نشریه آتلانتیک در گزارشی به کارزار سلطنتطلبان حامی رضا پهلوی پرداخته و ضمن برشمردن شباهتهایش به جنبش ماگا در آمریکا، آن را جنبشی با گرایشهای خشونتآمیز توصیف میکند چنانکه به نوشته آتلانتیک، تهدیدها و تنشها حتی به درون این جریان نیز کشیده شده است.
این گزارش که به قلم رابرت اف. ورث نوشته شده است با شرح ناپدید شدن و قتل مسعود مسجودی، اپوزیسیون تبعیدی مخالف رضا پهلوی در کانادا آغاز میشود که متعاقب آن ۱۰ چهره شناختهشده دیگر دیاسپورا نیز پای پیام تهدیدآمیز ناشناسی در شبکه اجتماعی ایکس تگ شدند که هشدار میداد: «به زودی باید جسدهای بسیاری را پیدا کنید.»
گزارشگر آتلانتیک مینویسد: «وقتی جسد مسجودی پیدا شد، تحقیقات پلیس اشارهای به جمهوری اسلامی نداشت، بلکه پلیس کانادا دو نفر از پیروان رضا پهلوی را به قتل متهم کرد. مسجودی ماهها جنبش شاهزاده را محکوم میکرد و از همین دو متهم نام برده و گفته بود که آنها برای ساکت کردنش توطئه میچینند… به عبارت دیگر، این قتل بخشی از جنگی درون اپوزیسیون ایرانی بوده است، جنگی که پهلوی را در برابر تعداد فزایندهای از منتقدان قرار میدهد که او و جنبشش را به شکل خطرناکی خودکامه میبینند.»
این گزارش شکاف میان حامیان پهلوی را معلول تصمیم او برای پیوند دادن جنبشش به دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میداند و یادآوری میکند که پهلوی و حامیانش از مدتها قبل از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، اشتیاق خود برای جنگ را اعلام کرده و مدعی شده بودند که بیش از ۱۰۰ هزار نیروی نظامی منتظرند تا به ولیعهد سابق کمک کنند دوران جدیدی را آغاز کند.
گزارشگر آتلانتیک چنین ادامه میدهد: «پهلوی تقریبا انتظار همان استقبالی را داشت که از آیتالله روحالله خمینی شد، کسی که در ۱۳۵۷ از تبعید به تهران پرواز کرد و با استقبال میلیونها نفر و تیتر بزرگ “امام آمد” روبرو شد. اما پهلوی بازنگشته است. هفتاد روز پس از آغاز جنگ، تنگه هرمز هنوز مسدود است و رژیم ایران هنوز محکم سر جای خود ایستاده است. پهلوی و بسیاری از حامیانش روشن کردهاند که در رابطه با مذاکرات صلحی که اکنون در جریان است احساس خیانت دارند و تشنه حملات هوایی بیشتری هستند.»
آتلانتیک برای نمونه بدون این که نام شخصیت خاصی را ببرد مینویسد که «یکی از حامیان برجسته پهلوی» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جنگ به دلخواه من پیش نرفت.» او افزود که حامیان رژیم «حیوان» هستند و تهران «باید با ۵ هزار هدف روزانه بمباران میشد.»
از سویی منتقدان شاهزاده نیز خشمگینتر از همیشه به او حمله کردهاند و او را دستنشانده اسرائیل، فاشیست، و احمقی خواندهاند که بر فرقهای سمی و جنگطلب ریاست میکند.
گزارشگر آتلانتیک مدعی است که این به نوعی میتواند محصول استراتژی مشاوران جوانی چون سعید قاسمینژاد و امیر اعتمادی در یک دهه اخیر باشد که «تاکتیکهای شبیه به ماگا را پذیرفته و آشکارا اسرائیل را در آغوش گرفتهاند.»
نویسنده ادامه میدهد: «کمپین پهلوی، مانند جنبشهای پوپولیستی که از آنها تقلید میکند، وجهی زورگویانه دارد که در عین این که به پایگاهش انرژی میدهد، بسیاری از حامیان بالقوه را نسبت به آن بیگانه میکند. اگرچه پهلوی همچنان میگوید که از اپوزیسیون متنوع و دموکراتیک حمایت میکند، اما مشاوران و پیروانش، که بسیاری از آنها سلطنتطلبان متعهد هستند، به طور معمول به هر کسی که به پادشاه آینده آنها کاملا ابراز وفاداری نکرده باشد، تهدید و توهین میکنند.»
علیرضا نادر، تحلیلگر سیاسی که زمانی به شاهزاده نزدیک بود، به آتلانتیک گفت: «آنها سالهاست که به نفرت علیه منتقدان پهلوی دامن میزنند و هشدار هم داده شده بود که این منجر به اتفاق بدی خواهد شد.» به نظر میرسد قتل مسجودی تاییدی بر این هشدارها باشد.
به نوشته آتلانتیک، «این امر تضادی را که در قلب جنبش پهلوی وجود دارد تیزتر کرده است؛ ولیعهد سابق میگوید که آینده دموکراتیک برای ایران میخواهد، اما دستیاران و حامیانش با او مانند پادشاهی رفتار میکنند که حرفش چون و چرا ندارد.»
از مبارزه بدون خشونت تا اشتیاق به جنگ
گزارشگر آتلانتیک سپس به تغییر شیوه سیاسی رضا پهلوی طی یک دهه اخیر پرداخته است. او مینویسد که همکاران قدیمیتر پهلوی که از لحن تهاجمی دستیاران و حامیانش گیج شدهاند، از پهلوی به عنوان مردی مهربان و شایسته صحبت میکنند که برند سیاسیاش همیشه ریشه در مقاومت بدون خشونت داشت و شعارش «اتحاد» بود، امری که نشان میداد به یک جبهه اپوزیسیون منسجم علیه رژیم اعتقاد دارد.
این نشریه مدعی است که اما تغییر رویکرد او از حدود ۱۰ سال پیش شروع شد، زمانی که پهلوی دو معاون جدید، یعنی قاسمینژاد و مشاور جوان دیگری به نام امیر اعتمادی را آورد که آشکارا با جنبشهای خودکامه در آمریکا و خارج از آن همسو بودند. قاسمینژاد هشت سال به عنوان تحلیلگر اقتصادی در «بنیاد دفاع از دموکراسیها»، یک اندیشکده راستگرا در واشینگتن دیسی که سالهاست با نتانیاهو و دولتش متحد نزدیک است، کار کرده بود.
آتلانتیک در ادامه عنوان میکند که نسل جوان ایران، برخلاف نسلهای قبلی، نگاه متفاوتی به رضا پهلوی پیدا کرده است و با وجود اینکه او از پیش از انقلاب در ایران نبوده، مشاوران جوانش متوجه تغییر رویکرد جامعه نسبت به برند «پهلوی» شده بودند، چنانکه خشم و نفرتی که منجر به انقلاب ۱۳۵۷ شد، اکنون جای خود را به نوعی نوستالژی برای دوران پیش از انقلاب داده است. از سویی شبکه تلویزیونی «منوتو» هم با پخش مستندهایی از دوران شاه، تصویری ایدهآل و بدون دغدغه از آن زمان ارائه داد که در آن کمتر به جنبههای تاریک مانند فعالیتهای «ساواک» اشاره میشد.
به گفته آتلانتیک، مشاوران پهلوی معتقد بودند او میتواند از این موج نوستالژی و فضای انقلابی جدید برای تثبیت جایگاه خود استفاده کند و با تاکید بر میراث ۲۵۰۰ ساله پادشاهی، به دنبال تثبیت او به عنوان یک «پادشاه» بودند. اما این استراتژی شامل نوعی تقابل و «جنگ» با هر جریان یا فردی بود که برتری و مرجعیت او را نپذیرد.
یکی از افرادی که با قاسمینژاد و اعتمادی کار کرده در گفتوگو با آتلانتیک ادعا کرده که این مشاوران پهلوی باور دارند «له کردن اپوزیسیون به اندازه جنگ با رژیم مهم است. آنها واقعا باور دارند که پهلوی نمیتواند موثر باشد مگر اینکه تنها صدا باشد.»
سفر به اسرائیل و حمایتهای ایران اینترنشنال
آتلانتیک یکی از نقاط عطف کارزار رضا پهلوی را سفر او به اسرائیل در سال ۲۰۲۳ میداند. گزارشگر آتلانتیک مینویسد: «او در این سفر از سوی مقامات دولتی اسرائیل از جمله نتانیاهو و گیلا گاملیل، وزیر وقت اطلاعات، به گرمی پذیرفته شد. پهلوی مثل یک رئیس دولت آینده رفتار کرد و قول داد که ایران پس از جمهوری اسلامی بلافاصله اسرائیل را به رسمیت بشناسد. به نظر میرسید باور دارد که از طرف اپوزیسیون صحبت میکند و با نتانیاهو متحد است، فارغ از این که آن زمان بخش زیادی از جمعیت اسرائیل علیه نتانیاهو در بزرگترین تظاهرات تاریخ آن کشور شرکت میکردند و برنامههای سیاسی او را مصداق خودکامگی میدانستند.»
آتلانتیک در ادامه به بررسی منابع حمایت از رضا پهلوی و از جمله به تحقیقات «جف گلبرگ» و روزنامه «هاآرتص» اشاره میکند که از وجود یک شبکه گسترده و هماهنگ در رسانههای اجتماعی پرده برداشتهاند. این شبکه شامل هزاران حساب کاربری (برخی غیرواقعی) است که وظیفه تحسین پهلوی و تخریب مخالفان او را بر عهده دارند. نکته جدی در این گزارش، مستند کردن پیوندهایی میان این حسابها و نهادهایی در اسرائیل است که از حمایت دولتی برخوردارند.
آتلانتیک همچنین از شبکه «ایران اینترنشنال» به عنوان یکی دیگر از حامیان قدرتمند پهلوی یاد میکند که علیرغم ابهامات مالی و هزینههای گزاف، به شدت به تبلیغ او پرداخته است.
در حالی که منتقدانی نظیر تریتا پارسی او را مهرهای میدانند که پایگاهش به صورت مصنوعی ایجاد شده، گزارش آتلانتیک به نظرسنجی سال ۲۰۲۴ موسسه «گمان» استناد میکند که نشان میدهد ۳۱ درصد پاسخدهندگان از پهلوی حمایت میکنند. این رقم بیش از سه برابر سطح حمایت از چهرههایی چون علی خامنهای، محمود احمدینژاد یا نرگس محمدی در آن نظرسنجی بوده است.
اعتراضات دی ماه، آزمون بزرگ پهلوی
تا حد زیادی بزرگترین آزمون حمایت از پهلوی در دی ماه بود، زمانی که ارزش ریال سقوط کرد و معترضان به خیابانهای تهران و دیگر شهرهای بزرگ کشور آمدند. آتلانتیک یادآوری میکند که برای اولین بار، جمع بزرگی از مردم شروع به سر دادن نام پهلوی و درخواست بازگشت او کردند. یک هفته بعد، پهلوی فراخوان اعتراضات سراسری برای روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه داد. تظاهرات در آن روزها به طرز چشمگیری گسترش یافت، احتمالا در پاسخ به ادعای پهلوی که بیش از ۵۰ هزار عضو نیروهای امنیتی و دولت ایران با او تماس گرفتهاند تا از رژیم فرار کنند (او بعدا ادعا کرد این تعداد بیش از ۱۰۰ هزار بوده است). همانطور که اعتراضات ادامه یافت، پهلوی همچنان مردم را ترغیب کرد بیرون بیایند و گفت که نظام حاکم «در آستانه فروپاشی» است.
اما دستگاه رژیم فرو نپاشید. مقامات ایران در ۱۸ دی دسترسی مردم به اینترنت را قطع کردند و در روزهای بعد، سپاه پاسداران و دیگر نیروهای مسلح خونینترین سرکوب را در تاریخ مدرن ایران آغاز کردند. برآوردها از تعداد کشتهشدگان از ۷ هزار تا بیش از ۳۶ هزار متغیر است (پهلوی اخیرا شروع کرده به گفتن اینکه ۵۰ هزار نفر کشته شدند).
آتلانتیک گزارش خود را این گونه ادامه میدهد پس از آن، پهلوی به خاطر تشویق مردم به اعتراض و ضعف ادعاهایش درباره نظامیان بریده از حکومت که ممکن است به مردم احساس امنیت کاذب داده باشد، با انتقاد گسترده روبرو شد. هیچ مدرک قابل تاییدی برای ادعای پهلوی وجود نداشت و منتقدان گفتهاند که سیستمی که او برای ثبت نظامیان با استفاده از کیوآرکد و گوگل فرم راهاندازی کرد، احتمالا با نفوذ سرویسهای امنیتی ایران دستکاری شده باشد که در نتیجه آن ممکن است آمارها به طور مصنوعی بالا رفته باشد.
به گفته آتلانتیک، گاهی استراتژی تیم خود پهلوی و مواضع تند آنها درباره مجازات مقامهای جمهوری اسلامی، امکان جذب نیروهای داخل نظام را از بین برده بهطوری که مشاور پهلوی بارها درباره تعقیب مقامات رژیم و حتی به دار کشیدنشان در شبکههای اجتماعی پست گذاشته است.
ناامیدی پس از آتشبس
فراز آخر این گزارش به آتشبس میان ایران با ایالات متحده و اسرائیل میپردازد که پس از ۳۹ روز جنگ با میاجیگری پاکستان حاصل شد. آتلانتیک یادآوری میکند که رضا پهلوی در سخنرانی ویدیویی برای حامیانش گفت که میداند این تصمیم «بسیاری از شما را دلسرد کرده است» و سپس تور اروپا را با هدف تبلیغ تغییر رژیم آغاز کرد و حتی دولت بریتانیا را که در جنگ شرکت نکرد به مماشات متهم ساخت.
به گفته این رسانه، اما صدای منتقدان رضا پهلوی در اپوزیسیون اکنون بلندتر از همیشه است چنانکه به تازگی یکی از برجستهترین سلطنتطلبان در داخل ایران، یک زندانی سیاسی به نام منوچهر بختیاری، به آنها پیوست..»
گزارشگر آتلانتیک ادامه میدهد که درخواستهای پهلوی برای ادامه بمبارانها در شرایطی که ترامپ آشکارا از جنگ خسته است، لحن ناامیدکنندهای به خود گرفته است و او از یکی از حامیان برجسته پهلوی پرسیده کاکنون که به نظر میرسد بسیاری از استراتژیها شکست خوردهاند چگونه میشود با جمهوری اسلامی برخورد کرد و او در جواب گفته که ارتش آمریکا شرایط فرود امن ولیعهد در یکی از شهرهای ایران را فراهم کند.
او در نهایت مینویسد: »من شوکه شدم، و نه فقط به خاطر غیرقابل باور بودن این سناریو. بلکه خود پهلوی هم احتمالا مایل به انجام چنین سفر پرخطری نباشد. این همان مردی است که سال ۲۰۲۳ در یکی از مصاحبههایش گفتُ زندگی من ۴۰ سال گذشته اینجا در آمریکا بوده است. بچههایم اینجا زندگی میکنند، دوستانم اینجا زندگی میکنند، همه کسانی که میشناسم اینجا هستند. اگر قرار باشد برگردم، باید چیزی آنجا باشد که بهخاطرش برگردم.»
