اسرائیل روز جمعه اعلام کرد که «جمهوری سومالیلند» را بهعنوان کشوری مستقل و دارای حاکمیت به رسمیت میشناسد؛ اقدامی بیسابقه که میتواند موازنههای سیاسی در شاخ آفریقا را دستخوش تغییر کند و با مخالفت شدید دولت مرکزی سومالی و نهادهای منطقهای روبهرو شده است.
به گزارش رویترز، اسرائیل نخستین کشوری است که بهطور رسمی استقلال سومالیلند را به رسمیت میشناسد؛ منطقهای که از سال ۱۹۹۱ و همزمان با فروپاشی دولت مرکزی سومالی، خود را جدا اعلام کرده اما تاکنون از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشده بود. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرد تلآویو بهدنبال آغاز فوری همکاری با سومالیلند در حوزههای کشاورزی، بهداشت، فناوری و اقتصاد است و از عبدالرحمن محمد عبداللهی، رئیسجمهور سومالیلند، برای سفر به اسرائیل دعوت کرد.
نتانیاهو این تصمیم را «در راستای روح توافقهای ابراهیم» توصیف کرد؛ توافقهایی که در سال ۲۰۲۰ با ابتکار دولت نخست دونالد ترامپ امضا شد و به عادیسازی روابط اسرائیل با امارات متحده عربی و بحرین انجامید. به گفته ناظران، شناسایی سومالیلند میتواند بخشی از راهبرد اسرائیل برای گسترش نفوذ دیپلماتیک خود در آفریقا، تقویت پیوندهای امنیتی و اقتصادی، و یافتن شرکای جدید خارج از خاورمیانه باشد.
بر اساس بیانیه دولت اسرائیل، نتانیاهو، گیدئون ساعر وزیر خارجه این کشور، و رئیسجمهور سومالیلند بیانیه مشترک «شناسایی متقابل» را امضا کردهاند. عبدالرحمن محمد عبداللهی نیز اعلام کرد سومالیلند به توافقهای ابراهیم خواهد پیوست و این اقدام را گامی در جهت صلح منطقهای و جهانی دانست.
در مقابل، دولت سومالی این تصمیم را «اقدامی غیرقانونی» و «حملهای عمدی به حاکمیت و تمامیت ارضی کشور» توصیف کرد و اعلام کرد از تمامی ابزارهای دیپلماتیک، سیاسی و حقوقی برای مقابله با آن استفاده خواهد کرد. مصر نیز خبر داد وزیر خارجه این کشور با همتایان خود در سومالی، ترکیه و جیبوتی تماس گرفته و این تحول را «خطرناک» خوانده است.
اتحادیه آفریقا هم با رد هرگونه شناسایی سومالیلند، بار دیگر بر تعهد خود به وحدت و تمامیت ارضی سومالی تأکید کرد و هشدار داد شناسایی مناطق جداشده میتواند صلح و ثبات در قاره آفریقا را تضعیف کند.
سومالیلند که طی سه دهه گذشته از ثبات نسبی برخوردار بوده، امیدوار است این شناسایی راه را برای پذیرش بینالمللی و دسترسی بیشتر به بازارها و نهادهای جهانی هموار کند؛ هرچند واکنشهای منفی منطقهای نشان میدهد این مسیر با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود.
