در حالی که جنگ آمریکا علیه ایران وارد هفتمین ماه شده و مقامها و برخی چهرههای فرهنگی از ایرانیان نامآور مقیم خارج میخواهند بدون نگرانی به کشور بازگردند، بازداشت و صدور احکام سنگین برای نویسندگان، هنرمندان و روزنامهنگاران در داخل ایران شدت گرفته است.
در تازهترین موارد، پایگاه حقوق بشری هرانا گزارش داد که نیما صفار، شاعر و نویسنده ساکن گرگان، در دادگاه انقلاب بندرعباس به چهار سال و هشت ماه زندان محکوم شده است. اتهامهای او «تبلیغ علیه نظام» و «فعالیت آموزشی یا تبلیغی انحرافی یا مخل به شرع» عنوان شدهاند.
همچنین رسانههای داخلی روز سهشنبه گزارش دادند که برای رضا درمیشیان، نویسنده و کارگردان، به اتهام «تبلیغ علیه نظام» پرونده تشکیل شده است.
این رسانهها به نقل از امیر رئیسیان، وکیل او، نوشتند که دادسرا برای رضا درمیشیان قرار جلب صادر کرده و سپاه پاسداران بهعنوان شاکی پرونده، خواستار توقیف اموال او شده است.
اما مشخص نیست موارد اتهامی او چیست.
همچنین طی روزهای اخیر روزبه گیلاسیان، نویسنده و پژوهشگر ساکن گرگان، با همان دو اتهام مطرحشده علیه نیما صفار به چهار سال و هشت ماه زندان محکوم شده است.
گیلاسیان پیشتر نیز در سال ۱۳۹۴ بازداشت و به یک سال زندان محکوم شده بود.
همزمان، مجید سعیدی، عکاس خبری، ۱۸ شهریور در خانه خود بازداشت شد. مهدی سعیدی، برادر او، میگوید از دلیل بازداشت و محل نگهداریاش اطلاعی ندارد.
سعیدی در شهریور ۱۴۰۰ نیز هنگام تهیه گزارشی درباره آوارگان افغان در خوی بازداشت شده بود. او در سال ۱۳۹۲ برای مجموعه عکس «زندگی در جنگ» درباره مردم افغانستان، جایزه لوکاس دولگا را دریافت کرد.
سرنوشت رضا ولیزاده، روزنامهنگار و همکار سابق رادیو فردا، تردیدها درباره وعده بازگشت امن را افزایش داده است.
او پس از سالها اقامت در خارج، اسفند ۱۴۰۲ به ایران بازگشت و مهر ۱۴۰۳ بازداشت شد. ولیزاده به اتهام «همکاری با دولت متخاصم آمریکا» به ۱۰ سال زندان، دو سال ممنوعیت اقامت در تهران و استانهای همجوار، ممنوعالخروجی و محدودیتهای اجتماعی محکوم شده است. او در نامهای از زندان اوین، درباره شیوههای فریب و فشار نهادهای امنیتی برای ترغیب روزنامهنگاران خارج از کشور به بازگشت هشدار داده بود.
یلدا معیری، عکاس خبری که مدتی کوتاه در آمریکا زندگی کرده بود، نیز پس از بازگشت به ایران بازداشت و بهصورت غیابی به ۱۵ سال زندان و محرومیتهای گسترده اجتماعی و حرفهای محکوم شده است.
در کنار این پروندهها، رحیم مولاییان، شاکر بوری، وحید علیزاده رزازی و حامد قمصری نیز احکام زندان گرفتهاند و محمد کعبی در بازداشت است. این احکام و بازداشتها در حالی گزارش میشوند که مقامهای جمهوری اسلامی در ماههای اخیر از باز بودن مسیر بازگشت ایرانیان خارج از کشور سخن گفتهاند.
