شهروندان اسرائیل روز سه‌شنبه ۲۷ اکتبر (۵ آبان) برای انتخاباتی پارلمانی به پای صندوق‌های رأی می‌روند، انتخاباتی تنگاتنگ که می‌تواند به دوران طولانی حکومت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پایان دهد یا این کشور را وارد بن‌بستی سیاسی تازه کند.
به گزارش خبرگزاری آناتولی، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد هیچ‌یک از دو بلوک اصلی اکثریت لازم برای تشکیل دولت را ندارد. این نخستین انتخابات سراسری اسرائیل پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) و حمله اسرائیل به نوار غزه و درگیری‌های نظامی با لبنان و ایران است و همچنین نخستین انتخاباتی محسوب می‌شود که از سال ۱۹۸۸ در موعد مقرر برگزار می‌شود.
حدود ۷٫۳ میلیون نفر، از جمله نزدیک به ۱٫۲ میلیون شهروند فلسطینی اسرائیل، واجد شرایط رأی دادن‌اند و رأی‌گیری در بیش از ۱۲ هزار حوزه از ساعت ۷ صبح تا ۱۰ شب به وقت محلی انجام می‌شود. ۳۷ حزب و فهرست انتخاباتی برای ۱۲۰ کرسی کنست رقابت می‌کنند. در نظام تناسبی اسرائیل رأی‌دهندگان به حزب‌ها رأی می‌دهند، نه به نامزد‌ها، و هر حزب برای ورود به پارلمان باید دست‌کم ۳٫۲۵ درصد آرا را به دست آورد.
برای تشکیل دولت، ائتلاف به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده نیاز دارد و هیچ حزبی در تاریخ اسرائیل به‌تنهایی به این اکثریت نرسیده است.
پیشتازی حزب آیزنکوت در نظرسنجی‌های نهایی
نظرسنجی‌های نهایی سه شبکه اصلی تلویزیونی اسرائیل که روز جمعه منتشر شد، حزب میانه‌روی «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، را با اختلافی اندک پیشتاز نشان می‌دهد: ۲۲ تا ۲۳ کرسی در برابر ۱۹ تا ۲۱ کرسی حزب لیکود نتانیاهو. ائتلاف «باهم» به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید، نخست‌وزیران پیشین، با ۱۴ تا ۱۵ کرسی سوم است.
بر پایه همین نظرسنجی‌ها، بلوک راست‌گرا و مذهبی نتانیاهو ۵۰ کرسی و بلوک اپوزیسیون بین ۵۲ تا ۵۶ کرسی به دست می‌آورد و حزب‌های فلسطینی‌تبار نیز در مجموع ۱۴ تا ۱۶ کرسی خواهند داشت؛ ارقامی که یعنی هیچ‌کدام از دو رقیب اصلی مسیر روشنی تا اکثریت ۶۱ کرسی ندارند.
پس از انتخابات، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، با حزب‌های منتخب مشورت می‌کند و مأموریت تشکیل دولت را به نماینده‌ای می‌سپارد که بیشترین شانس گردآوردن اکثریت را داشته باشد.
نتانیاهو و نبرد برای بقای سیاسی
نتانیاهوی ۷۷ ساله که در سه دوره بیش از ۱۸ سال نخست‌وزیر بوده است، کارزارش را بر امنیت ملی بنا کرد و تجربه و سیاست‌های نظامی خود را برای مقابله با تهدیدهای منطقه‌ای ضروری خواند. با این حال او با انتقاد از ناتوانی دولتش در جلوگیری از حملات ۷ اکتبر، نحوه اداره جنگ‌های پس از آن و مخالفتش با تشکیل کمیسیون تحقیق رسمی درباره ناکامی‌های امنیتی روبه‌روست.
نتانیاهو هم‌زمان در پرونده‌های فساد محاکمه می‌شود؛ اتهام‌هایی که آن را رد کرده. در عین حال دیوان کیفری بین‌المللی نیز برای او به اتهام جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت در غزه حکم بازداشت صادر کرده است.
شرکای احتمالی ائتلاف او حزب‌های راست افراطی ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی، و بتسال‌ال اسموتریچ، وزیر دارایی، و نیز حزب‌های فوق‌ارتدوکس شاس و یهودیت توراتی متحدند؛ حزب‌هایی که خواهان گسترش شهرک‌سازی در کرانه باختری اشغالی‌اند و با تشکیل کشور فلسطین مخالفند. حزب‌های فوق‌ارتدوکس نیز به دلیل اصرار بر معافیت طلاب دینی از خدمت نظامی، در شرایطی که ارتش اسرائیل پس از سال‌ها جنگ با کمبود نیرو روبه‌روست، زیر فشار انتقاد قرار گرفته‌اند.
آیزنکوت؛ تغییر در رهبری، نه در سیاست امنیتی
آیزنکوت، ۶۶ ساله، از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ رئیس ستاد ارتش اسرائیل بود و پس از حملات ۷ اکتبر به دولت اضطراری نتانیاهو پیوست، اما بعدتر در اعتراض به نحوه اداره حمله به غزه و نبود راهبرد سیاسی روشن از دولت خارج شد. پسر او در دسامبر ۲۰۲۳ هنگام خدمت در ارتش اسرائیل در غزه کشته شد.
آیزنکوت با شعار پاسخ‌گویی دولت، ثبات سیاسی و بازگرداندن اعتماد عمومی به نهادهای حکومت وارد کارزار شده و از تشکیل کمیسیون تحقیق رسمی درباره ناکامی‌های ۷ اکتبر و پایان معافیت‌های گسترده فوق‌ارتدوکس‌ها از خدمت نظامی حمایت می‌کند. با این حال او در مسائل امنیتی اصلی مواضعی نزدیک به نتانیاهو دارد: با تشکیل کشور کاملا مستقل فلسطین در شرایط کنونی مخالف است و می‌گوید توان نظامی و حکومت حماس در غزه باید برچیده شود.
احزاب عربی می‌توانند ترازوی قدرت شوند
حزب‌های اصلی نماینده شهروندان فلسطینی اسرائیل، یعنی فهرست مشترک با حدود ۹ کرسی و «رعم» با ۵ تا ۷ کرسی، اگر هیچ‌یک از دو بلوک به ۶۱ کرسی نرسند می‌توانند نقشی تعیین‌کننده پیدا کنند؛ چرا که دولت احتمالی آیزنکوت ممکن است به حمایت آنها، چه در قالب ائتلاف رسمی و چه پشتیبانی از بیرون پارلمان، نیاز داشته باشد.
اما آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین و رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، پیوستن به دولتی وابسته به حزب‌های فلسطینی‌تبار را رد کرده است و نتانیاهو نیز پیوسته از احتمال اثرگذاری این حزب‌ها برای بسیج رأی‌دهندگان راست‌گرا استفاده کرده است.
نظرسنجی‌های خروجی بلافاصله پس از پایان رأی‌گیری در ساعت ۱۰ شب سه‌شنبه منتشر می‌شود و نتایج رسمی اولیه در طول شب خواهد آمد، اما شمارش آرای نظامیان، بیمارستان‌ها و زندان‌ها ممکن است چند روز طول بکشد. نتایج رسمی قرار است تا ۴ نوامبر (۱۳ آبان ۱۴۰۵) منتشر شود و پس از آن مذاکرات ائتلاف می‌تواند هفته‌ها ادامه یابد. اگر هیچ‌کدام از دو سو نتوانند اکثریت بسازند، نتانیاهو در مقام نخست‌وزیر موقت باقی می‌ماند و حتی برگزاری انتخاباتی دیگر دور از ذهن نیست.
