نشریه اکونومیست مینویسد جنگ ۳۹ روزه دو واقعیت مهم را آشکار کرد: نخست، توانایی ایران در بستن تنگه هرمز بهعنوان یکی از حیاتیترین شریانهای انرژی جهان، و دوم، افزایش تردیدها درباره اتکا به آمریکا؛ کشوری که حضور نظامیاش زمانی عامل بازدارندگی تلقی میشد، اما اکنون خود میتواند آغازگر بحران باشد.
در آستانه آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد، چشمانداز آتشبس شکنندهتر از آن است که بهسادگی به صلحی پایدار تبدیل شود. اختلاف بر سر شمول لبنان در آتشبس، تداوم حملات اسرائیل، شروط اولیه تهران و تهدیدهای همزمان واشنگتن، فضای مذاکرات را با بیاعتمادی عمیق همراه کرده است. در چنین شرایطی، پاکستان با هدفی حداقلی—حفظ آتشبس و تداوم گفتوگوها—میکوشد از فروپاشی کامل مسیر دیپلماتیک جلوگیری کند؛ مسیری که سرنوشت آن نهتنها برای منطقه، بلکه برای اقتصاد جهانی نیز تعیینکننده است.
میانجیگری پاکستان برای مذاکرات آتشبس میان ایران و ایالات متحده نقطه عطفی در سیاست خارجی این کشور مسلمان آسیای جنوب آسیا محسوب میشود. در حالی که پیشتر کشورهایی نظیر عمان، قطر یا ترکیه نقشهای کلیدی اینچنینی را در منازعات خاورمیانه ایفا میکردند، اینبار دکترین سیاست خارجی اسلامآباد دست بالا را یافت و توانست طرفین را به آتشبس و مذاکره برای پایان جنگ راضی کند. اما چگونه امروز اسلامآباد توانسته این موقعیت پراهمیت را بیابد و در جایگاه میانجی صلح در خاورمیانه قرار بگیرد؟
کمتر از ۲۴ ساعت پس از اعلام آتشبس ایران و آمریکا، حملات مرگبار اسرائیل به لبنان و پاسخ موشکی حزبالله، شکاف عمیقی بر سر دامنه این توافق ایجاد کرده است. تهران و متحدانش لبنان را بخشی از آتشبس میدانند، در حالیکه آمریکا و اسرائیل این موضوع را رد میکنند. همزمان، مذاکرات اسلامآباد در شرایطی آغاز میشود که نهتنها بیاعتمادی افزایش یافته، بلکه میدان لبنان به عامل تعیینکننده سرنوشت این گفتوگوها تبدیل شده است.