مقامات ارشد ایالات متحده و پاکستان روز شنبه دوم خرداد از پیشرفت در مذاکرات با ایران برای دستیابی به پیشنویس توافقی جهت پایان دادن به جنگ در خاورمیانه خبر دادند؛ این در حالی است که ایران میگوید همچنان اختلافات میان طرفین پابرجا است.
فردریش مرتس که در حمله نخست اسرائیل به ایران در سال گذشته با هیجانی زبانزد لب به ستایش نتانیاهو و ارتش اسرائیل گشود و گفت «این کار کثیفی است که اسرائیل برای همه ما انجام میدهد»، امروز در مرور عملکرد حملههای اخیر آمریکا و اسرائیل و روند مذاکرات با ایران در جمع دانشجویان ماربورگ آلمان گفت ایران به وضوح آمریکا و اسرائیل را تحقیر کرد.
نشریه بریتانیایی اکونومیست به تحلیل شرایط حکومت ایران در پی کشته شدن آیتالله علی خامنهای پرداخته و آن را به شدت متشتت و پرهرج و مرج توصیف کرده بهگونهای که مدعیان بسیاری در مذاکره با آمریکا سر برآوردهاند و همین امر امکان دستیابی به توافق صلح را سلب میکند.
سفر عباس عراقچی به اسلامآباد در حالی انجام میشود که تهران با تأکید بر دیپلماسی منطقهای، نشانههایی از آمادگی برای بازگشت به مذاکرات نشان داده؛ در مقابل، آمریکا همزمان از تداوم فشار و نبود عجله برای توافق سخن میگوید.
با ادامه جنگ لفظی مقامات ایران و ایالات متحده، سرنوشت مذاکرات اسلامآباد در هالهای ابهام فرو رفته چنانکه محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، هشدار داده که که اگر آتشبس دو هفتهای بدون دستیابی به توافق تا روز چهارشنبه پایان یابد، ایران «آماده است کارتهای جدیدی را در میدان نبرد« رو کند».
در حالی که جی.دی. ونس ، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، برای دور جدید مذاکره با مقامات ایرانی راهی اسلاماباد شده است، وبسایت میدلایست آی به نقل از مقامات منطقه گزارش داد که میانجیها فعلا توافق میان تهران و واشینگتن را محتمل نمیدانند، بلکه بهدنبال تمدید آتشبس هستند.
با افزایش تلاشها برای برگزاری دور دوم مذاکرات میان ایالات متحده و ایران با هدف پایان دادن به جنگ میان دو کشور، یکی از اصلیترین محورهای اختلاف به موضوع داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور تبدیل شده است. شبکه خبری الجزیره در گزارشی به این داراییها پرداخته و رد آنها را در کشورهای مختلف، نظیر چین و هند گرفته است.
ایران اعلام کرد که تنگه هرمز طی دوره ۱۰ روزه آتشبس در لبنان برای تمام کشتیهای تجاری «بهطور کامل» باز است، امری که اگرچه با استقبال دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، مواجه شده اما او تاکید کرده که محاصره دریایی ایران تا زمان دستیابی به توافق ادامه خواهد داشت.
دونالد ترامپ اعلام کرد که مذاکرات با ایران به مرحله پیشرفتهای رسیده و تهران «تقریباً با همه چیز» موافقت کرده است. او از احتمال برگزاری دور بعدی گفتوگوها در روزهای آینده خبر داد و هشدار داد در صورت شکست مذاکرات، درگیریها از سر گرفته میشود.
در حالی که مذاکرات مستقیم میان ایران و ایالات متحده در اسلامآباد وارد مراحل فنی و کارشناسی شده، این گفتوگوها که پس از جنگ ۳۹ روزه و در سایه یک آتشبس موقت انجام میشود، عالیترین سطح مذاکرات میان دو کشور طی ۴۷ سال حکومت جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود.
نشریه اکونومیست مینویسد جنگ ۳۹ روزه دو واقعیت مهم را آشکار کرد: نخست، توانایی ایران در بستن تنگه هرمز بهعنوان یکی از حیاتیترین شریانهای انرژی جهان، و دوم، افزایش تردیدها درباره اتکا به آمریکا؛ کشوری که حضور نظامیاش زمانی عامل بازدارندگی تلقی میشد، اما اکنون خود میتواند آغازگر بحران باشد.
در آستانه آغاز مذاکرات ایران و آمریکا در اسلامآباد، چشمانداز آتشبس شکنندهتر از آن است که بهسادگی به صلحی پایدار تبدیل شود. اختلاف بر سر شمول لبنان در آتشبس، تداوم حملات اسرائیل، شروط اولیه تهران و تهدیدهای همزمان واشنگتن، فضای مذاکرات را با بیاعتمادی عمیق همراه کرده است. در چنین شرایطی، پاکستان با هدفی حداقلی—حفظ آتشبس و تداوم گفتوگوها—میکوشد از فروپاشی کامل مسیر دیپلماتیک جلوگیری کند؛ مسیری که سرنوشت آن نهتنها برای منطقه، بلکه برای اقتصاد جهانی نیز تعیینکننده است.