پنجشنبه، ۱۶ مرداد ۱۴۰۴

نگاه جهان

جنگ ۱۲روزه و تغییر مسیر ایران: از آرمان‌گرایی به دولت امنیتی

مجله فرانت‌لاین در گزارشی تحلیلی می‌نویسد که شکست حمله اسرائیل و آمریکا به ایران نه تنها نتوانست برنامه هسته‌ای یا تغییر حکومت در تهران را محقق کند، بلکه نقطه عطفی در سیاست ایران ایجاد کرده است: عبور از آرمان‌گرایی انقلابی به سوی منطق «دولت امنیتی» و بازتعریف رابطه با منطقه و جهان.

در حالی که اسرائیل و آمریکا هنوز در حال ارزیابی نتایج جنگ ۱۲روزه‌اند، فرانت‌لاین می‌نویسد که تل‌آویو در دستیابی به هیچ‌یک از اهداف اعلام‌شده‌اش، از نابودی برنامه هسته‌ای ایران گرفته تا تغییر حکومت در تهران، موفق نبود. حتی تلاش برای تبدیل این جنگ به «آزادی ایران» نیز به شکست انجامید. به باور نویسنده، همین ناکامی‌ها می‌تواند به تقویت گفتمان امنیت ملی در ایران بینجامد و شکاف میان مردم و حاکمیت را، دست‌کم در برابر تهدید خارجی، کاهش دهد.

تل‌آویو در دستیابی به هیچ‌یک از اهداف اعلام‌شده‌اش، از نابودی برنامه هسته‌ای ایران گرفته تا تغییر حکومت در تهران، موفق نبود

این نشریه با اشاره به تجربه ۴۰ ساله ایران در سازگاری میان ایدئولوژی انقلابی و واقع‌گرایی سیاسی، معتقد است شرایط تازه با حضور یک رئیس‌جمهور غیرقابل پیش‌بینی در آمریکا و راهبرد تهاجمی اسرائیل، ایران را به سمت تمرکز بیشتر بر امنیت سوق خواهد داد.

فرانت‌لاین یادآور می‌شود که جنگ اخیر ایران را در انزوا و بدون متحدی واقعی به میدان آورد، اما مقاومت ملی مردم و شکست طرح‌های تل‌آویو و واشنگتن، مسیر تازه‌ای برای سیاست ایران گشود: تمرکز بر بازسازی توان دفاعی، گفت‌وگو با همسایگان عرب برای ایجاد سازوکار امنیتی در خلیج فارس و استفاده از پرونده هسته‌ای به عنوان اهرم فشار در مذاکرات احتمالی با آمریکا.

این مقاله ریشه‌های بحران کنونی را به حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و سپس حملات گسترده اسرائیل به متحدان ایران در منطقه پیوند می‌دهد؛ حملاتی که به تضعیف «بازدارندگی غیرمستقیم» ایران و گشودن راه برای حملات مستقیم انجامید. با این حال، نویسنده معتقد است شکست حمله اخیر اسرائیل و نابودی بخشی از فرماندهی سپاه پاسداران، به روی کار آمدن نسل تازه‌ای از رهبران نظامی خواهد انجامید که به‌جای پروژه‌های ایدئولوژیک، نگاه امنیت‌محور و ایران‌گراتر دارند.

شرایط تازه با حضور یک رئیس‌جمهور غیرقابل پیش‌بینی در آمریکا و راهبرد تهاجمی اسرائیل، ایران را به سمت تمرکز بیشتر بر امنیت سوق خواهد داد.

در کنار این تحولات، انتخاب مسعود پزشکیان و شعار «برای ایران» به‌عنوان رییس‌جمهور، نشان‌دهنده تقویت گرایش‌های ملی‌گرایانه در ساختار قدرت است؛ گرایشی که حتی در مراسم مذهبی محرم نیز با مضامین میهنی درآمیخته است. به نوشته فرانت‌لاین، این روند می‌تواند ایران را به سوی «دولت امنیتی» سوق دهد؛ دولتی که به جای آرمان‌گرایی انقلابی، بر حفظ بقا و مهار تهدیدها تمرکز دارد.

در پایان، فرانت‌لاین پیش‌بینی می‌کند که تهران تلاش خواهد کرد با تقویت دیپلماسی منطقه‌ای و بهره‌گیری از روابط کشورهای عربی با واشنگتن، راهی برای توافقی تازه با آمریکا بیابد. اما حتی اگر چنین توافقی شکل بگیرد، جنگ اخیر اثری ماندگار برجای گذاشته است: ظهور ایرانِ امنیت‌محور با ذهنیتی ضداسرائیلی و محتاط‌تر در برابر ماجراجویی‌های نظامی.

به اشتراک بگذارید:

مطالب مرتبط

غزه، لبنان و ایران؛ آماده‌باش اسرائیل برای دور تازه جنگ

ایتامار آیچنر، روزنامه‌نگار اسرائیلی، با اشاره به حملات روز شنبه اسرائیل به غزه و لبنان نوشت که این وقایع نشان می‌دهد آتش‌بس‌ها چقدر شکننده‌اند و از سویی همچنان احتمال باز شدن جبهه سومی نیز افزایش یافته که آن جبهه ایران است.

نگاه جهان

جنگ ۱۲روزه و تغییر مسیر ایران: از آرمان‌گرایی به دولت امنیتی

تل‌آویو در دستیابی به هیچ‌یک از اهداف اعلام‌شده‌اش، از نابودی برنامه هسته‌ای ایران گرفته تا تغییر حکومت در تهران، موفق نبود.