آسوشیتدپرس از پیشنهاد جدیدی از سوی ایران خبر داده که در صورت لغو محاصره دریایی بنادر ایران توسط ایالات متحده و رفع تحریمهای فروش نفت ایران و رعایت آتشبسی که شامل لبنان نیز بشود، ایران ظرف هفت روز تنگه هرمز را بازگشایی کرده و مذاکرات پیرامون برنامه هستهای را از سرگیرد.
شبکه خبری الجزیره نیز در خصوص این پیشنهاد نوشته پیشنهاد تهران در شرایطی مطرح میشود که قیمت بالای سوخت، در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، بر ترامپ فشار وارد کرده است.
به گزارش این شبکه خبری، هر دو طرف ارزیابی مثبتی از تماسهای غیرمستقیمِ تسهیلشده توسط قطر در نیویورک داشتهاند، اما با نزدیک شدن جنگ به هفتمین ماه خود، هنوز هیچیک به دستیابی به پیشرفتی دیپلماتیک اشاره نکردهاند.
تحلیلگران به الجزیره گفتهاند که دستیابی به توافق صلح پایدار همچنان بعید به نظر میرسد چرا که ایران همچنان خواهان پیگیری رویکردی است که در توافق پیشین تعیین شده بود، رویکردی که بر اساس آن، پیش از پرداختن به شرایط توافق صلحی فراگیرتر، نقش اصلی مدیریت تنگه به ایران و عمان واگذار میشود.
کاخ سفید امروز جمعه اعلام کرد که مقامات آمریکایی گفتوگوهایی مثبت و سازنده با میانجیها درباره جنگ ایران داشتهاند و در پاسخ به پرسشهای آسوشیتدپرس اظهار داشته که ایالات متحده در حال تسهیل صادرات قابلتوجه نفت از طریق تنگه هرمز است.
شرط آمریکا
ایالات متحده که مدعی «کنترل کامل» بر تنگه هرمز است، خواهان آن است که برنامه هستهای ایران در دستور کار گفتوگوهای جدید قرار گیرد اما ایران پیشتر تصریح کرده بود تا زمانی که محاصره دریایی بنادرش در تنگه هرمز و پیرامون آن توسط آمریکا پایان نیابد، تحریمها لغو نشوند و ایالات متحده تضمینی مبنی بر توقف حملات ارائه ندهد، وارد مذاکرات صلح گستردهتر از جمله گفتوگو درباره برنامه هستهای خود نخواهد شد.
پیشنهاد ایران
به گزارش الجزیره، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در نیویورک به خبرنگاران گفته «اگر شرایط خاصی محقق شود، تنگه هرمز در پایان روز هفتم بازگشایی خواهد شد و مذاکرات از سر گرفته میشود.
او جزئیات این پیشنهاد را ارائه نکرده اما گفته است که این پیشنهاد شبیه به تفاهمنامه ماه ژوئن است که میان ایران و ایالات متحده امضا شده بود.
به گزارش گابریل الیزوندو، خبرنگار الجزیره، اگرچه پیشنهاد جدید مبتنی بر آن تفاهمنامه است، اما «ایرانیها در حال فشردهسازی جدول زمانی و تغییر ترتیب مراحل هستند و این طرح احتمالا به این شکل خواهد بود که درگیریها در تمام جبههها، از جمله در لبنان، متوقف میشود، ایالات متحده محاصره دریایی و تحریمهای نفتی را لغو کرده و داراییهای مسدودشده ایران را آزاد میکند، پس از هفت روز، تنگه هرمز بازگشایی میشود و پس از آن، مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران آغاز خواهد شد.»
اهمیت تفاهمنامه ژوئن
تفاهمنامهای که در ماه ژوئن امضا شد، توقف فوری عملیات نظامی در تمام جبههها از جمله لبنان را که اسرائیل در آنجا حملاتی انجام داده و بخشی از خاک آن را اشغال کرده بود مقرر میکرد و آغازگر یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات جهت دستیابی به توافق صلح پایدار بود.
این تفاهمنامه شامل معافیتهایی از سوی آمریکا برای صادرات نفت ایران و تدابیری برای ازسرگیری تردد دریایی در تنگه بود و در عین حال، مانند پیشنهاد ایران، رسیدگی به سایر مسائل از جمله سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران را به مذاکرات صلح گستردهتر موکول کرده بود. اما این توافق تنها یک ماه بعد، در بحبوحه رویاروییهای تازه بر سر مسیرهای کشتیرانی در این تنگه، از هم پاشید.
گفتوگوی الجزیره با تحلیلگران حاکیست مطرح کردن علنی این پیشنهاد در سازمان ملل، آن هم در شرایطی که آمریکاییها با قیمتهای بالای سوخت دستبهگریبان هستند، نوعی محاسبه سیاسی است.
با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای آمریکا، توافق برای بازگشایی تنگه میتواند فرصتی به ترامپ بدهد تا پیش از حضور رأیدهندگان پای صندوقهای رأی، قیمت سوخت را کاهش دهد. این موضوعیست که میتواند پیش از انتخابات، موضع انتخاباتیِ حزب جمهوریخواه را تقویت کند.
با این حال، ترامپ این محاسبات انتخاباتی را به گونهای دیگر مطرح کرده است. او روز سهشنبه در سخنرانی خود در مجمع عمومی، ایران را متهم کرد که منتظر مانده تا ببیند حزب جمهوریخواه در ماه نوامبر چه عملکردی خواهد داشت و پیشبینی کرد که توافق پس از رأیگیری حاصل خواهد شد. او در صحن علنی سازمان ملل تهدید کرد که در صورت عدم دستیابی به توافق، «جمهوری اسلامی را نابود خواهد کرد.»
بدین ترتیب، این پرسش همچنان باقی است که آیا چشمانداز کاهش قیمت انرژی برای متقاعد کردن دولت او به پذیرش ترتیب مذاکرات پیشنهادی ایران کافی است یا خیر. الجزیره تحلیل کرده است ترامپ آمادگی دارد که این وضعیت تا زمان انتخابات میاندورهای ادامه یابد. همچنان همان مشکل پابرجاست که این پیشنهاد پاسخی به پرسشهای مربوط به پرونده هستهای نمیدهد.
