در روزهایی که تبادل موشکی بین ایران و آمریکا از سر گرفته شده، غیبت جی.دی. ونس رئیس تیم مذاکرات آمریکا با ایران که از مخالفان عملیات نظامی علیه ایران بود و حضور نیافتنش در کنار ترامپ در رسانههای ملی معنادار شده است.
ونس، سرباز جنگ عراق و منتقد دیرینه مداخلات خارجی، حتی در مراسم و جشنهای دویست و پنجاهمین سالگرد ملی آمریکا در چهارم جولای نیز، نه در کنار ترامپ، بلکه در مراسمی که جداگانه در نیویورک ترتیب داده بود حضور یافت و از «رویارویی با آینده» و «ضرورت اتحاد» بین حامیان خود سخن گفت.
آخرین حضور او در کنار ترامپ در رسانهها در مراسم یادبود روز ملی آمریکا به دو ماه پیش بازمیگردد. ونس تمامی اعلامهای رسانهای پیش، در حین، و پس از مذاکرات با هیات ایرانی در سوییس را نیز پس از آن خود به تنهایی مدیریت و اعلام کرد.
او در تازهترین حضور همچنان تکروانه خود، دو روز پیش در سفر به میلواکی، ویسکانسین روی صحنه رفت که بیشتر شبیه تریبونی انتخاباتی تفسیر شد. ونس در یک سخنرانی ۴۰ دقیقهای در بین اعضای گارد ملی هوایی ویسکانسین از مبارزه با کلاهبرداری در حوزه مراقبتهای بهداشتی و خدمات «مدیکید» گفت. او همچنین در مراسم جانبی سخنرانیاش که برای جمعآوری کمک مالی برای کمیته ملی جمهوریخواهان در میلواکی برپا شده بود حضور یافت و با میهمانان پرنفوذ میلواکی مستقیم سخن گفت.
اختلافهای فلسفی با ترامپ
ترامپ اذعان کرده ونس «از نظر فلسفی» با او متفاوت است و همین جمله، جمهوریخواهان منتقد ترامپ را در سبک سنگین کردنهای بعدی برای انتخابات ۲۰۲۸ ریاست جمهوری بیشتر به قامت ونس، این جمهوریخواه جوان متوجه کرده است. ترامپ در کنفرانس خبری در باشگاه گلف خود در دورال، فلوریدا در روزهای جنگ با ایران در فروردین با اشاره به این اختلاف همچنین اذعان کرد ونس «شاید اشتیاق کمتری» به اقدام نظامی علیه ایران داشت.
هرچند ونس همچنان «اختلافات فلسفی» خود با ترامپ را پشت در بسته جلسات خصوصی نگه دارد اما مرور برخی کتابهای منتشر شده این ماه در آمریکا و نیز شنیدههای منتشر شده رسانهها از برخی جلسات، چشماندازهای روشنتری به دست میدهد.
انتشار مشاجرات لفظی
در این دوران که ترامپ سخت درگیر حملههای دوباره به ایران است و ونس به نظر میرسد از او «فاصله» گرفته است، رسانههای راستگرا خصوصا او و اختلاف نظرهایش با ترامپ را مورد تحلیل قرار میدهند. به تفسیر آنها ونس کسی است که «با جنگ علیه ایران مخالف است» و از ابتدا در جلسات کاخ سفید، مداخله نظامی آمریکا در دیگر کشورها را زیر سوال میبرد، حتی اگر در نشستهای عمومی از عملیاتهای جنگی ترامپ به حسب وظیفه معاونیاش دفاع کرده است.
پولیتیکو، نشریه روشنفکری راستگرا در گزارشی از ونس در روزهای حمله آمریکا و اسرائیل به ایران نوشته که او از ابتدا در مورد حمله به ایران «تردید» داشت و به نقل از دو مقام کاخ سفید نوشت او «نگران موفقیت» آمریکا در درگیری نظامی با ایران است، موردی که بارها در نشستهای داخلی کاخ سفید مطرح کرد.
اما حمله به ایران اولین موردی نیست که ونس در مورد اقدام نظامی آمریکا با ترامپ اختلاف نظر دارد. در اوایل سال گذشته نیز وقتی آمریکا حوثیها را بمباران کرد، همین نشریه پولیتیکو از گفتوگوی محرمانه ونس با دیگر مقامات دولت پرده برداشت که به عقیده ونس، این حمله اقدامی «اشتباه» بود.
درون ریاست جمهوری امپریالیستی ترامپ
کتاب جدید مگی هابرمن و جاناتان سوان با عنوان «تغییر رژیم: درون ریاست جمهوری امپریالیستی دونالد ترامپ» که همین ماه منتشر شد هم جزئیات قابل توجهی از ناامیدی ترامپ از ونس و اختلاف نظرشان را شرح میدهد. در شرح یکی از روزها، این دو خبرنگار نیویورک تایمز مینویسند ترامپ، تابستان گذشته از ونس، به دلیل اینکه طوطیوار همان کلمات ترامپ مبنی بر اینکه برنامه تسلیحات هستهای ایران «کاملا نابود شده» را در مصاحبههای خود تکرار نکرده به شدت عصبانی شده و یادآوری کرده «همه فقط باید حرف من را کپی کنند.»
عصبانیت ترامپ در زمانی ابراز شد که ونس ساعاتی پس از حملات، در پاسخ به این سوال که آیا تاسیسات هستهای تهران واقعا «نابود» شده است، گفته بود «چیزی که میدانیم این است که برنامه هستهای آنها را به میزان قابل توجهی به عقب راندیم.» با اعلام عصبانیت ترامپ اما، ونس مجبور شد در مصاحبه بعدی خود که با فاکس نیوز انجام شد از کلمه تاسیسات هسته ای ایران «نابود شده» استفاده کند، هر چند ساعاتی بعد اطلاعات اولیهای که به رسانهها درز کرد نشان داد که آسیب به تاسیسات هستهای ایران با آنچه ترامپ تبلیغ کرده بود، مطابقت ندارد و تاسیسات هستهای ایران در عملیات «پرافتخار» آمریکا و حتی با به پرواز درآوردن غول مشهور آسمانها، هواپیمای بی-۲ هم در عمق خود باقیست.
صحنههای درگیری لفظی بین ترامپ و ونس در این کتاب کم نیست. هابرمن و سوان همچنین مینویسند که ونس در شب عملیات حمله به ایران «مضطرب» به نظر میرسید و برخی از دستیاران فکر میکردند ونس نگران بود که این حمله منجر به یک درگیری طولانی شود و آمریکا را درگیر جنگ نگهدارد. آنها روایت میکنند شب عملیات وقتی ونس به ترامپ توصیه کرد بخشی از سخنرانی خود در مورد حملات را تعدیل کند، ترامپ با پرخاش به او پاسخ داد «خودم میدانم چه کار میکنم.»
انتخابات ۲۰۲۸ آتی
آنچه واضح است ونس در دوران فاصلهگیری از تصمیمگیریهای نظامی ترامپ سخت بر حضور یافتن بین مردم در گردهماییها، مراسم و بازدید از ایالتها متمرکز است و کتاب تازه منتشر شده او بهترین بهانه برای کمپین انتخاباتی زود آغاز اوست. کتاب دوم او که این روزها روی پیشخوان کتابفروشیها رفته «عشای ربانی» نام دارد و پس از کتاب قبلی او منتشر میشود که بیش از یک سال در ستون پرفروشترینهای نیویورک تایمز باقی ماند و الهامبخش فیلم «مرثیه هیلبیلی» به کارگردانی ران هاوارد شد که دو نامزدی اسکار را از آن خود کرد.
عشای ربانی روایتگر تغییر مذهب ونس به کاتولیک است و در روزهای قابل توجهی منتشر میشود، روزهایی که ونس به زودی با عشای خود و تصمیم مهم در مورد آینده سیاسی خود روبرو میشود. اگر جو بایدن معاون اوباما توانست بر کرسی ریاست جمهوری پس از اوباما بنشیند چرا ونس که ۴۰ سال از بایدن جوانتر و احاطه شده در حلقه حمایتی کاتولیکهای آمریکا و نیز ثروتمندان راستگرای سیلیکن ولی است صندلی ترامپ را در انتخابات ۲۰۲۸ آمریکا از آن خود نکند؟ اما پرسش اینجاست آیا حمایتی را که اوباما از بایدن معاون خود دریغ نکرد ترامپ نیز برای ونس خواهد داشت؟ مرور روابط ترامپ و ونس و نیز شخصیت خودمحور ترامپ پاسخ مثبت محکمی به این پرسش نمی دهد.
سیانان خبر داده است که ونس قرار است امشب جمعه در میان مصاحبههای رسانهای متعدد دیگری که بر ایران متمرکز هستند، در برنامه «The View» شبکه ایبیسی حضور یابد، حضوری که بیشک به بینندگان آمریکایی یادآوری میکند این ونس بود که به عنوان مذاکرهکننده اصلی در توافق دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران داوطلب شد و همچنان وظیفه فروش این توافق را بر عهده دارد.
به هر حال ونس آن جوان تشنه سیاستیست که در سال ۲۰۱۶ وقتی فقط ۳۵ سال داشت گمانهزنی کرد که دونالد ترامپ میتواند «هیتلر آمریکا» و یک «عوامفریب» باشد. همان منتقد صریح، و فقط هشت سال بعد، بالاترین پست دولت ترامپ را از آن خود کرد.
نیماد بررسی میکند: چگونه ایران و اسرائیل برای جنگ احتمالی آتی آماده میشوند
