پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، روز چهارشنبه از کمیسیون اروپا خواست تا با فعالسازی «قوانین بازدارنده» اتحادیه اروپا، از دیوان کیفری بینالمللی و سازمان ملل متحد در برابر تحریمهای ایالات متحده محافظت کند.
سانچز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اسپانیا چشم خود را بر این مسائل نمیبندد. اتحادیه اروپا نمیتواند در برابر این آزار و اذیتها دست روی دست بگذارد.»
وی همچنین از بروکسل خواست تا از استقلال هر دوی این نهادها و «اقدامات آنها برای پایان دادن به نسلکشی در غزه» حمایت کند. وی افزود: «تحریم کسانی که از عدالت بینالمللی دفاع میکنند، کل سیستم حقوق بشر را به خطر میاندازد.»
از فوریه سال گذشته، دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، تحریمهای مالی و ویزایی را علیه ۱۱ مقام دیوان کیفری بینالمللی و گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور فلسطین وضع کرده است. این تحریمها در واکنش به حکم بازداشت رهبران اسرائیل توسط دیوان و همچنین تحقیقات جاری درباره پرونده افغانستان صورت گرفته است و زندگی روزمره این مقامات را مختل کرده، آنها را از سفر به آمریکا منع کرده و عملا دسترسیشان را به بخش بزرگی از سیستم مالی جهانی، حتی در داخل اروپا، قطع کرده است.
«قانون بازدارنده» اتحادیه اروپا مقرراتی است که هدف آن محافظت از شرکتها و افراد اتحادیه اروپا در برابر اثرات تحریمهای فرامرزی کشورهای ثالث است. این قانون در واقع مانع از آن میشود که نهادهای اروپایی از قوانین خارجی که میتواند به فعالیتهای تجاری آنها در داخل اتحادیه آسیب بزند، پیروی کنند. تمرکز اصلی این قانون بر خنثی کردن تحریمهای ایالات متحده است که فراتر از مرزهای این کشور اعمال میشوند؛ مانند تحریمهایی که علیه کوبا و ایران وضع شده است.
در صورت فعال شدن این مکانیسم، ارائهدهندگان خدمات در اتحادیه اروپا اطمینان مییابند که تراکنشهای آنها با دیوان کیفری بینالمللی تحت حمایت قانونی قرار دارد. با این حال، کمیسیون اروپا علیرغم قطعنامههای پارلمان اروپا در ژوئیه و سپتامبر، هنوز این مکانیسم را فعال نکرده و توضیحی هم برای این تأخیر ارائه نداده است.
دولت ترامپ ابتدا در فوریه ۲۰۲۵ تحریمهای مالی و ویزایی را علیه کریم خان، دادستان ارشد دیوان، اعمال کرد. سپس در ماه اوت، دو معاون وی و ۶ قاضی دیگر را نیز تحریم کرد. واشینگتن، تحریمها را به تلاشهای این افراد برای محاکمه آمریکاییها و اتباع کشورهای متحد آمریکا مرتبط دانسته است.
دولت ترامپ همچنین تهدید کرده است که خودِ دیوان را نیز تحریم خواهد کرد؛ اقدامی که برخی آن را «سناریوی پایاندهنده» برای این نهاد توصیف کردهاند. در ماه ژوئیه نیز تحریمها به فرانچسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور فلسطین، به دلیل همکاریاش با دیوان کیفری بینالمللی گسترش یافت.
