میدل‌ایست‌آی در گزارشی اختصاصی نوشته است که عراق، سوریه و آمریکا در آستانه توافقی برای احیای خط لوله تاریخی کرکوک–بانیاس هستند؛ پروژه‌ای که با هدف ایجاد مسیری جایگزین برای صادرات نفت عراق به دریای مدیترانه و کاهش وابستگی این کشور به تنگه هرمز دنبال می‌شود.
بر اساس این گزارش، قرار است این توافق هفته آینده، هم‌زمان با دیدار علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، با دونالد ترامپ در کاخ سفید رونمایی شود. گفته می‌شود تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه و عراق، از ماه‌ها پیش روی جزئیات این طرح کار کرده و آن را بخشی از برنامه‌های اقتصادی واشینگتن در منطقه می‌داند.
خط لوله کرکوک–بانیاس که در سال ۱۹۵۲ ساخته شد، روزانه حدود ۳۰۰ هزار بشکه ظرفیت انتقال نفت داشت، اما پس از آنکه سوریه در جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ از ایران حمایت کرد، بغداد آن را تعطیل کرد. این خط لوله پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیز آسیب‌های گسترده‌ای دید و عملاً از مدار خارج شد.
به گفته منابع منطقه‌ای، زیرساخت‌های این خط لوله نیازمند بازسازی اساسی است؛ از جمله تعویض لوله‌ها، احداث مخازن ذخیره، نصب پمپ‌ها و بازسازی شبکه برق. برآورد می‌شود اجرای پروژه دو تا سه سال زمان ببرد و کنسرسیومی از شرکت‌های آمریکایی مسئولیت بازسازی آن را بر عهده بگیرد.
نیویورک‌تایمز: ایران و عمان در تنگه هرمز به‌طور مشترک عوارض وضع می‌کنند
هرچند بغداد و دمشق پس از سقوط بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ مذاکرات اولیه‌ای برای احیای این مسیر انجام داده بودند، اما این مذاکرات به نتیجه نرسید. با این حال، جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت تنگه هرمز، اهمیت این پروژه را دوچندان کرده است. عراق در جریان این جنگ صادرات محدودی از طریق کامیون‌های نفت‌کش به سوریه انجام داد، اما این مسیر ظرفیت پاسخگویی به نیازهای صادراتی این کشور را ندارد.
عراق حدود ۹۵ درصد صادرات نفت خود را از طریق تنگه هرمز انجام می‌دهد و درآمدهای نفتی نیز نزدیک به ۹۰ درصد بودجه این کشور را تشکیل می‌دهد. بر اساس داده‌های شرکت تحلیلی«ورتکسا» ، صادرات دریایی نفت عراق در ماه مه تنها حدود ۸ درصد میانگین سال گذشته بوده است.
در همین حال، دولت عراق به‌تازگی با مشارکت شرکت‌های آمریکایی «کاپیتال تی‌ای» و «چورون» و همچنین یک شرکت قطری، با انجام مطالعات اولیه برای احداث خطوط لوله از کرکوک و حدیثه به بندر بانیاس موافقت کرده است.
این تحولات هم‌زمان با نزدیکی روابط واشینگتن و دولت جدید سوریه به رهبری احمد الشرع رخ می‌دهد. دولت ترامپ در هفته‌های اخیر بخشی از تحریم‌های سوریه را لغو کرده و همچنین اعلام کرده است که نام سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم حذف خواهد کرد؛ اقدامی که می‌تواند زمینه فعالیت شرکت‌های آمریکایی در پروژه خط لوله را فراهم کند.
