ناو هواپیمابر روزولت در اوج تنشها میان ایالات متحده و ایران روز دوشنبه وارد خاورمیانه شد؛ در همین حال، حکیم جفریز، رهبر دموکراتها در مجلس نمایندگان ایالات متحده که انتظار میرود در کمتر از دو ماه آینده ریاست این مجلس را بر عهده بگیرد، خواستار پایان جنگ با ایران شد.
یک مقام آمریکایی روز دوشنبه به شبکه خبری الجزیره گفت، ناو هواپیمابر هستهای تئودور روزولت به خاورمیانه رسیده و به دو ناو هواپیمابر دیگر ایالات متحده، جورج واشینگتن و جورج اچ. دبلیو. بوش، در منطقه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) پیوسته است؛ هرچند پنتاگون و سنتکام هنوز این استقرار را رسما تایید نکردهاند.
روزولت، که بیش از پنج هزار پرسنل و یک یگان کامل هوایی دارد، در ماه اکتبر پایگاه خود در سندیگو را ترک کرده بود و اکنون سومین ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه است.
ورود روزولت بخشی از تقویت گسترده نیروی نظامی آمریکا پیرامون ایران است. والاستریت ژورنال گزارش داده که واشینگتن در روزهای اخیر نیروهای بیشتری به خلیج فارس فرستاده است؛ از جمله دو گروه آماده آبیخاکی تریپولی و باکسر با مجموع چهار هزار و ۵۰۰ تفنگدار و ملوان و حدود دو هزار سرباز از نیروی واکنش فوری لشکر ۸۲ هوابرد.
گروه آبیخاکی مکین آیلند نیز ماه گذشته با بیش از دو هزار تفنگدار دریایی وارد منطقه شد و در مجموع، از زمان حملات مستقیم آمریکا به ایران در ماه فوریه، نزدیک به هفت هزار نیروی اضافی به خاورمیانه اعزام شدهاند. ایالات متحده همچنین از اوایل فوریه بیش از ۱۲۰ هواپیمای نظامی، از جمله جنگندههای اف-۳۵ و اف-۲۲ و بمبافکنهای بی-۵۲، به منطقه فرستاده و حدود ۴۰ هزار سرباز در خاورمیانه دارد.
از سوی دیگر، حکیم جفریز در پیامی، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را عامل گرانی زندگی آمریکاییها خواند و نوشت: «جنگ نسنجیده و انتخابی در ایران، زندگی شما را بسیار گرانتر کرده است و باید پایان یابد.»
ایران در واکنش به حمله نظامی آمریکا و اسرائیل، عبور و مرور کشتیها از تنگه هرمز را محدود کرده؛ امری که قیمت خواربار، بنزین، سفر و دیگر نیازهای روزمره را در ایالات متحده بالا برده است. حدود ۹۰ درصد از رایدهندگان آمریکایی گفتهاند هزینه زندگی عامل مهمی در رای آنها در انتخابات کنگره بوده است؛ انتخاباتی که حزب جمهوریخواه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در آن هر دو مجلس نمایندگان و سنا را از دست داد.
با این همه، پیامهای واشینگتن دوپهلوست. ترامپ هفته گذشته گفت حملات بیشتر به ایران «بسیار بعید» است و پس از دیدار با نخستوزیر قطر در کاخ سفید، از تمایل خود به توافق سخن گفت؛ اما همزمان بر ادامه فشار اقتصادی، از جمله بر نفت و کشتیرانی ایران، پای فشرد و در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که ایالات متحده پول و نفت ایران، به ارزش صدها میلیارد دلار، را در اختیار دارد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز گفت فشار اقتصادی کارساز بوده و از سرگیری عملیات گسترده نظامی را احتمالا غیرضروری کرد، هرچند حملات بیشتر را رد نکرد و گفت: «فشار اقتصادی بر ایران باز هم بدتر خواهد شد.»
با این حال کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزیر خارجه، هشدار داد که آمریکا شاید از دیپلماسی برای خریدن زمان و آمادهکردن زمینه حملهای دیگر به ایران سوءاستفاده میکند و گفت: «ایران از نمایش قدرت نظامی نمیهراسد و ملت ایران تسلیم منطق زور نخواهد شد.» محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران، نیز هفته گذشته به الجزیره گفت تهران میخواهد از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» عبور کند و هفت شرط خود برای توافق، از جمله پایان محاصره دریایی و تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و اعلام رسمی پایان جنگ، را از مسیر یک میانجی قطری به واشینگتن رسانده و منتظر پاسخ رسمی است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، نیز با اشاره به اثر فزاینده تجاوز آمریکا و اسرائیل بر امنیت انرژی منطقه، خواستار همکاری انرژی منطقهای و چارچوبی مستقل برای امنیت انرژی شد.
تحلیلگران هشدار میدهند که همین ترکیب بنبست دیپلماسی و انباشت نظامی خطرناک است. علی واعظ، معاون برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای گروه بینالمللی بحران، به الجزیره گفت هر دو طرف میکوشند از بازگشت به جنگ تمامعیار بازدارند و همزمان عزم خود را به نمایش بگذارند و افزود: «خطر این است که تلاشهای آنها برای بازداشتن جنگی دیگر، ناخواسته جنگی را شعلهور کند که هیچیک از دو طرف نمیخواهد.» راشد المهندی، مدیر مؤسسه پژوهشهای خاورمیانه در دانشگاه قطر، نیز به الجزیره گفت: «دیپلماسی هنوز نبض دارد، اما زیر بار بیاعتمادی متقابل و خواستههای حداکثری در حال خفهشدن است» و مسئله اصلی اکنون ترتیب گامها و اهرمهاست؛ چرا که ایرانیها گمان میکنند اهرم بیشتری دارند و آمریکاییها نیز همین گمان را درباره خود دارند.







