نتبلاکس، سازمان پایش اینترنت، با اشاره به قطع همزمان ارتباط با چندین شرکت ارائهدهنده خدمات اینترنتی در ایران اعلام کرد که اتصال اینترنت در تهران و سایر نقاط کشور «بهطور مؤثر» قطع شده است. این اعلام تازه پس از چند روز اختلالهای منطقهای و همزمان با گسترش اعتراضات منتشر شده است.
به گفته نتبلاکس، هرچند ممکن است در برخی نقاط اتصال اسمی برقرار باشد، اما سطح ترافیک و دسترسی بهگونهای کاهش یافته که برای بخش بزرگی از کاربران اینترنت عملاً غیرقابل استفاده شده است. گزارشهای میدانی نیز از قطع یا افت شدید اتصال، بهویژه روی شبکههای تلفن همراه در تهران خبر میدهد.
بررسیهای فنی نشان میدهد بخشی از این وضعیت با اختلال در پروتکل IPv6 همزمان است. IPv6 سیستم آدرسدهی نسل جدید اینترنت است که اتصال پایدارتر و امنتر دستگاهها به وبسایتها و خدمات آنلاین را ممکن میکند. بسیاری از سرویسهای امروزی—از جمله خدمات رمزگذاریشده، اپلیکیشنهای بانکی، فروشگاههای اینترنتی و ابزارهای عبور از فیلترینگ—به این پروتکل متکی هستند. در صورت اختلال در IPv6، اینترنت لزوماً بهطور کامل قطع نمیشود، اما دسترسی مؤثر به بسیاری از سرویسها از بین میرود؛ وضعیتی که کاربران آن را بهصورت «اینترنت هست، اما کار نمیکند» تجربه میکنند.
همزمان، دادههای Cloudflare Radar—سامانهای برای رصد زنده ترافیک اینترنت—از افت قابل توجه ترافیک در استان کرمانشاه و اختلال جدی در سایر نقاط کشور حکایت دارد. بر اساس این دادهها، شبکههای موبایل بیشترین آسیب را دیدهاند و اختلالها در بازههای زمانی مشخص تشدید میشود، در حالی که اینترنت ثابت در برخی مناطق با محدودیت کمتری همراه بوده است.
از حوالی ساعت ۱۵ امروز به وقت محلی، کاربران اینترنت در تهران و شماری از استانهای ایران با قطعی و اختلال گسترده در دسترسی به اینترنت مواجه شدند. گزارشهای اولیه حاکی از آن بود که در پایتخت، اتصال اینترنت بهویژه روی شبکههای تلفن همراه در مقاطعی بهطور کامل از دسترس خارج شده و همزمان، شهرها و استانهایی از جمله کرمانشاه و برخی مناطق دیگر نیز با قطعی یا افت شدید سرعت اینترنت روبهرو بودهاند.
کارشناسان ارتباطات میگویند قطع یا اختلال هدفمند اینترنت یکی از ابزارهای شناختهشده حکومت ایران در دورههای بحران است. با توجه به هزینههای اقتصادی و پیامدهای سیاسی قطع سراسری، در سالهای اخیر روشهایی به کار گرفته شده که بدون اعلام رسمی، دسترسی مؤثر کاربران را محدود میکند؛ از جمله هدف قرار دادن پروتکلها و گلوگاههای فنی کلیدی.
در سالهای گذشته، مسیرهای جایگزینی برای حفظ ارتباط توسعه یافته است. دسترسی محدود اما رو به گسترش به اینترنت ماهوارهای استارلینک در برخی ادارهها، هتلها و ساختمانهای مسکونی امکان دور زدن بخشی از این محدودیتها را فراهم کرده، هرچند این گزینه همچنان برای عموم شهروندان در دسترس نیست.
