خبرگزاری بلومبرگ روز جمعه اول خرداد گزارش داد که ایران طی جنگ ۳۹ روزه با ایالات متحده و اسرائیل موفق شده است ۳۰ فروند از پهپادهای پیشرفته امکیو-۹ ریپر آمریکا را نابود کند، رقمی که اگر تایید شود، آمار هواگردهای آمریکایی را که در این جنگ نابود شده یا آسیب دیدهاند به دستکم ۴۸ فروند میرساند.
این گزارش میگوید که نابودی ۳۰ فروند پهپاد ریپر برای آمریکا ۱ میلیارد دلار هزینه داشته و این تعداد تقریبا شامل ۲۰ درصد از کل موجودی این پهپادها پیش از آغاز جنگ میشود.
تنها چند روز قبل از این، مرکز پژوهشهای کنگره آمریکا گزارش داده بود که دستکم ۴۲ هواگرد نظامی آمریکا در جریان عملیات موسوم به «خشم حماسی» نابود شده یا آسیب دیدهاند و این هواگردها شامل جنگندههای پیشرفته، هواپیماهای سوخترسان، سامانههای شناسایی و شمار زیادی پهپاد میشود.
گزارش این نهاد شمار پهپادهای پیشرفته امکیو-۹ ریپر آمریکا را که در جنگ ایران از بین رفتهاند ۲۴ فروند عنوان میکرد که ۶ فروند کمتر از آمار بلومبرگ است. با این حال همین نیز نشان میدهد که جنگ با ایران یکی از پرهزینهترین و پیچیدهترین رویاروییهای هوایی آمریکا در دهههای اخیر را رقم زده باشد.
هزینههای سرسامآور آمریکا در جنگ با ایران
طبق آمار مرکز پژوهشهای کنگره آمریکا به جز پهپادهای ریپر، دستکم ۱۸ هواگرد دیگر آمریکا هم طی این جنگ یا کامل نابود شده یا خسارت دیدهاند که شامل این موارد هستند:
- چهار فروند جنگنده تهاجمی «اف–۱۵ ای استرایک ایگل»
- یک فروند جنگنده «اف–۳۵ ای»
- یک فروند هواپیمای پشتیبانی زمینی «ای–۱۰»
- هفت فروند هواپیمای سوخترسان «کیسی–۱۳۵»
- یک فروند هواپیمای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد
- دو فروند هواپیمای عملیات ویژه
- یک فروند بالگرد جستوجو و نجات رزمی
- یک فروند پهپاد شناسایی دوربرد «تریتون».
بلومبرگ میگوید که بسیاری از پهپادهای ریپر توسط ایران در آسمان سرنگون شدهاند، اما تعداد دیگری نیز روی زمین و در جریان حملات ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در حوزه خلیج فارس منهدم گشتهاند.
پهپاد امکیو-۹ ریپر یک پرنده بدون سرنشین دوجانبه است که هم برای عملیات شناسایی و نظارتی به کار میرود و هم توانایی حمل تسلیحات نظامی نظیر موشکهای هلفایر یا بمبهای هدایتشونده جیدیایام را دارد.
خسارتهای ۱ میلیارد دلاری پهپادهای ریپر، بار مالی سنگینی را به هزینههای کلی جنگ با ایران اضافه میکند؛ جنگی که رویترز به نقل از یکی از مقامات ارشد پنتاگون هزینه آن را تا ماه مه ۲۹ میلیارد دلار برآورد کرده است. پهپاد امکیو-۹ ریپر به مرور زمان در حال خروج از چرخه خدمت در ارتش آمریکا است، هرچند شرکت جنرال اتمیکس همچنان به تولید آن برای مشتریان خارجی ادامه میدهد.
ارتقای پدافند هوایی ایران و نقش روسیه و چین
توانایی ایران در سرنگونی پهپادهای امکیو-۹ ریپر نشاندهنده آن است که ایران همچنان از سیستمهای پدافند هوایی کارآمد بهره میبرد؛ آن هم در شرایطی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، ادعا کرده بود پدافند هوایی این کشور «محو و نابود» شده است.
یک مقام آمریکایی در گفتوگو با نیویورک تایمز اعلام کرد که فرماندهان نظامی ایران احتمالا الگوهای پروازی جنگندهها و بمبافکنهای آمریکایی را در آسمان خود نقشهبرداری و شناسایی کردهاند؛ موضوعی که در صورت تصمیم ترامپ برای آغاز مجدد جنگ با ایران، خطرات پدافندی را به شدت افزایش میدهد.
چند روز پیش از آنکه آمریکا و ایران به آتشبسی شکننده دست یابند، ایران یک جنگنده اف-۱۵ای استرایک ایگل آمریکا را سرنگون کرد که این حادثه منجر به آغاز عملیات بزرگی از سوی ارتش آمریکا برای نجات خلبانان شد. کارشناسان معتقدند اگر ایران موفق میشد خلبان آمریکایی را زنده دستگیر کند، فشار دیپلماتیک و روانی فوقالعاده سنگینی به واشینگتن وارد میشد.
روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده است که روسیه احتمالا در نقشهبرداری از الگوهای پروازی آمریکا به ایران کمک کرده تا تهران بتواند تجهیزات نظامی و سیستمهای پدافند هوایی خود را در موقعیتهای بهتری مستقر کند. طبق گزارشهای متعدد رسانههای آمریکایی، روسیه و ایران یک توافق امنیتی دیرینه دارند و روسیه از طریق ارائه تصاویر ماهوارهای از ناوهای جنگی و پرسنل نظامی آمریکا به ایران کمک کرده است.
گزارشها حاکی است که سیستم پدافند هوایی ایران ترکیبی از سامانههای ساخت داخل و سامانههای روسی و چینی است. وبسایت میدلایست آی پیش از این نوشته بود که چین پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل با ایران، آتشبارهای پدافند هوایی در اختیار ایران قرار داده است.
