نیماد – به دنبال حملات روز سهشنبه حوثیها به عربستان سعودی و تاسیسات انرژی در جنوب این کشور که ۷۳ مجروج بر جای گذاشته است، بهای نفت برنت به بیش از ۹۹ دلار افزایش یافت.
از سویی پاکستان که با عربستان سعودی همپیمان شده است این حملات را به شدت محکوم کرد و تاکید داشت که کنار ریاض میایستد. اما وزیر خارجه روسیه که در این روز با همتای سعودی خود دیدار داشت، گفت که حل مسائل از طریق نظامی غیرقابل قبول است.
حوثیها روز سهشنبه ۱۷ شهریور اعلام کردند که سایتهای انرژی متعلق به آرامکو، غولنفتی عربستان سعودی، را در مناطق جنوبی این کشور هدف قرار دادهاند و سخنگوی نظامی این جنبش آن را «عملیاتی گسترده» نامید.
مقامات سعودی نیز حملات به چندین تأسیسات مرتبط با بخش انرژی در جنوب این کشور را تایید کرده و وعده پاسخ قاطع دادند. ریاض همچنین حوثیها را متهم کرد که دستکم ۷۳ نفر را در این حملات زخمی کردهاند.
این رخداد به جهش چشمگیر قیمت جهانی نفت منجر شد بهطوری که نفت خام برنت در بازارهای بینالمللی تا ساعت ۸ صبح به وقت گرینویچ با قیمت ۹۹.۴۱ دلار در هر بشکه معامله شد که ۲.۵۹ درصد افزایش را نشان میداد. همچنین قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت برای تحویل در ماه اکتبر نیز به ۹۴.۴۷ دلار افزایش یافت
جنگ میان جنبش حوثیهای متحد ایران و عربستان سعودی در حالی رخ میدهد که این جنبش همزمان با دولت شناختهشده بینالمللی یمن مورد حمایت ریاض میجنگد؛ دولتی که روز دوشنبه اعلام کرد ضدحملاتی را علیه مواضع تحت کنترل حوثیها در چندین استان آغاز کرده است.
درگیریهای تازه، جدیترین تنش از زمان آتشبس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲، پس از هشت سال جنگ تمامعیار که دهها هزار کشته برجا گذاشت، به شمار میرود.
این تنشها در حالی رخ میدهد که با بسته شدن عملی تنگه هرمز به گذرگاه کلیدی انرژی در پی جنگ آمریکا با ایران، اهمیت راهبردی تنگه بابالمندب در یمن دوچندان شده است.
حوثیها در این شرایط به دنبال پیشروی به سمت مسیر کشتیرانی حیاتی دریای سرخ هستند، در حالی که نیروهای دولتی هدف نهایی کارزار خود را بازپسگیری پایتخت تحت کنترل حوثیها، یعنی صنعا، اعلام کردهاند.
تاکید پاکستان بر حمایت بیدریغ از عربستان
اما حملات روز سهشنبه به شهرهای و تاسیسات جنوبی عربستان سعودی نقطه عطفی به شمار میرود.
شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان که کشورش به همراه ترکیه پیمانی دفاعی با عربستان سعودی منعقد کرده است، این حمله را «بزدلانه» خواند و آن را «با شدیدترین لحن» محکوم کرد.
او گفت که »پاکستان در کنار پادشاه عربستان، ولیعهد او و ملت عربستان سعودی که برادر ما هستند، ایستاده است.»
نخستوزیر پاکستان افزود: «چنین حملات خائنانهای جان مردم بیگناه و همچنین صلح و امنیت منطقهای را تهدید میکند. ما بر حمایت بیدریغ خود از حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی پادشاهی سعودی مجددا تأکید میکنیم.»
موضع محتاطانه روسیه
از سویی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در جریان مذاکرات با همتای سعودی خود موضعی محتاطانه اتحاذ کرد و گفت که حملات حوثیها به عربستان سعودی «غیرسازنده» است و به اقتصاد جهانی آسیب میرساند. لاوروف همچنین تاکید کرد که حل مسائل از طریق نظامی غیرقابل قبول است.
حملات عربستان و ضدحملات حوثیها
قبل از این رخداد، عربستان سعودی در روز دوشنبه حملات گستردهای را به مواضع حوثیها در یمن انجام داده بود. حوثیها نیز تایید کردند که عربستان سعودی حملات متعددی را با استفاده از هواپیما و موشکهای کروز به مناطق تحت کنترل آنها در استانهای الجوف، البیضا، مأرب و تعز انجام داده است.
حوثیها همچنین ریاض را متهم کردند که با انجام یک حمله هوایی به زندانی در «الحزم»، مرکز استان الجوف، ۷ نفر را کشته و ۷ تن دیگر را مجروح کرده است.
متعاقب آن رخدادها، سرتیپ ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف تحت رهبری ریاض، اعلام کرد که حوثیها شهرهای سعودی ابها، خمیس مشیط، جازان و نجران را هدف قرار داده و دستکم ۷۳ نفر از جمله زنان و کودکان را مجروح کردهاند.
وزارت انرژی عربستان اعلام کرد که این حملات باعث ایجاد آتشسوزی در چندین تأسیسات نفتی و سایتهای خدماتی در استانهای جنوبی این پادشاهی شده است.
جنوب عربستان میزبان زیرساختهای کلیدی نفت از جمله پالایشگاه جازان با ظرفیت پالایش ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز است.
اندکی پس از آن، حوثیها تایید کردند که با استفاده از پهپادها و موشکهای بالستیک، زیرساختهای انرژی آرامکو را در جنوب هدف قرار دادهاند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها گفت این حملات در پاسخ به حملات اخیر عربستان به مناطق تحت کنترل حوثیها در سراسر یمن انجام شده است.
تنگه بابالمندب در کانون درگیریها
گزارشها حاکیست که تمرکز اصلی درگیریها بر روی تنگه بابالمندب قرار دارد، گذرگاه باریکی که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند.
حوثیها در ماه جولای گذشته علیه کشتیرانی عربستان اعلام محاصره کردند. این در حالی است که بسته ماندن تقریبی تنگه هرمزبه دلیل جنگ آمریکا با ایران باعث شده است عربستان برای صادرات نفت خود وابستگی بیشتری به مسیر دریای سرخ پیدا کند؛ بهطوریکه بین ماههای مارس تا اواسط جولای، صادرات نفت خام دریایی عربستان از طریق بابالمندب ۸ برابر بیشتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ بود.
شبکه خبری الجزیره در گزارشی به نقل از احمد ناجی، تحلیلگر ارشد گروه بینالمللی بحران، نوشته است که تحرکات حوثیها به سمت ساحل غربی یمن فراتر از کسب قلمرو زمینی است و ابعاد دریایی و ایجاد فشار مداوم بر ترافیک دریایی دریای سرخ را دنبال میکند.
وضعیت انسانی و چشمانداز آینده
همین گزارش الجزیره به نقل از سازمان جهانی بهداشت مینویسد کهکه از ۲۳ اوت تاکنون، دستکم ۷۲۸ نفر در یمن کشته یا زخمی شدهاند که اکثر آنها در تعز و ساحل غربی بودهاند.
تخمین زده میشود تنها از روز پنجشنبه گذشته حدود ۲۱ هزار نفر، یعنی حدود سه هزار خانواده، از تعز آواره شدهاند.
این گزارش میافزاید که کارشناسان و تحلیلگران معتقدند این درگیریها دیگر یک مسئله صرفا داخلی نیست و با پویاییهای منطقهای گره خورده است. در حالی که نیروهای دولتی به دنبال پیشروی و تقویت موقعیت خود هستند، تحلیلگران پیشبینی میکنند که بحران در نهایت بار دیگر به سمت یک راهحل سیاسی و مذاکره سوق پیدا کند، چرا که جنگ تمامعیار و طولانیمدت هزینههای انسانی و نظامی فاجعهباری خواهد داشت.
