دولت ترامپ در تازهترین نسخه از راهبرد امنیت ملی ایالات متحده هشدار داده که اروپا بهدلیل سیاستهای مهاجرتیاش در آستانه «محو تمدنی» قرار گرفته و حتی برخی اعضای ناتو ممکن است طی دهههای آینده دارای «اکثریتی غیراروپایی» شوند.
در این سند ۳۳ صفحهای که شبانه منتشر شد، کاخ سفید میگوید آمریکا باید برای «اصلاح مسیر اروپا» از احزاب ملیگرا و ضدمهاجرت در سراسر قاره حمایت کند؛ احزابی که بهباور نویسندگان سند، برای احیای «اعتماد تمدنی» اروپا ضروریاند.
هشدار درباره آینده جمعیتی اروپا
بهگفته دولت ترامپ، موجهای مهاجرتی اخیر «هویت ملی کشورهای اروپایی را دگرگون کرده» و ادامه این روند میتواند چهره برخی اعضای ناتو را بهطور بنیادین تغییر دهد. سند میگوید اروپا در صورتی قابل دفاع باقی میماند که «اروپایی بماند» و سیاستهای کنونی باعث شده قاره «در مسیری خطرناک و نامشخص» حرکت کند.
ترامپ در دیباچه این سند نوشته است: «در هر کاری، آمریکا را اولویت میدهیم. این راهنمایی است برای اینکه چگونه بزرگترین کشور تاریخ باقی بمانیم.» او هشدار میدهد که اروپا «بهسرعت مسیر تمدنی خود را از دست میدهد» و آمریکا باید با همکاری «نیروهای میهنپرست» این روند را معکوس کند.
حمایت آشکار از احزاب راست افراطی
در بخشی با عنوان «ترویج عظمت اروپا»، سند توضیح میدهد که ایالات متحده باید «مقاومت» را در قاره تقویت کند؛ مقاومتی که از طریق پشتیبانی سیاسی از احزاب مخالف مهاجرت و حامی ملیگرایی شکل میگیرد. هرچند اشاره مستقیم به نام احزاب نشده، اما توصیفات سند بهروشنی با گروههایی مانند «حزب ریفورم بریتانیا»Reform UK در بریتانیا و آی.دی.اف در آلمان همخوانی دارد؛ حزبی که دستگاه اطلاعاتی آلمان آن را «افراطگرا» خوانده است.
تحلیلگران میگویند این سند صریحترین بیان سیاست دولت ترامپ در جهانیسازی شعار «اول آمریکا»ست؛ شعاری که اکنون از مرزهای آمریکا فراتر رفته و به فراخوانی برای احزاب راستگرای اروپا تبدیل شده است. در برخی بخشها، متن سند بازتابی از ادبیات نظریه «جایگزینی بزرگ» دارد؛ روایتی توطئهمحور که مدعی است موج مهاجرت در حال جایگزینی جمعیت سفیدپوست اروپاست.
انتقاد تند از اتحادیه اروپا
بخش دیگری از این راهبرد، اتحادیه اروپا و نهادهای فراملی مشابه را متهم میکند که «آزادی بیان را محدود» و «حاکمیت ملی» را تضعیف کردهاند. سند میگوید این نهادها با «مقررات خفهکننده» مانع رشد اقتصادی شدهاند و در تلاشاند مانع قدرتگیری احزاب میهنپرست شوند.
به نوشته این سند، «نفوذ روبهافزایش احزاب میهنپرست در اروپا روزنهای از امید گشوده است و هدف آمریکا باید کمک به اصلاح مسیر اروپا باشد.»
واکنش تند در اروپا
انتشار سند در کمتر از چند ساعت با واکنشهای تند دولتها و سیاستمداران اروپایی روبهرو شد.
یوهان وادِفول، وزیر خارجه آلمان، گفت برلین «نیازی به توصیه هیچ کشور دیگری درباره نحوه اداره جامعه آزاد خود ندارد.» او تأکید کرد که آزادی بیان و اصول دموکراتیک در آلمان «مربوط به دخالت خارجی نیست»، هرچند آلمان آمریکا را مهمترین متحد خود در ناتو میداند.
براندو بنیفئی، رئیس هیأت روابط پارلمان اروپا با آمریکا، سند دولت ترامپ را «حملهای مستقیم به اتحادیه اروپا» توصیف کرد و گفت لحن و مضمون آن «کاملاً غیرقابل قبول» است. بهگفته او، برخی بخشهای سند «بهطور صریح دخالت در انتخابات» کشورهای اروپایی را تشویق میکند.
تحلیلگران اروپایی میگویند این سند نقطه عطف تازهای در تنشهای میان واشنگتن و بروکسل است؛ تنشهایی که اکنون از حوزه اقتصاد و امنیت فراتر رفته و به میدان نبرد هویتی و تمدنی وارد شدهاند.
