آسوشیتدپرس گزارش داده است که جنگ ششماهه دولت دونالد ترامپ علیه ایران، ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا در اروپا را به سطحی «فراتر از وضعیت بحرانی» رسانده و توان دفاعی ناتو در برابر حمله احتمالی روسیه را بهشدت محدود کرده است؛ ادعایی که مقامهای پنتاگون و ناتو آن را رد میکنند.
یک مقام دفاعی آمریکا در اروپا و یک مقام ناتو به آسوشیتدپرس گفتهاند که انتقال گسترده موشکهای رهگیر از اروپا به خاورمیانه و مصرف سریع آنها برای مقابله با حملات پهپادی و موشکی ایران، کمبودی نگرانکننده در زرادخانههای آمریکا و ناتو ایجاد کرده است. این دو مقام به دلیل حساسیت موضوع، نخواستند نامشان فاش شود.
به گفته مقام آمریکایی، جدیترین کمبود به موشکهای پاتریوت مربوط میشود؛ سامانهای که توانایی رهگیری موشکهای بالستیک پرسرعت روسیه را دارد. او هشدار داده است که در صورت حمله موشکی روسیه به یک مقر نظامی، نیروگاه یا زیرساخت مهم در اروپا، ناتو ممکن است در موقعیتی مشابه اوکراین قرار گیرد و به دلیل کمبود موشکهای رهگیر، ناچار شود حملات متوالی را تحمل کند.
این مقام افزود ارتش آمریکا در اروپا «قطعاً» موشک پاتریوت کافی برای مقابله با یک حمله بالستیک ادامهدار در اختیار ندارد و حتی توان آن برای دفاع در برابر یک حمله محدود یا موشک روسی منحرفشده از مسیر نیز «بسیار محدود» است.
بخش مهمی از ذخایر موشکی مستقر در اروپا برای حمایت از نیروهای آمریکایی و متحدان واشینگتن به خاورمیانه منتقل شده است. آمریکا و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس طی ماههای گذشته شمار قابلتوجهی از موشکهای رهگیر، از جمله پاتریوت، را برای مقابله با پهپادها و موشکهای ایران شلیک کردهاند. برخی از این حملات به کشته و زخمیشدن نظامیان آمریکایی نیز انجامیده است.
نیماد بررسی میکند: تلاش ایران برای روشن شدن سرنوشت خلبانان خود در قطر
با این حال، مقامهای رسمی آمریکا و ناتو گزارشها درباره رسیدن ذخایر به سطح بحرانی را رد کردهاند. سرهنگ مارتین اودانل، سخنگوی ارشد نظامی ناتو، گفته است این ادعا که تعداد موشکهای پاتریوت در اروپا به سطح «فراتر از بحران» رسیده، صحت ندارد. به گفته او، ناتو هم توان دفاع از اعضای خود را دارد و هم میتواند به ارسال تجهیزات دفاعی به اوکراین ادامه دهد.
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، نیز ادعای کمبود مهمات را «نادرست» خواند و گفت ارتش آمریکا برای انجام عملیات در زمان و مکان مورد نظر رئیسجمهوری، امکانات لازم را در اختیار دارد و همچنان از زرادخانهای آماده و کافی برای دفاع از نیروها و منافع خود برخوردار است.
با وجود این تکذیبها، اوکراین همچنان خواهان دریافت پاتریوتهای بیشتری برای مقابله با حملات موشکی روسیه است. کییف میگوید تنها این سامانه آمریکایی قادر است موشکهای بالستیک پیشرفته روسیه را رهگیری کند؛ موشکهایی که در ماههای اخیر بیش از گذشته از خطوط دفاعی اوکراین عبور کردهاند.
ایالات متحده طی چهار سال و نیم جنگ اوکراین صدها موشک پاتریوت در اختیار کییف قرار داده است. مارک کانسیان، مشاور ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، شمار موشکهای ارسالشده در دوره جو بایدن را حدود ۶۰۰ فروند برآورد میکند. با این حال، کارشناسان میگویند جنگ ایران نقطه عطف اصلی در کاهش ذخایر بوده است.
برآورد این مرکز نشان میدهد حدود ۶۵ درصد از ذخیره پاتریوت آمریکا، معادل تقریباً هزار و ۵۰۰ فروند از مجموع دو هزار و ۳۳۰ موشک، در جنگ ایران مصرف شده است. انتظار میرود امسال حدود ۶۰۰ موشک جدید، از جمله بخشی از موشکهای درنظرگرفتهشده برای اروپا، تولید شود. هدف آمریکا افزایش ظرفیت تولید به سالانه دو هزار فروند تا سال ۲۰۳۰ است.
اروپا در کوتاهمدت جایگزینهای محدودی برای پاتریوت دارد. سامانه فرانسوی-ایتالیایی «سمپتی نسل جدید» یکی از گزینههای احتمالی است، اما نسخه تازه آن هنوز در میدان جنگ آزمایش نشده و نمونه کنونی نیز برد کمتری از پاتریوت دارد. ناوهای جنگی مجهز به پدافند هوایی هم ممکن است از محل هدف فاصله زیادی داشته باشند و خود در معرض حمله قرار گیرند.
نامه سرگشاده روشنفکران جهان در حمایت از زندانیان سیاسی ایران؛ میان دو تیغه سرکوب
ناتو اعلام کرده نخستین مرکز تولید موشک پاتریوت در اروپا قرار است در ماه سپتامبر در آلمان افتتاح شود و احتمالاً تحویل تولیدات آن از اوایل سال آینده آغاز خواهد شد. آلمان، هلند، رومانی و اسپانیا در میان نخستین دریافتکنندگان خواهند بود. با این همه، برخی کشورها اکنون سامانههای گرانقیمت پاتریوت در اختیار دارند، اما با کمبود مهمات مورد نیاز آنها روبهرو هستند.
کارشناسان معتقدند روسیه در شرایط کنونی احتمالاً توان اجرای یک حمله هوایی طولانی علیه ناتو را ندارد، زیرا بخش بزرگی از ظرفیت نظامی خود را در جنگ اوکراین به کار گرفته است. حملات اخیر اوکراین به داخل خاک روسیه نیز ضعفهایی را در پدافند هوایی مسکو آشکار کرده است.
اد آرنولد، پژوهشگر مؤسسه سلطنتی خدمات متحد در لندن، میگوید واقعیت ناخوشایند این است که در شرایط فعلی، شاید مهمترین عامل بازدارنده در برابر حمله روسیه نه توان پدافندی ناتو، بلکه محدودیتهای نظامی خود مسکو باشد.
