تحریریه نیماد – دولت فرانسه برنامهای را برای جایگزینی سیستمعامل ویندوز مایکروسافت با لینوکس آغاز کرده، اقدامی که در چارچوب تلاش گستردهتر برای کاهش وابستگی به فناوریهای آمریکایی و تقویت «حاکمیت دیجیتال» ارزیابی میشود.
بر اساس گزارش رسانههای بینالمللی، تنشهای سیاسی میان اروپا و دولت دوم دونالد ترامپ، نگرانیها درباره اتکای گسترده دولتها و شرکتهای اروپایی به فناوریهای آمریکایی را افزایش داده است. در همین راستا، فرانسه اعلام کرده روند گذار به خدمات دیجیتال اروپایی آغاز شده است و در گام اول سیستم عامل ۲ میلیون ۵۰۰ هزار کامپیوتر دولتی را از ویندوز مایکروسافت به لینوکس تغییر خواهد داد.
دیوید امیل، وزیر اقدام و حسابهای عمومی فرانسه، در این باره تاکید کرده است که «حاکمیت دیجیتال یک انتخاب نیست»، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای دولتهاست. او همچنین تصریح کرده که دولت فرانسه دیگر نمیتواند صرفا به وابستگی خود اذعان کند، بلکه باید بهطور فعال از آن فاصله بگیرد و کنترل سرنوشت دیجیتال خود را به دست بگیرد.
مقامهای فرانسوی معتقدند ادامه اتکا به ابزارهای آمریکایی به این معناست که دادهها، زیرساختها و حتی تصمیمات راهبردی کشور تحت تاثیر سیستمهایی قرار دارند که کنترل آنها در اختیار اروپا نیست.
این تحول در شرایطی رخ میدهد که برخی اقدامات اخیر دولت آمریکا، از جمله مشارکت شرکتهای فناوری این کشور در اعمال تحریم علیه قضات دیوان کیفری بینالمللی، نگرانیهای تازهای در اروپا ایجاد کرده است. در واکنش به این موضوع، این نهاد بینالمللی نیز استفاده از محصولات مایکروسافت را متوقف و به سمت جایگزینهای متنباز اروپایی حرکت کرده است.
فرانسه هنوز جدول زمانی مشخصی برای این گذار اعلام نکرده و این برنامه فعلا در سطح نهادهای دولتی از جمله آژانس دیجیتال دولت دنبال میشود. با این حال، این نخستین گام پاریس در این مسیر نیست. دولت فرانسه پیشتر استفاده از مایکروسافت تیمز را کنار گذاشته و به یک پلتفرم داخلی روی آورده و همچنین برنامه انتقال دادههای سلامت به یک سامانه بومی تا سال ۲۰۲۶ را در دستور کار قرار داده است.
در سطح کلانتر، پارلمان اروپا نیز بهتازگی رای به کاهش وابستگی به تامینکنندگان خارجی داده است، اقدامی که نشاندهنده شکلگیری یک رویکرد مشترک در اتحادیه اروپا برای تقویت استقلال دیجیتال است.
بیاعتمادی راهبردی به واشینگتن؛ عامل پنهان چرخش اروپا
در کنار ملاحظات فنی و اقتصادی، تحلیلگران معتقدند یک عامل کلیدی در پس این چرخش، افزایش بیاعتمادی اروپا به ایالات متحده در دوران ریاستجمهوری ترامپ است. سیاستهای غیرقابل پیشبینی، تصمیمات ناگهانی و استفاده ابزاری از اهرمهای اقتصادی و فناوری، این نگرانی را در پایتختهای اروپایی ایجاد کرده که وابستگی به زیرساختهای آمریکایی میتواند به یک ریسک امنیتی تبدیل شود.
در سالهای اخیر، مواردی مانند اعمال تحریمهای ثانویه، فشار بر متحدان، خروجهای ناگهانی از توافقهای بینالمللی و حتی استفاده از شرکتهای خصوصی بهعنوان ابزار سیاست خارجی، این تصور را تقویت کرده که واشینگتن ممکن است در شرایط بحرانی، دسترسی به فناوری یا خدمات حیاتی را محدود کند.
در چنین فضایی، فناوری دیگر صرفا یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه به بخشی از رقابت ژئوپولیتیکی تبدیل شده است. برای اروپا، وابستگی به شرکتهایی که تحت قوانین و تصمیمات سیاسی آمریکا فعالیت میکنند، به معنای واگذاری بخشی از حاکمیت ملی تلقی میشود.
به همین دلیل، حرکت فرانسه به سمت لینوکس را میتوان بخشی از یک استراتژی گستردهتر دانست، استراتژیای که هدف آن کاهش آسیبپذیری در برابر تصمیمات غیرقابل پیشبینی واشینگتن و ایجاد ظرفیتهای مستقل در حوزههای حیاتی است.
در مجموع، این روند نشان میدهد که شکاف میان اروپا و آمریکا، نهتنها در حوزه سیاست و امنیت، بلکه در عرصه فناوری نیز در حال تعمیق است، شکافی که میتواند در سالهای آینده به بازتعریف روابط دو سوی آتلانتیک منجر شود.
