اصغر دادبه، استاد ادبیات فارسی، کلام و فلسفه اسلامی و از «چهرههای ماندگار» فرهنگ ایران در ۸۰ سالگی درگذشت. او یکی از تآثیرگذارترین پژوهشگران عرصه حافظپژوهی و ادبیات عرفانی ایران بود.
به گزارش رسانههای ایران، این پژوهشگر نامدار شامگاه پنجم فروردینماه درگذشت و خبر درگذشت او روز ششم فروردین ۱۴۰۵ منتشر شد.
دادبه متولد ۱۸ اسفند ۱۳۲۵ در یزد بود و از استادان شناختهشده دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران-شمال بهشمار میرفت.
او دانشآموخته رشته الهیات با گرایش حکمت و فلسفه بود و در طول مسیر علمی خود نزد استادانی چون امیرحسن یزدگردی، مهدی حمیدی شیرازی و احمد مهدوی دامغانی تلمذ کرد. دادبه در سال ۱۳۸۱ بهعنوان «چهره ماندگار» در حوزه ادبیات عرفانی و فلسفه اسلامی معرفی شد.
او از جمله پژوهشگرانی بود که کوشید پیوند تاریخی میان سنت فلسفی و ادبیات فارسی را در خوانشی نظاممند و روششناسانه بازسازی کند.
از آثار او میتوان به «کلیات فلسفه»، «فخر رازی»، «فرهنگ اصطلاحات کلامی»، «الحکمه العرشیه ملاصدرا» و «حافظ؛ زندگی و اندیشه» اشاره کرد. دادبه همچنین در زمینه تصحیحات نیز آثاری مانند دیوان نجیب کاشانی و «تاریخ کشیکخانه» اثر نجیب کاشانی را در کارنامه خود دارد.
مقاله «مکتب رندی حافظ» یکی از مهمترین پژوهشهای حافظشناسی اوست. او در این اثر، با استفاده از روش شناسی هرمنوتیک و براساس شناسایی بافتهای گوناگون فرهنگی و زیباییشناختی در شعر حافظ، درکی عرفانی درعین حال سیاسی واجتماعی از معنای «رندی» در جهانبینی حافظ ارائه میدهد.
درباره این ادیب و استاد فلسفه، کتابی با عنوان «زندگینامه و خدمات علمی و فرهنگی دکتر اصغر دادبه» از سوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی منتشر شده که شاملِ ۳۷ مقاله درباره آثار و شخصیت و جایگاه علمی و فرهنگیِ اصغر دادبه است
توانایی دادبه در بیان مفاهیم پیچیده فلسفی و عرفانی را به زبانی روشن و شیوا، و در عین حال خوانش خلاقانهی او از فلسفه و کلام اسلامی برای شکل دادن به نوعی روش تحقیق و نظریه بومی، او را هم در میان دانشجویان و هم مخاطبان عمومی نیز محبوب کرده بود.
یکی از محورهای اصلی اندیشه دادبه، تأکید بر جایگاه زبان فارسی در شکلگیری هویت ملی بود. او زبان را صرفاً ابزار ارتباط نمیدانست، بلکه آن را حامل فرهنگ و بنیان هویت میخواند. به باور او، «هویت ملی» بدون صورتبندی زبانی، مبهم و بیتعین است و این زبان فارسی است که به آن صورت میبخشد.
دادبه در تحلیلهای خود بارها نسبت به تضعیف زبان فارسی هشدار داده و آن را همواره همزمان با تضعیف هویت ملی دانسته بود. او با اشاره به نمونههای تاریخی، از آسیببهای مواجهه ایدئولوژیک و سیاسی با زبان فارسی سخن گفته و تأکید میکرد که هرگونه ستیز با این زبان، در نهایت به تضعیف بنیانهای فرهنگی ایران منجر میشود.
