وبسایت آکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار روز چهارشنبه خود در کاخ سفید بر سر افزایش فشارهای اقتصادی بر ایران، بهویژه در زمینه فروش نفت به چین، توافق کردند.
این رسانه مینویسد که بیش از ۸۰ درصد صادرات نفت ایران راهی چین میشود و اگر پکن خرید نفت از ایران را کاهش دهد، فشار اقتصادی بر تهران بهطور قابلتوجهی افزایش خواهد یافت.
به نوشته آکسیوس، مقامهای آمریکایی بر این باورند که چنین اقدامی میتواند محاسبات ایران را تغییر داده و این کشور را به ارائه امتیازهای بیشتر در پرونده هستهای وادار کند.
منابع مطلع یادشده معتقدند که کارزار «فشار حداکثری» همزمان با ادامه مذاکرات هستهای با ایران و نیز تقویت حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه، در صورت شکست دیپلماسی، دنبال خواهد شد.
اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی مینویسد که آمریکا و اسراییل توافق کردهاند که با تمام توان سیاست فشار حداکثری علیه ایران را اجرا کنند، از جمله در زمینه فروش نفت ایران به چین.
فرمان اجرایی تازه ترامپ
دونالد ترامپ حدود ۱۰ روز پیش فرمانی اجرایی را امضا کرد که امکان افزایش فشار اقتصادی بر ایران را میسر میکند.
بر اساس این فرمان، وزیر خارجه و وزیر بازرگانی آمریکا میتوانند به رئیسجمهور توصیه کنند که بر هر کشوری که با ایران تجارت میکند، تعرفههایی تا سقف ۲۵ درصد اعمال شود.
اعمال تعرفه بر چین به دلیل خرید نفت ایران میتواند روابط پرتنش واشینگتن و پکن را پیچیدهتر کند. آمریکا در حال تلاش برای حفظ جریان تامین مواد معدنی حیاتی، بهویژه مواد نادر معدنی، از چین است و در این راستا حدود دو ماه بعد نیز نشستی در پکن برگزار خواهد شد.
هرچند ایران تولیدکننده بزرگ نفت به شمار می رود، اما بازارهای جهانی بیشتر نگران اختلال منطقهای در عرضه نفت هستند؛ بهویژه اگر ایران در واکنش، جریان انتقال نفت دیگر کشورهای منطقه را هدف قرار دهد.
اختلاف نظر پشت درهای بسته
آکسیوس در ادامه گزارش خود به نقل از مقامهای آمریکایی مینویسد که ترامپ و نتانیاهو در دیدار خود درباره هدف نهایی یعنی ایرانی بدون توان دستیابی به سلاح هستهای اتفاق نظر داشتند، اما درباره مسیر رسیدن به این هدف اختلاف نظر وجود دارد. به گفته یک مقام آمریکایی، نتانیاهو به ترامپ گفته که رسیدن به «توافقی خوب» با ایران ناممکن است و حتی اگر توافقی امضا شود، ایران به آن پایبند نخواهد بود.
در مقابل، ترامپ معتقد است هنوز امکان دستیابی به توافق وجود دارد. به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ میخواهد روند دیپلماسی را بیازماید.
به نوشته آکسیوس، ترامپ در روزهای اخیر، نظر مشاوران خود، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، را درباره احتمال موفقیت در دستیابی به توافق با ایران پرسیده است.
یک مقام آمریکایی گفت ویتکاف و کوشنر به ترامپ گفتهاند که تجربه نشان میدهد رسیدن به توافقی مطلوب با ایران، اگر نگوییم غیرممکن، دشوار است. با این حال، آنها تاکید کردهاند که تاکنون ایرانیها «حرفهای درستی» زدهاند.
به گفته این مقام، کوشنر و ویتکاف به ترامپ گفتهاند مذاکرات را ادامه خواهند داد و رویکردی سختگیرانه در پیش خواهند گرفت. در صورتی که ایران توافقی را که از نظر آنها رضایتبخش است بپذیرد، گزینه نهایی را برای تصمیمگیری در اختیار رئیسجمهور خواهند گذاشت.
گام بعدی
قرار است روز سهشنبه، ویتکاف و کوشنر در ژنو با مقامهای ایرانی دیدار کنند تا دور دوم مذاکرهها برگزار شود. آکسیوس مینویسد که اوایل این هفته، ویتکاف پیامهایی را از طریق وزیر خارجه عمان به ایران منتقل کرده است و آمریکا انتظار دارد در نشست ژنو پاسخ تهران را دریافت کند.
یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفته که واشینگتن درباره ایران واقعبین و محتاط است. به گفته وی، توپ در زمین ایران است و اگر توافق واقعی نباشد، آن را نخواهند پذیرفت.
در همین حال، مقام آمریکایی دیگری احتمال دستیابی به توافق را «صفر» دانسته و گفته است بعید به نظر میرسد که ایران و آمریکا پیشنهادهای یکدیگر را بپذیرند.
از سوی دیگر، علی قلهکی، روزنامهنگار، در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که پیامهای ویتکاف شامل پیشنهادی از سوی آمریکا بوده که بر اساس آن ایران برای سه تا پنج سال غنیسازی اورانیوم را تعلیق کند و پس از آن بتواند در سطح یک و نیم درصد غنیسازی را از سر بگیرد.
بر اساس این ادعا، همچنین پیشنهاد شده بود ۴۵۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد که هم اکنون در اختیار ایران است از کشور خارج شود. به گفته وی ایران این پیشنهاد را رد کرده است.
با این حال، یک مقام آمریکایی این موضوع را رد کرده و گفته است چنین پیشنهادی از سوی واشینگتن به تهران ارائه نشده است.
