شبکه خبری الجزیره در گزارشی به پسلرزههای اعتراضات دی ماه در ایران پرداخته که با تعطیلی برخی کسبوکارهای خصوصی به دستور مقامات ایرانی همچنان ادامه دارد.
این گزارش که به قلم مازیار معتمدی نوشته شده است تاکید میکند که نه پلیس و نه دستگاه قضایی توضیح مشخصی درباره دلیل تعطیلی این کسبوکارها ارائه نکردهاند، اما بسیاری از این واحدها که اغلب محل تجمع جوانان در مناطق مرکزی و شمالی تهران بودند، یا در اعتصابها شرکت داشتند یا با انتشار استوریهای اینستاگرامی از اعتراضهای سراسری حمایت کرده بودند.
اقتصاد رو به افول کشور فشار زیادی را بر مردم و صاحبان مشاغل وارد کرده که همین نیز جرقه اعتراضات خونین اخیر را زد و این میان نشانی هم از بهبود شرایط اقتصادی دیده نمیشود. با این حال چنانکه گزارش الجزیره اشاره میکند طی روزهای اخیر، دهها کسبوکار کوچک و متوسط، از جمله رستورانها، کافهها، گالریهای هنری و بستنیفروشیها با حکم اداره اماکن پلمب شدهاند.
اطلاعیههایی که در صفحات شبکههای اجتماعی این کسبوکارها منتشر شده، اعلام میکند مطالبی که آنها منتشر کردهاند «مغایر با قوانین کشور و مقررات پلیس» تشخیص داده شده است.
الجزیره به مورد بازداشت محمدعلی ساعدینیا، تاجر سرشناس، و تلاش حکومت ایران برای مصادره اموالش به دلیل تعطیلی کافههایش در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی اشاره میکند. خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، روز دوشنبه ۲۰ بهمن تصویری از اعترافنامهای به امضای این مرد ۸۱ ساله را منتشر کرد که به رهبر جمهوری اسلامی نوشته شده و از او طلب بخشش میکرد.
در این نامه آمده است: «متأسفانه در ایام اخیر به جهت مشکلات حادث شده در بازار و تأمین مالی کارخانه، فرزندم به اشتباه و در یک زمان کوتاه همگام با بازار تهران اعلام بستن مغازهها را نمود.»
موج بازداشت اصلاحطلبان؛ حسین کروبی، علی شکوریراد و جواد امام دستگیر شدند
نامه یادشده ادامه میدهد: «اکنون هم اینجانب و هم پسرم کاملاً به اشتباه خود پی برده و از مردم عزیز عذرخواهی مینماییم چرا که اگر مشکلی بود باید حواسمان جمع باشد تا دشمنان ایران و اسلام از آن سوء استفاده نکنند.»
حمهوری اسلامی اعلام کرده است که در جریان اعتراضات ۳۱۱۷ نفر کشته شدند و آن را به گروههای «تروریستی» و «اغتشاشگرانی» نسبت داده که به گفته آنها مورد حمایت آمریکا و اسرائیل بودهاند. با این حال فعالان و نهادهای مدافع حقوق بشر شمار کشتهشدگان را به مراتب بیش از این میدانند و حکومت ایران را عامل کشتار معترضان میدانند.
گزارش سازمان ملل و نهادهای بینالمللی حقوق بشر میگوید که شواهدی دال بر استفاده گسترده نیروهای امنیتی از سلاحهای گرم علیه معترضان، از جمله کودکان، وجود دارد. آنها همچنین نسبت به یورش نیروهای امنیتی به بیمارستانها و بازداشت کارکنان درمانی هشدار دادهاند.
بر اساس تازهترین آمار هرانا، خبرگزاری فعالان حقوق بشر مستقر در آمریکا، دستکم ۶۹۸۴ نفر در جریان این اعتراضات جان باختهاند. «مای ساتو»، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور ایران، نیز گفته است که با توجه به محدودیت شدید اینترنت، ممکن است بیش از ۲۰ هزار غیرنظامی کشته شده باشند.
گزارش الجزیره در ادامه باز به اقتصاد بحرانزده ایران میپردازد که روزبهروز تحت فشار بیشتری قرار گرفته است.
پول ایران روز سهشنبه ۲۱ بهمن حدود ۱۶۲ هزار تومان در برابر هر دلار آمریکا معامله شد؛ رقمی نزدیک به پایینترین سطح تاریخی که ماه گذشته ثبت شده بود.
از مسقط تا دوحه؛ تحرکات دیپلماتیک لاریجانی همزمان با افزایش تهدیدهای آمریکا
این گزارش میگوید که در بازار بزرگ تهران، تقریبا همه مغازهها باز هستند و بر حسب ضرورت، بخشی از امور به حالت سابق بازگشته است، اما معاملات هنوز به سطح پیش از اعتراضها نرسیده است.
یکی از کسبه بازار که موتورهای الکتریکی وارداتی از چین میفروشد، به الجزیره گفت: «بعد از هفتهها فروش بسیار کم، حالا شاید به حدود ۶۰ درصدِ قبل رسیدهایم.»
او افزود: «معاملات تا حد ممکن نقدی و همانروز انجام میشود. برای یک تا دو ماه گذشته، هیچ تمایلی به معامله با چک وجود نداشته است.»
الجزیره مینویسد، در محدوده تجاری جمهوری در مرکز شهر نیز مغازهها باز هستند؛ جایی که اعتراضها در اوایل دی ماه با تجمع کسبه در واکنش به سقوط شدید ارزش پول ملی آغاز شد. با این حال، حضور نیروهای امنیتی همچنان پررنگ است و گاهی ایستهای بازرسی برپا میکنند.
