سفر دونالد ترامپ به پکن، فراتر از یک دیدار دوجانبه، به صحنهای برای بازتعریف همزمان بحرانهای ایران، تایوان و رقابت ژئوپولیتیک آمریکا و چین تبدیل شد. در حالی که دو طرف بر جلوگیری از هستهای شدن ایران و باز ماندن تنگه هرمز تأکید کردند، هشدار شی جینپینگ درباره «تله توسیدید» و مسئله تایوان نشان داد رقابت ساختاری دو قدرت همچنان پابرجاست.
نشریه بریتانیایی اکونومیست در یادداشتی به تاثیر جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران و تداوم بحران بر اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس پرداخته است که به شدت متکی به توریسم و صادرات انرژی هستند و نسبت به بحرانی بسیار شدید در صورت تداوم جنگ ایران هشدار میدهد.
رسانههای ایران بامداد جمعه ۱۸ اردیبهشت از درگیری میان نیروهای ایرانی و آمریکایی در خلیج فارس خبر دادند، رخدادی که با انفجارهایی در بندرعباس و قشم و همچنین فعال شدن پدافند هوایی در تهران همراه بوده است.
با حملات پهپادی ایران به امارات متحده عربی و شلیکهای متقابل ایالات متحده و سپاه پاسداران در تنگه هرمز طی روز دوشنبه ۱۴ اردیبهشت، نگرانیها از وقوع دوباره یک جنگ تمامعیار بالا گرفته و دونالد ترامپ بار دیگر تهدید کرده است که ایران را «از روی زمین محو خواهد کرد.»
بعد از جنگ جهانی دوم، ایالات متحده نه فقط بهعنوان یک قدرت برتر، بلکه بهمثابه مرکز یک نظم جهانی عمل میکرد؛ نظمی که در آن سلطه، چه بهصورت عریان و چه در قالب نهادها، ائتلافها و قواعد بهظاهر «بیطرف» اعمال میشد. سازمان ملل متحد، پیمانهای نظامی و شبکههای اقتصادی جهانی، نه صرفاً ابزارهای همکاری، بلکه سازوکارهای تثبیت این برتری بودند. در این سازوکار، نیروهای متحد آمریکا نمیتوانستند بهسادگی به خواستههای این کشور «نه» بگویند.
با تشدید تنشها در تنگه هرمز، از تهدید مستقیم ترامپ تا توقیف کشتیها و نمایش قدرت ایران، یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان به صحنه یک رویارویی فرسایشی تبدیل شده است.
در همین حال، نهادهای بینالمللی از افزایش فقر و ناامنی غذایی خبر میدهند و اروپا برای مهار شوک اقتصادی و انرژی وارد فاز آمادهباش شده است.
در حالی که جی.دی. ونس ، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، برای دور جدید مذاکره با مقامات ایرانی راهی اسلاماباد شده است، وبسایت میدلایست آی به نقل از مقامات منطقه گزارش داد که میانجیها فعلا توافق میان تهران و واشینگتن را محتمل نمیدانند، بلکه بهدنبال تمدید آتشبس هستند.
سه روز مانده به پایان آتشبس میان ایران با ایالات متحده و اسرائیل، تنگه هرمز بار دیگر به عرصه تنش تبدیل شد و سپاه پاسداران با متهم کردن واشینگتن به نقض آتشبس، تصریح کرد که این آبراهه همچنان بسته خواهد ماند، تصمیمی که کاخ سفید آن را «باجگیری» دانسته است.
جنگ اخیر ایالات متحده و اسرائیل با ایران، بهسرعت از یک بحران امنیتی منطقهای فراتر رفته و به یک شوک اقتصادی چندلایه با پیامدهای جهانی تبدیل شده به طوری که افزایش شدید قیمت انرژی، اختلال در زنجیرههای تأمین و تشدید نااطمینانی ژئوپلیتیکی، اقتصادهای بزرگ و کوچک را بهطور همزمان تحت فشار قرار داده است.
شبکه سیانان به نقل از یک منبع ایرانی گزارش داده است که تهران در حال حرکت به سمت «دریافت هزینه» در ازای عبور کشتیها از تنگه هرمز است؛ آبراهی راهبردی که بخش قابل توجهی از انرژی جهان از آن عبور میکند.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، برای برگزاری دومین دور گفتوگوهای هستهای با ایالات متحده، وارد ژنو شده و همزمان سپاه پاسداران نیز در میانه تنشها با واشینگتن، رزمایشهای خود در خلیج فارس را آغاز کرد. عراقچی روز دوشنبه نیز با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دیدار کرد.
با انتشار گزارشها درباره رزمایش نظامی ایران در تنگه هرمز، این آبراهه استراتژیک بار دیگر به کانون تنشها تبدیل شده، رخدادی که همزمان با تهدیدهای ایالات متحده به مداخله نظامی در ایران است.