وبسایت آکسیوس روز شنبه اول فروردین به نقل از منابع آکاه گزارش داد که دولت دونالد ترامپ گفتوگوهای اولیهای را درباره مرحله بعدی جنگ و شکل احتمالی مذاکرات صلح با ایران آغاز کرده است.
دونالد ترامپ، رییس جمهوری ایالات متحده، یک روز قبل از این گفته بود که در حال بررسی «کاهش شدت جنگ» است. آکسیوس مینویسد که البته مقامهای آمریکایی انتظار دارند درگیریها دستکم دو تا سه هفته دیگر ادامه یابد، اما در همین حال، مشاوران ترامپ تلاش میکنند زمینههای دیپلماسی را فراهم کنند.
بر اساس این گزارش، جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد ترامپ، و استیو ویتکاف، از چهرههای نزدیک به او، در حال بررسی سناریوهای احتمالی برای مذاکرات هستند. هر توافقی برای پایان جنگ، به گفته برخی منابع، باید شامل بازگشایی تنگه هرمز، رسیدگی به مواردی از جمله ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران، و توافقی بلندمدت درباره برنامه هستهای، موشکهای بالیستیک و حمایت ایران از نیروهای نیابتی در منطقه باشد.
به نوشته آکسیوس، در روزهای اخیر تماس مستقیمی میان ایران و آمریکا برقرار نشده، اما کشورهایی مانند مصر، قطر و بریتانیا پیامهایی میان دو طرف رد و بدل کردهاند. این کشورها به واشینگتن و تلآویو اطلاع دادهاند که ایران به مذاکره علاقهمند است، اما شروط سختگیرانهای دارد. این شروط شامل آتشبس، تضمین عدم ازسرگیری جنگ در آینده و پرداخت غرامت است.
یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفته است واشینگتن معتقد است «توان رشد ایران را محدود کرده» و انتظار دارد تهران دست آخر وارد مذاکره شود. به گفته او، آمریکا خواهان شش تعهد از سوی ایران است، از جمله توقف برنامه موشکی برای پنج سال، عدم غنیسازی اورانیوم، برچیدن تأسیسات هستهای نطنز، اصفهان و فردو، نظارت سختگیرانه بینالمللی بر فعالیتهای هستهای، توافقهای کنترل تسلیحات در منطقه و توقف حمایت مالی از گروههایی مانند حزبالله، حوثیها و حماس.
با این حال، ایران پیشتر بسیاری از این مطالبات را رد کرده و مقامهای تهران تأکید کردهاند مذاکره با دولتی که سابقه حمله ناگهانی پس از گفتوگو را دارد، دشوار است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز اعلام کرده عادیسازی وضعیت در تنگه هرمز مستلزم توقف حملات آمریکا و اسرائیل و ارائه تضمین برای عدم تکرار آن است.
در مقابل، ترامپ گفته با اصل مذاکره مخالفتی ندارد، اما در حال حاضر تمایلی به پذیرش شروط ایران برای آتشبس ندارد و موضوع پرداخت غرامت را نیز «غیرقابل پذیرش» دانسته است. با این حال، برخی مقامهای آمریکایی احتمال دادهاند که بازگرداندن داراییهای مسدودشده ایران بتواند بهعنوان گزینهای در مذاکرات مطرح شود.
در همین حال، تیم ترامپ در تلاش است به دو پرسش کلیدی پاسخ دهد: چه کسی در ایران طرف اصلی مذاکره است و کدام کشور میتواند نقش میانجی را ایفا کند. در حالی که عمان در مذاکرات قبلی نقش میانجی داشت، واشینگتن اکنون به دنبال گزینهای دیگر است و قطر را ترجیح میدهد.
به گفته منابع آگاه، مشاوران ترامپ در حال آمادهسازی برای آغاز احتمالی مذاکرات در آینده نزدیک هستند و چارچوب پیشنهادی آنها مشابه طرحی خواهد بود که پیش از آغاز جنگ در ژنو ارائه شده بود.
