وال استریت ژورنال در گزارشی اختصاصی نوشت که ایالات متحده در پی سرکوب حکومتی اعتراضات مردم ایران، هزاران پایانه استارلینک به ایران فرستاده است.
این گزارش که روز پنجشنبه ۲۳ بهمن منتشر شده است، فاش میکند که پس از سرکوب خونین اعتراضات دی ماه و قطع اینترنت که با هدف ایجاد «خلاءِ اطلاعاتی» انجام شد، واشینگتن حدود ۶ هزار کیت اینترنت ماهوارهای را به طور مخفیانه وارد مرزهای ایران کرده است.
این نخستین بار است که ایالات متحده بهطور مستقیم و به صورت عملیاتی، سختافزارِ استارلینک را برای دور زدن فیلترینگ در اختیارِ مخالفان قرار میدهد؛ اقدامی که نشاندهنده تغییر پارادایم از «حمایت کلامی» به «مداخله زیرساختی» است.
طبق اسناد و اظهارات مقامات آمریکایی در گزارش وال استریت ژورنال، وزارت خارجه ایالات متحده در ماههای منتهی به بحران، نزدیک به ۷ هزار پایانه استارلینک خریداری کرده بود که بخش عمده آن در ماه ژانویه (دیماه) تهیه شد. این خرید عظیم پس از آن صورت گرفت که مقامات دولت ترامپ تصمیم گرفتند بودجههای کلانی را از برنامههای سنتی «آزادی اینترنت» خارج کرده و به خرید سختافزارِ استارلینک اختصاص دهند.
وال استریت ژورنال مینویسد اگرچه کاخ سفید از اظهارنظرِ رسمی خودداری کرده است، اما مقامات آمریکایی تأیید کردهاند که ترامپ کاملا از ارسال این پایانهها مطلع بوده و حتی در ماه ژانویه با ایلان ماسک درباره اطمینان از دسترسی ایرانیان به اینترنت ماهوارهای گفتوگو کرده است.
از مسقط تا دوحه؛ تحرکات دیپلماتیک لاریجانی همزمان با افزایش تهدیدهای آمریکا
گزارش وال استریت ژورنال همچنین به اختلاف نظری جدی در میان سیاستگذاران آمریکایی اشاره میکند. مورا نامدار، که اکنون دستیارِ وزیر در امورِ کنسولی است، در یادداشتی خطاب به مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، تأکید کرده بود که ویپیانها در زمان خاموشی مطلق اینترنت «بیفایده» هستند. او که دائما بر ضرورت سقوط تئوکراسی در ایران پافشاری میکند، استارلینک را تنها راه نجات دموکراسیخواهان میداند. در مقابل، کارشناسان آزادیِ اینترنت هشدار میدهند که کاهشِ بودجه ویپیانها خطرناک است.
به عنوان مثال، شرکت «سایفون» که در ژانویه ۱۸.۴ میلیون کاربر فعال در ایران داشت، با کاهش بودجه از ۱۸.۵ میلیون دلار به ۵.۹ میلیون دلار روبرو شده است. مایکل هال، رئیس سایفون، معتقد است که ویپیانها به دلیل هزینه کمتر و دسترسی تودهای، سپر بلای ۳۰ میلیون ایرانی هستند، در حالی که استارلینک ابزاری با دسترسی خاص و پرخطر است که به سادگی توسط واحدهای ردیاب حکومت قابل مکانیابی است.
وال استریت ژورنال مینویسد که بر اساسِ قوانین جدید حکومت ایران، مالکیت پایانههای استارلینک میتواند منجر به حبسهای طولانیمدت (از ۶ ماه تا ۱۰ سال) و در مواردی حتی اعدام شود.
این گزارش وال استریت ژورنال میگوید که نیروهای امنیتی با پوشش مأمورانِ آب و برق به خانهها و پشتبامها در تهران یورش میبرند تا این پایانهها را مصادره کنند. حکومت ایران مدعی است که این تجهیزات بخشی از عملیات تروریستیِ آمریکا و اسرائیل است و کارزاری را برای مقابله با استارلینک راه انداخته. با این حال، تحلیلگران معتقدند که حتی با وجود اختلال در سیگنالهای جیپیاس توسط حکومت ایران، استارلینک را به دلیل قرارگیری در مدارِ پایین زمین سخت بتوان کاملا از کار انداخت.
در پایانِ این گزارش، وال استریت ژورنال به وعده ترامپ مبنی بر اینکه «کمک در راه است» اشاره میکند. اگرچه بسیاری از معترضان منتظر حملات هوایی بودند، اما به نظر میآید که واشینگتن فعلا «سلاح دیجیتال» را ترجیح داده است.
