اسپانیا، اسلوونی و ایرلند از اتحادیه اروپا خواستند توافقنامه همکاری خود با اسرائیل را تعلیق کند و تاکید داشتند که این اتحادیه دیگر نمیتواند در حالی که اوضاع غزه، کرانه باختری اشغالی و لبنان رو به وخامت است، «در حاشیه باقی بماند».
خوزه مانوئل آلبارز، وزیر خارجه اسپانیا، روز سهشنبه اول اردیبهشت پیش از نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ گفت این سه کشور بهطور رسمی درخواست کردهاند این موضوع در دستور کار قرار گیرد.
او اظهار داشت: «اسپانیا به همراه اسلوونی و ایرلند درخواست کرده است که امروز موضوع تعلیق توافقنامه همکاری میان اتحادیه اروپا و اسرائیل مورد بحث و بررسی قرار گیرد.»
وی افزود: «من انتظار دارم تمام کشورهای اروپایی به آنچه دیوان بینالمللی دادگستری و سازمان ملل درباره حقوق بشر و دفاع از حقوق بینالملل میگویند پایبند باشند. هر چیز دیگری به معنای شکست برای اتحادیه اروپا خواهد بود.»
این سه دولت در نامهای مشترک که هفته گذشته به کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ارسال نوشتند، اعلام کردند اسرائیل مجموعهای از اقدامات انجام داده که «مغایر با حقوق بشر و ناقض حقوق بینالملل و حقوق بشردوستانه بینالمللی» است و همچنین توافق سال ۱۹۹۵ را که چارچوب روابط سیاسی، اقتصادی و تجاری میان اتحادیه اروپا و اسرائیل را تعیین میکند، نقض کرده است.
آنها گفتند که اسرائیل درخواستهای مکرر اروپا برای تغییر رویکرد خود را نادیده گرفته است. این نامه به پیشنویس قانونی در اسرائیل اشاره دارد که مجازات اعدام را برای فلسطینیانی که در دادگاههای نظامی محکوم میشوند، پیشبینی میکند و آن را «نقض جدی حقوق بنیادین بشر» و گامی دیگر در مسیر «آزار، سرکوب، خشونت و تبعیض سیستماتیک» علیه فلسطینیان میداند.
آنها همچنین به بحران انسانی در غزه اشاره کردند و گفتند شرایط در آنجا به دلیل نقض مکرر آتشبس و عدم ورود کمکهای انسانی کافی به این منطقه «غیرقابل تحمل» است.
در این نامه هشدار داده شده که خشونتها در کرانه باختری اشغالی نیز در حال افزایش است و شهرکنشینان «با مصونیت کامل» به کشتن غیرنظامیان ادامه میدهند. وزرای این سه کشور نوشتند: «اتحادیه اروپا دیگر نمیتواند در حاشیه بماند» و خواستار «اقدام فوری و جسورانه» شدند و تأکید کردند که همه گزینهها باید روی میز باقی بماند.
این سه کشور استدلال کردند که اسرائیل ماده ۲ توافقنامه همکاری اتحادیه اروپا را نقض کرده است؛ مادهای که روابط را به رعایت حقوق بشر مشروط میکند. آنها گفتند بررسی قبلی اتحادیه اروپا نیز نشان داده بود که اسرائیل به این تعهدات پایبند نیست و وضعیت از آن زمان بدتر هم شده است.
ایرلند و اسپانیا نخستینبار در سال ۲۰۲۴ برای بازنگری در این توافق فشار آوردند، اما این تلاش نتوانست حمایت کافی کشورهای عضو حامی اسرائیل را جلب کند. ابتکار بعدی به رهبری هلند موفق شد اتحادیه اروپا در این زمینه دست به ارزیابی بزند که نتیجه گرفت اسرائیل «احتمالا» تعهدات خود را در این توافق نقض کرده است.
پس از آن، اقدامهای احتمالی تجاری، از جمله تعلیق بخشهایی از روابط، مورد بحث قرار گرفت، اما هیچ کدام اجرا نشد چرا که اسرائیل متعهد شد میزان ورود کمکهای انسانی به غزه را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
سه کشور اسپانیا، اسلوونی و ایرلند در ماه مه ۲۰۲۴ بهطور رسمی کشور فلسطین را به رسمیت شناختند؛ اقدامی که بهعنوان یک حرکت هماهنگ دیپلماتیک برای افزایش فشار در جهت تحقق راهحل دوکشوری تلقی شد.
