تهران و واشینگتن در آستانه ضربالاجل دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، برای باز کردن تنگه هرمز، طرح پاکستان برای پایان دادن به جنگ را بررسی میکنند، جنگی که سی و هشتمین روز خود را با حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات پتروشیمی پارس جنوبی و دانشگاه صنعتی شریف پشت سر میگذارد.
دونالد ترامپ تهدید کرده است اگر تا پایان روز سهشنبه ۱۸ فروردین توافقی حاصل نشود که به باز کردن تنگه هرمز منجر نشود، جهنم را بر ایران نازل خواهد کرد، اما گزارشها حاکی از مقاومت تهران در برابر فشارها برای بازگشایی سریع این آبراه حیاتی انرژی است.
بر اساس گزارش رسانههای جهانی، طرحی که پاکستان به عنوان میانجی تدوین کرده، شامل آتشبس فوری و سپس مذاکره برای دستیابی به یک توافق صلح گسترده در بازه زمانی ۱۵ تا ۲۰ روز است.
خبرگزاری رویترز روز دوشنبه ۱۷ فروردین به نقل از یک منبع مطلع نوشت که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، «تمام شب» با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در تماس بوده است.
تهران: مذاکره زیر تهدید ممکن نیست
وزارت خارجه ایران اعلام کرد که تهران مواضع و مطالبات خود را بر اساس منافعش تنظیم و از طریق واسطهها منتقل کرده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی این وزارتخانه، گفت جزئیات این پاسخ در زمان مناسب اعلام خواهد شد، اما تأکید کرد که مذاکره با «تهدید به ارتکاب جنایت جنگی» و «چراغ سبز» به اسرائیل برای حمله به اهداف غیرنظامی سازگار نیست.
رویترز در این حال به نقل از یک مقام ارشد ایرانی نوشت که ایران تنگه هرمز را در چارچوب آتشبس موقت باز نخواهد کرد و هیچ ضربالاجل یا فشاری برای رسیدن به توافق را نمیپذیرد، موضعی که در اظهارات سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز به نحو دیگری بازتاب یافته است.
اسماعیل بقایی گفت: «آتشبس یعنی وقفه ایجاد کنند برای تقویت نیروها جهت جنایت مجدد. هیچ آدم عاقلی این کار را نمیکند. مطالبات ما بهعلاوه عدم وقوع چرخه آتشبس و جنگ باید رعایت شود.»
ترور رئیس سازمان اطلاعات سپاه در روز سیوهشتم جنگ
روز دوشنبه گزارشهایی از حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده به نقاط مختلف ایران منتشر شد. رسانههای داخلی اعلام کردند که مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه، کشته شده و اسرائیل مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته است.
آمریکا و اسرائیل از آغاز جنگ در ۹ اسفند چندین عملیات ترور علیه رهبران ایران انجام دادهاند و شماری از مقامهای ارشد از جمله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران را کشتند.
اسرائیل پارس جنوبی در عسلویه را هدف قرار داد
خبرگزاری فارس همچنین در این روز از وقوع انفجار در مجتمع پتروشیمی پارس جنوبی در عسلویه گزارش داد. این گزارش میگفت: «دقایقی پیش صدای چندین انفجار از مجتمع پتروشیمی پارس جنوبی در عسلویه شنیده شد.»
ساعاتی پس از آن، یسرائیل کاتز، وزیر خارجه اسرائیل، اعلام کرد که ارتش این کشور مسئول این حمله بوده است.
او گفت که اسرائیل «حملهای سنگین به بزرگترین تأسیسات پتروشیمی ایران در عسلویه انجام داده است»، تأسیساتی که به گفته او حدود ۵۰ درصد تولید پتروشیمی کشور را بر عهده دارد.
طبق گزارش خبرگزاری تسنیم، شرکتهای مبین و دماوند که برق و آب مجتمع پتروشیمی عسلویه را تأمین میکنند هدف حمله قرار گرفتهاند. این گزارش اضافه میکند که مجتمعهای پتروشیمی عسلویه، از جمله جم و دماوند، مورد حمله واقع شدند، اما در مقابل، پتروشیمی پارس سالم است و آسیبی ندیده.
حمله به دانشگاه شریف با «بمب سنگرشکن»
گزارشها حاکی است که همچنین دانشگاه صنعتی شریف در تهران هدف حمله هوایی گرفته و بر اثر آن زیرساختهای مربوط به پلتفرم ملی هوش مصنوعی آسیب دیده. بر اساس خبرگزاری فارس در حمله به دانشگاه صنعتی شریف «مرکز داده این دانشگاه مورد اصابت قرار گرفت که زیرساخت پلتفرم هوش مصنوعی» بود.
این گزارش میگوید سکوی ملی هوش مصنوعی اواخر سال ۱۴۰۳ افتتاح شد و معاون رئیسجمهور ایران کمتر از شش ماه پیش اعلام کرده بود که تمام پروژههای هوش مصنوعی به این سکو متصل شد.
به گفته محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور ایران، در حمله به دانشگاه شریف از «بمب سنگرشکن» استفاده شده است. او این حمله را «نماد جنون و جهل ترامپ» خواند.
کارشناسان میگویند حمله به زیرساختهای غیرنظامی میتواند مصداق جنایت جنگی باشد، هرچند دیوان کیفری بینالمللی به دلیل عضویت نداشتن کشورهای درگیر، صلاحیت رسیدگی ندارد.
کنوانسیونهای ژنو تأکید دارند که طرفهای درگیر باید میان اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند و حمله به اهداف غیرنظامی ممنوع است.
