض اقلیمی
محدود نگهداشتن گرمایش زمین در سطح ۱.۵ درجه سانتیگراد دیگر در دسترس نیست و ترامپ هم علاقهای به انرژیهای تجدیدپذیر ندارد. با این حال، به نظر میرسد انتشار جهانی گازهای گلخانهای به اوج خود رسیده باشد، فناوریهای پاک در کشورهای جنوب جهانی با سرعت در حال رشدند و شرکتها احتمالا به اهداف اقلیمی خود دست مییابند یا حتی از آن جلو میزنند، هرچند برای اینکه خشم ترامپ را برنینگیزند، ترجیح میدهند درباره آن زیاد جار نزنند. در این میان، انرژی زمینگرمایی گزینهای است که باید به دقت زیر نظر گرفته شود.
۹. ارزشهای ورزشی
ورزش معمولا فرصتی برای فاصله گرفتن از سیاست فراهم میکند، درست است؟ شاید نه در ۲۰۲۶. جام جهانی فوتبال بهصورت مشترک توسط آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود؛ در حالی که روابط میان آنها پرتنش است و ممکن است برخی هواداران شرکت نکنند. اما شاید بازیهای Enhanced Games (بازیهای تقویتشده) در لاسوگاس جنجالیتر باشند؛ رویدادی که در آن مصرف داروهای افزایشدهنده عملکرد مجاز است. آیا این تقلب است، یا فقط رویکردی متفاوت؟
۱۰. اوزمپیک، اما بهتر
داروهای بهتر و ارزانتر GLP-1 برای کاهش وزن در راهاند و حتی به شکل قرص نیز عرضه خواهند شد؛ چیزی که دسترسی را گستردهتر میکند. اما آیا استفاده از آنها نوعی تقلب است؟ GLP-1ها بحث اخلاقیِ داروهای افزایشدهنده عملکرد را به جمعی بسیار گستردهتر از ورزشکاران میکشانند. افراد کمی در المپیک رقابت میکنند، اما هر کسی میتواند بخشی از «بازیهای اوزمپیک» باشد.
